Page 68 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 68

ЯЦАЙАҔАТТА БЭРТ ХАРА

       та  (11),  онтон  оборон  чупчуруйан,  тый-  хобуппатахтара уонна кэпсэппиттэрэ:
       мыыт үөнү ылбыта. Ол кэннэ эппит:                —  Маннык  сааны  туох  кыайан
           —  Биир  хатырык  кыайан  кэлбэккэ       ытыай? Көрүүгэ эрэ оҥоһуллан турар саа
       хаалла,  онон  кэнэҕэс  ыччаттарыҥ  атах-    ини,— диэн.  Уонна эмээхсинтэн  киирэн
       тарынан сыҥкаран ыарытар буолуохтара,        ыйыппыттара:
       оччоҕо  миигин  мөҕөн,  ааппын  ааттыах-         —  Эбээ,  ити  ким  саата  ыйанан  ту­
       тара,—диэн.                                  рар?— диэн. Онно эмээхсин эппитэ:
           Дыгын  баай,  оччотооҕу  улуу  киһи          — Ээ,  ити  мин  оҕом  хаалбыт саата.
       быһыытынан,  киһиэхэ,  сирдэргэ  даҕаны      Оҕо  эрдэҕинэ  хабдьылыыр,  бочугурас-
       аат биэртэлиир идэлээҕэ, онон Майыты-  тыыр саата этэ.  Эһиги наадалаах оҕолор
       гаһы, бэрт оонньуутун көрдөрбүтүн иһин       буоллаххытына,  мин  уолбун  ыҥыран
       наҕараада биэрэр кэриэтэ:                    көрүүм эрэ, баҕар, чугас буоллаҕына, ис-
           — Мантан антах Бэрт Хара диэн аат-  тээрэй.
       таннын!—  диэбитэ,  итиэннэ  бэркэ  ма-          — Дьэ ыныран кор эрэ,— дэспиттэр
       анылаан-кэһиилээн  ыыппыта.  Итинтэн         ыалдьыттар.  Эмээхсин  дьиэтин  үрдүгэр
       ыла Майытыгас аата уурайан, Бэрт Хара  тахсан  уолун  ыныран  дуораһыйда,  ол
       буолта.                                      хаһыы дорҕоонугар дьиэ сыбаҕын буора
           Дыгын  кинини  бэйэтигэр  сыһыаран       бытарыйан түстэ,  оһоххо  өрүллэн  турар
       киһи  оҥостуон  баҕарар  буолта,  куйах      күөстээх  ас  дьалкыйда  уонна  үрүмэтэ
       кэтэрдэн,  кыргыһы  баһылыыр  боотур         быһыта барда.
       гынаары баҕарара.                                Маны  истэн-корон  баран  Хатан  Ха-
           Онуоха  Бэрт  Хара  буолбат  этэ.  Ды­   маҕаллай,  Хатырык  Хаальык  көрө  дьу-
       гын  кыргыһы  идэлэнэн  дьону  өлөттө-  лайдылар,  толуннулар:  маннык  эмээх­
       рөрүн,  сири-дойдуну  былдьыырын,  баа-      синтэн төрүөбүт итинник үлүгэр саалаах
       йы халыырын сөбүлээбэт этэ.  Бэрт Хара  киһи  биһигини  көрсөн баран  сөбүлээбэ-
       сүрдээх  көнө,  сымнаҕас,  барыта эйэлээх  тэҕинэ баспытын хатарыаҕа диэн, бүтэй
       олоҕу таптыыра, онон кини кими да кыт-  дьулайан баран хаалтара.
       та кыргыспат, өлөрбөт этэ,  кинини араа-         Ити  бириэмэҕэ  Дыгын  урукку  куо-
       һынай  дьоннор  көмөлтөҕө  кыргыска  лутунан  кыргыс  тэрийэн  атаарбыта.  40
       ыҥыра сатыылларын, барбат этэ.               аттаах киһини тэрийбитэ, ол дьону баһы-
           Биир бириэмэҕэ, Нам улууһун төрүт-  лыктыыр, дьапталҕа куйаҕы кэтэр бооту-
       тэриттэн, Хатан Хамаҕаллай уонна Хаты­       ра Куолас Болтоҥо диэн киһи этэ, ол киһи
       рык Хаальык диэн бырааттыы дьон Бүлүү  сарсыарда дьыбарга ыллаабыт дорҕооно
       тоҥустарый кытта булт сирин былдьаһан        икки  кос  сиргэ  иһиллэр этэ,  ол  иннигэр
       өстөһөн  баран,  кыргыһа  тахсаары  Бэрт  Куолас  ааттаммыт,  Болтоҥо  Хоҥолос
       Хараны көмөлтө ыҥыра, көрө-билэ даҕа-  төрдө аатырбыт киһи.
       ны, Хаҥаҕа кэлбиттэрэ.  Онно Бэрт Хара           Ол  дьонун  атаарарыгар  Дыгын  ки-
       дьиэтигэр суоҕа, ийэтэ Дурбан эмээхсин       нилэргэ сэрэтии биэрбитэ: “Тойон Мюрю
       соҕотох олороро. Икки дьэ бэрт бэйэлээх  диэн сиргэ олорор Тарбыах Тиис, Лөгөй
       киһи киирэн кэлэн кэпсэппиттэрэ:             Тойон диэн баайдар мин атастарым, ону
           — Эбээ, уолуҥ ханна баартай? Хаһан  тыытымаҥ.  Кыыс Хаҥа диэн сиргэ  Бэрт
       кэлиэй?— диэн.                               Хара олорор, Бөрөлөөх диэн сиргэ Күтүр
           —  Уолум  чугас  бултуу  баарта,  киэ-   Эмээхсин  уола  Дюксюн  Бөҕө  олорор,
       һэ  кэлиэ,—  диэбитэ  эмээхсин  уонна  ол  дьоннору  тумнан  ааһыҥ,  ол  эһигини
       ыалдьыттарга  күөс  өрбүтэ.  Ол  буһарын     баҕар  сүгүн  аһарбат дьон  буолуо,  онтон
       күүтэн дьиэ  таһыгар  ыалдьыттар  дьаар-     антах  Аллан  сүнньүттэн  булан-талан
       байан  сылдьан,  сатанах  (12)  маска  ыйа-   үүрэн  кэлиҥ”,—  диэн  этэн  кыргыһын
       нан  турар  сааны  көрбүттэрэ,  ол  сааны    атаарбыта.
       олус  улаханын  көрөн  бэркиһээн  ылан           Куолас  Болтоҥо  обургу  40  аттаах
       аҥаабыллаан  (13)  көрбүттэрэ,  ол  кэннэ    киһинэн,  айдааран,  айаҕаланан айаннаа-
       иҥэрчэтин  (14)  тэрпэтиттэн  (15) кыайан    быта.  Кор,  сайын  хаба  ортото  бириэмэ

             66
   63   64   65   66   67   68   69   70   71   72   73