Page 70 - Майаҕатта Бэрт Хара

ДОАЙЛҔАТТЛ БЭРТ ХАРЛ

үөһээ өттүнэн мае аппа киирэрэ, Бэрт тигэр бардылар, туох баар үүрэн испит
Хара ол аппа устун таҥнары үөмэн ки- сүөһүлэрэ, маллара барыта хаалла.
ирэн, били үс бэскэ кэлэн хорҕойон туран Бэрт Хара хорҕойон турбут бэһигэр
оҕунан ыппыта, түлэһэҕэ кэккэлээн ту- саадаҕын ыйаан кэбиһэн барбыта, онон
рар үтэһэлээх атах эттэр ыһылла түспүт- ол бэстэр Саадах Бэс диэн ааттаммыттар.
тэр, утуу-субуу үөттүрэх курдук уһун Оттон үөмэн киирбит аппата Үөмэр Аппа
охтор курулаан кэлэн испиттэр, бааллан диэн ааттаммыт, ол ыппыт сирэ икки би-
турар аттары курдары биэртэлээн кэбис- эрэстэ холобурдаах ыраах сир.
питтэр. Онтон Дыгын дьонноро көрбүт- Куолас Болтоҥо кыргыстыын күрэм-
тэрэ, илин баска турар үс бэс мае түөрт миттэрин кэннэ ол сүөһүнү, малы төт-
буолан көстөр улахан киһитэ нөрүйэн ту­ төрү хамыйан кэлбиттэрэ. Онтон ыла
ран ытыалаан эрэр эбит. Ону көрөн баран Бэрт Хара сүөһү иитэн, байан-көнөн, ыал
көрө толлон, дьулайан, тэскилиир үлэ- буолан олоҕурбута.

Тыллар быһаарыылара
Буу-Боһоҕо — туһата ааспыт куһаҕан киһини ааттыыллар.
Дуолан киһи — босхоҥ киһи.
Манчаары — уһун кырыылаах күөх от, ууттан үүнэр.
Хары былдъаһыыта — былыргы оонньуу, икки модьу киһиэхэ этин устубут сылгы
уҥуоҕун былдьаһыннараллара.
Ат көтүүтэ — былыр хае да аты кэккэлэччи баайан баран, үрдүнэн куобахтаан көтө
оонньууллара.
Сылгы биирэ — кыыс сулуутун ахсаана: сылгы биирэ — 10 сылгы, 10 ынах-сүөһү,
сылгы иккитэ — 20 сылгы, 20 ынах.
Нөрүөн көрсүүлээх — хатыһыылаах, бэрт былдьаһыылаах уруу.
Көнтөс — сиэлинэн үс хос хатан, тигэн оҥорбут сылгы быата.
Харта уопсар — былыргы оонньуу, буспут сылгы суон оһоҕоһун икки киһи икки өт-
түтгэн хабыалаан сииллэр, биир уһунун сиэбит кыайар.
Дьалбыыр — дүнүрэ, таҥаһа суох быстах ойууннааһын.
Кэнчиэ — ойуун албаһынан эмискэ иһэн тахсар кытаанах ыарыы.
Сатанах — хае да салаалаах мае баҕана, арааһынай тэрили ыйыыр.
Аҥаабыллаан — тардан, атытан.
Икэрчэ — саха аатын кириһэ.
Тэрпэтэ — саха саатын маһын икки уһуга төттөрү токура, тэбиитин күүһүрдэргэ.
Сырҕаан — тотон-ханан, сынньанан.
Садаҕа — улахан ытыктабыллаах хоноһоҕо аһылык, сүөһү өлөрөн аһатыы.
Илбис — сэрии, кыргыһыы.
Саадах — ох саа хаата, тириинэн тиирэн оҥоһуллубут.
Түлэһэ — отуу уота, ордук улахан гына оттуллубут.

БЭРТ ХАРА

Иккис чааһа

Тарбыах Тииһи Дыгын кыргыһа ҕон удьуоругар бааллара Бэрт Хараны
кырган бааттарын кэннэ, баайдарын кытта биир санаалаах боотур дьоннор
былдьаан аҕалан баран, Бэрт Хара кии- Солук Боотур, Дүксүн Бөҕө, ол да кэннэ
рэн кэпсэтэр санаанан барбыта. атыттар. Ол дьоннору кытта холбостоҕу-
Дыгын өскө Бороҕон удьуорун сү- на, кини Дыгын кыргыһын кыайарга са-
гүн олорпот быһыытын мүлчүрүппэт нанар этэ.
буоллаҕына, кинини кытта утарылаһар Бэрт Хара кэлбитигэр, Дыгын бу киһи
быһыыны тэринэргэ санаммыта. Боро- тоҕо эрэ сүгүннээмээри кэллэҕэ диэн,

68