Page 107 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

НАЙАХЫ нэһилиэгэ
түбэһиэххэ сөп этэ. Ийэм, детдомҥа үдэлиир буолан, детдом оҕолорун кытта тэҥҥэ
буккуһан улааппытым. Дьиэбит саха балаҕана салҕааһыннаах этэ, онно биһигини кыт-
та 3-4 детдом үлэһитэ дьиэ кэргэттэринээн дьукаахтаһан олорорбут. Сэрии сыллары-
гар Матрена Георгиевна, Маргарита Николаевна детдом иитээччилэрэ этилэр. Фельд-
шер Нина Тихоновна, өссө дэриэбинэ оҕолоро эмиэ олороллоро. Оҕом сааһым соннук
кыһалҕалаахтык ааспьҥа.
2 0 2 0 сыл

Мухина Вера Петровна

Ааспыт ахтыллыахтаах, урукку умнуллуо суохтаах диэн өй-
дөбүлүнэн, сааһыран олорон олорбут олоххун эргиллэн көрөр
хас биирдии киһи анала буоллаҕа.
Мин, бэйэм көлүөнэм бары дьонун курдук, оҕо сааһым сэ-
рии кыһарҕаннаах сылларыгар ааспыта. Дьоммут барахсаттар
ол уодаһыннаах сыллар ыарахаттарын санныларыгар сүгэн-
нэр, кыра дьон уйулҕатын хамсаппакка, тыыннаах хаалларбыт
үтүөлэрэ үйэлэргэ умнуллубат. Ол иһин бүгүн бэйэм олох бары
эндирдэрин этэҥҥэ ааһан, хос эбэ буолан олорон, дьоммун кэ-
риэстээн, ол ааспыт кэми сэгэтэн көрөбүн...
Сэрии ыар тыына биһиги аймаҕы тумнубатаҕа. Ийэбит Ива-
нова Харитина Николаевна төрдө Нам Арбына. Онтон икки
бииргэ төрөөбүт убайа Дьөгүөр уонна Лэгэнтэй Ивановтар, Найахыттан убайа, бы-
рааттара Ыстапаан, Дьөгүөр Соловьевтар, Уйбаан Сивцев, күтүөтэ Ньукулай Дьяко-
нов, кэргэнин аймахтара — Баһылай, Миитэрэй, Бүөтүр, Өлөксөй Мухиннар, кэргэнэ
Бүөтүр Мухин Ийэ дойду көмүскэлигэр сэриигэ аттаммыттара. Ийэбит эрэйдээх соҕо-
тоҕун эргийэн хаалбыта. Кини көрүүтүгэр уу-ньулдьаҕай икки оҕото, кэргэнин кыр-
дьаҕас ийэтэ, аҕата хааллахтара. Төһөлөөх сүрэх бааһа, дууһа ыарыыта буолан, 22 эрэ
саастаах эдэркээн дьахтар Дьылҕа Хаан хаҕыс кэмнэрин тулуйбута буолла? Икки атах
инникигэ эрэлин күүһэ, оҕолорун сырдык тыыннарын көмүскүүр күүстээх санаата,
бэйэни харыстаммакка, кыайыы туһа диэн үлэтэ үрүҥ өллөйдөөн ол сыллары туораа-
таҕа. Эн-мин дэһэр дьүөгэ дьахталлара эмиэ эркин курдук эрэнэр эр дьонноро эмискэ
аттыларыгар суох буолан, тирэҕэ суох тыыга олорон иһэр курдук сананнахтара. Үрүҥ
күннэрэ өлбөөдүйдэҕэ ийэм, саҥастарым, эдьиийдэрим барахсаттарга...
Кыһалҕалаах олох сатыылаан, аһыыр-таҥнар кырыымчык күнэ кыһарыйан, кыах-
таах эдэр өттүлэрэ эр киһи үлэтин толорор дьылҕаламмыттара. Ол да иһин сэрии сыл-
ларыгар балтым биһиги ийэбитин бу ээ диэн одох өйдөөбөт эбиппит. Ийэбит суох да
суох, биһиги аттыбытыгар өрүү эбэлээх эһэбит эрэ бааллар. Кэлин өйдөөбүппүт, ийэ-
бит саас эрдэттэн ыһыыга барар: оҕуһунан сир тиэрдэрэн, бараналаан, ыһан дьүөгэлэ-
ринээн Гоголева Батбааралыын. Мухина Өлөксөөстүүн саас кэлбит кэрэтин, айылҕа
уһуктуутун билбэккэ, умса-төннө түһэн үлэлээхтиир буоллахтара. Үргүлдьү күрүө-
хаһаа өрөмүөнэ, окко киириигэ бэлэмнэнии — дьахтар киһи дэбигис кыайбат үлэтэ.
Сут-кураан дьыллар буолан, сыл аайы күөх бытыгыраан эрдэҕинэ, хонууну, ходуһаны
уутугар диэри аһыҥа кубарыччы салаан иһэрэ диэн ийэм кэпсиирэ. Ол да иһин ураан-
наах уһун сайын хас биирдии салаа оту тирбэлэҕэһэн, дулҕаны. уу отун кэрбэһэн, күн
аайы үс туман түһүөр диэри үлэдээн муҥнан&тлара. Онтон күһүн хаар түһүөр диэри
бурдук хомуура, астааһына... бу тухары ийэбит дьиэтигэр хонор хоноһо, сыддьар ыал-
дьыт курдуга. Кыһын хотоҥҥо киирэллэрэ. Ийэм субай сүөһү көрүүтүгэр 30-40 төбөнү
сүтүгэ суох сыл таһаарар мөккүөрүгэр сылдьара. Аччык аҥаардаах, сылайбыт-элэйбит
дьахтар таһыттан отторун киллэрэн аһатыыта, уулатыыта, сааҕын таһаарыыта, балбаах-
тааһына, саас балбааҕын бааһынаҕа хаар типтэриитигэр туруоруута сыанан аҕаабат үлэ

103