Page 67 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 67
МАЙАҔАТТА БЭРТ ХАРА
ытык хайаҕа тахсан бултуур этэ. Онтон Майытыгас киэнэ. Оттон Түһүлгэ Бөҕө
биирдэ элбэх куобаҕы, атын да булту киэнэ уһуга сиргэ охсуллан испитэ уон
сүгэн испитэ, ону Дыгын улахан уола на Майытыгас ырааҕынан куотан кээл-
Мөчөкө Бөҕө суолун көрөн, Майыты- тэ. Онтон ат көтүүтэ диэн оҥорбуттара:
гаһы батыспыта, ааттаах атынан эккирэ- тоҕус аты кэккэлэтэ баайан баран, ону
тэн ситэн кэлбитэ. Арай көрбүтэ, хаар- субуруччу куобахтаан көтөн иһэллэрэ.
даах бугул саҕа арааһынай булду сүкпүт, Майытыгас тоҕус аты барытын көппүтэ,
хаһан да кини көрбөтөх улахан киһитэ Түһүлгэ Бөҕө алта аты көтөн баран, үһүн
сүөндэйэн баран эрэрин ситтэ. Мөчөкө кыайбатаҕа.
Бөҕө, баай оҕото бардам, дьиибэлиэх са- Онтон «быралгы ох» диэн, оноҕос
наата кэлэн, ат күөнүнэн түҥнэри астаран саанан сыал ытыспыттара, биир биэрэстэ
кэбиһэн күлүү оҥостоору, ыстаннаран сиргэ дьабака туоһахтатын маска иилэн
кэлэн ыга түһэрбитэ, онуоха Майытыгас баран ыппыттара, ону Майытыгас тобулу
соһуйан илиитин таһынан аты ойоҕоско ытан кэбиспитэ, отгон Түһүлгэ Бөҕө хал-
охсубута, онтон аттаах киһи суол таһыгар ты түһэрбитэ.
буралла түспүттэрэ, ону көрөн баран «бу Онтон «ох хапсыыта» диэн оҥорбут-
мааны ыал оҕотун охтордум ээт» диэн тара, онно биир биэрэстэ сиргэ туран
буруй ылына санаабыта уонна Мөчөкө биэрэн бэйэлэрин ыттаран баран, ох си-
Бөҕөнү таҥаһын хаарын тэбээн биэртэ. рилээн иһэрин көрөн Майытыгас илии-
Итинтэн кэнники Майытыгас онно- тинэн оҕу салайа охсон баран хабан ыл
манна ыһыахтарга, урууларга, ыҥырыыга быта, отгон Түһүлгэ Бөҕө кыайан хабан
даҕаны, бэйэтэ да баран сылдьар буолта. ылбатаҕа.
Онно тустууга, хары былдьаһыытыгар Онтон хары былдьаспыттара. Ону
(4), атын да күүһүнэн атах оонньуутугар, сылгы уллугун уҥуоҕун былдьаһаары
ат көтүүтүгэр (5) кими да иннигэр түһэр- үлтү тутан, тоһута тардыһан кэбиспит-
бэтэҕэ, онон Саха сирин тохору улам тэрэ.
аатыран-сураҕыран испитэ. Онтон «харта уопсубуттара» (9);
Ол бириэмэҕэ Дыгын баай уолугар эмис сылгы хартатын икки былас уһуну
Мөкөчө Бөҕөҕө ойох ылбыта: Бүлүү баа- буһаран баран, хаба ортотунан баайан
йа Уолба Баай кыыһын Мөлбө Туналы бэлиэтээн, икки өттүттэн быһахтаммак-
диэн дьахтары, сылга иккитэ (6) сулуу- ка тиистэринэн сиэн барбыттара. Он
га. Ол дьахтары сүгүннэрэн киириигэ тон Майытыгас үстэн иккитин сиэбитэ,
отут аттаах киһи түнүр, ходоҕой киир- Түһүлгэ Бөҕө үстэн биирин сиэн кыат-
битэ, ол уруу нөрүөн көрсүүлээх (7) улуу тарбыта.
уруу буолта, онно Бүлүүттэн киирбитэ Онтон тустан, кылыйан, ыстаҥалаан
Түһүлгэ Бөҕө диэн аатырбыт тустааччы, ол да кэннэ атын оонньууларга Майыты
атаҕынан да олус быһый киһи, итиэн- гас барытын кыайбыта.
нэ Уот Чолбоодуку диэн ааттаах удаҕан Итинэн нөрүөн көрсүһүүгэ Бүлүүлэр
дьахтар. барытыгар кыайтаран кутурҕан-хомолто
Дыгын ол Түһүлгэ Бөҕөнү кытта ту- буолта, отгон Дыгын аймахтара үөрүү-
луһан соҥнуур киһини Майытыгаһы бу көтүү буолта. Уот Чолбодуку удаҕан хо-
лан, аттаах киһи ыытан ыҥыртаран ыл молтотугар, өһүөн, Майытыгаска атаҕар
быта. кэнчиэ (10) бырахпыта. Майытыгас уҥа
Ол уруу тоҕус хонуктаах улуу түһүл- атаҕын бөтөҕөтө сүүлэ иһэн баран, хаам-
гэлээх уруу буолта, былыргылыы араа- пат буолта. Онтон ыксаан, ол удаҕаны
һынай оонньууну барытын оонньообут- ыкпыта:
тара: Майытыгас Түһүлгэ Бөҕөлүүн сэттэ — Бырахпыт кэнчиэҕин булгуччу
биэрэстэ сиртэн сырсыбыттара, онуоха төттөрү ыл, ол эбэтэр үгүстэн үгүс охтуо,
үс быластаах сиэл көнтөһү (8) курдары- аҕыйахтан аҕыйах охтуо!—диэн.
гар баанан баран сүүрбүттэрэ, ол көнтөс Онуоха Чолбодуку буруйун билинэн,
уһуга сиргэ түспэккэ субуллан испитэ Майытыгас атаҕын искэнин дьалбыйбы-
65
