Page 111 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ
P. 111
НАЙАХЫ ьвһилиэгэ
ро «переселенецтэр» диэн ааттаах финнэр, Прибалтика омук оҕолорун кытта биир-
гэ үөрэнэрбит. Олохтоох дьон оҕолоро интэринээккэ, переселенецтэр оҕолоро уһун
хара бараахха олороллоро. Олохтоохтор переселенецтэри кытта алтыспаттара, туора
хаамар курдуктара. Ийэм оҕолору аһынан, аҕабыттан кистээн, миигинэн кыра бурдук,
ас сыыһа ыытарын хоонньубар уктан илдьэрбин өйдүүбүн. Биһиги, оҕолор, бииргэ
үөрэнэр, бииргэ оонньуур этибит. Мин Фрума, Ядвига диэн кыргыттары кытта табаа-
рыстаһар этим. Билигин ханна баалларын билбэппин. Олохтоох оҕолору үтүктэн, тул-
лукка, хабдьыга туһах иитэн, кутаа уокка үтэн сиирбитин өйдүүбүн. Иллэҥ кэммитигэр
мустан оонньуур этибит. Үксүн сэриилэһэ оонньуурбут, онно ким да ньиэмэс буолуон
баҕарбагын өйдүүбүн. Дьиҥнээхтик «пластунскайдыы» сыьыларбыт, граната быраҕар-
быт, араанньа буолбуту бэрэбээскэлиирбит, соһорбут, сүгэрбит. Бары герой пионер
буолуохпутун баҕарарбыт. Арыый обургу оҕолор улахан дьону кытта тэҥҥэ кэриэтэ
үлэлииллэрэ. Оскуола, интэринээт кыстыыр маһын учууталлар, оскуола үлэһиттэрэ
бэлэмнииллэрэ. Онно биһиги ҥтии эрбиитинэн мас эрбиирбит, мутук ыраастыырбыт,
саһаан туруорарбыг, таба сиир лабыктатын бэлэмнээһиҥҥэ илии-атах буоларбыт.
Сэрии ыарахан кэмнэригэр учууталлар, баһаатайдар үлэҕэ-хамнаска туора туран хаал-
бат, дьон кыһалҕатын өйдүүр, өйүүр гына иитэр үлэни ыыппыттар, ол саҕана тиму-
ровскай хамсааһын күүскэ тарҕаммыта. «Все для фронта, все для Победы» диэн ыҥы-
рыыга кыттан, араас көрүҥнээх үлэлэри ыыталлара, дьиҥнээх патриоттары иитэллэрэ.
Ол иһин сэрии кэмин оҕолоро олоҕу сыаналыыллар, Ийэ дойдуларын, дьонун-сэр-
гэтин, айылҕатын күндүтүк саныыллар, хараанныы, харыстыы сатыыллар.
2020 с.
Охлопкова (Румянцева) Екатерина Афанасьевна
Өҥүрүк куйаас сатыылаан турдаҕына, бырдах түспүтүн кэннэ
Дүпсүҥҥэ 1937 сыллаахха төрөөбүппүн. Ийэм Евдокия Инно-
кентьевна элбэхтэ оҕолонор да, биир да оҕото турбат буолан,
ийэтэ (мин эбэм) Нататия Алексеевна Самсонова Дүпсүҥҥэ
олорор убайыгар Федоров Сэмэннээххэ илдьиттиир: «Кыыс оҕо
төрөөтөҕүнэ оҕотун манна аҕалаарыҥ, биһиги иитиэхпит», —
диэн. Инньэ гынан төрөөппүн кытта биир эрэ хоннороот,
саҥаһым Өрүүсэ (таайым Сэмэн кэргэнэ) Татыйаас диэн кыыс-
тыын балыыһаттан түннүгүнэн уоран ылан кэннинэн хааман
Тэкэрээттэ алааһы туорууллар. Тыаҕа тахсан, сынньанан баран,
киһилии хааман Тунах сайылыкка эбэлээх эһэбэр (Самсонов-
тарга) аҕалаллар. Онтон ыла улаатыахпар диэри кинилэргэ
иитиллибитим. Эбэлээҕи.м 9 оҕолоохтор этэ. Ити сыл аҕам Румянцев Афанасий Инно-
кентьевич ыалдьан эмискэ олохтон туоруур.
Оҕо сааһым дыргыл дьэдьэн сыттаах, эриэккэс сибэкки сыһыылардаах, киэҥ нэ-
лэмэн алааска Тунах сайылыкка ааспыта. Эбэлээх эһэм мин туох да кыһалҕата суох оҕо
сааһым ааһарыгар кыһаллан да биэрбиттэрэ. Кыстыкпытыгар Дулҕаҕа (Баатаҕай сирэ),
сайын буолла да Тунах сайылыкка сайылыырбыт. Эбэм Наталия Алексеевна ыанньык-
сытынан үлэлиир этэ. Эһэм Иннокентий Егорович холкуос ис-тас үлэтигэр сылдьара.
Куруутун сыарҕа оҥоро олороро харахпар билигин да көстөр. Кыһынын от аҕалыыта,
сайынын от үлэтэ бириэмэтин ылара.
Сэрии саҕаламмытын бу диэн өйдөөбөт эбипгшн. Арай бэс ыйын ортото 1942 сыл-
лаахха эбэлээх эһэм улахан уоллара Иван Иннокентьевич «Мара» артыалтан сэриигэ
барбыта. Сэриигэ барыан иннинэ холкуоска суотчутунан үлэлээбитэ. Хаста да сурук
суруйа сылдьыбыта. Эбэм сүөһү хабаҕынан тигиллибит мөһөөччүккэ ол суруктары
кичэйэн мунньара уонна ким да көрбөтүгэр хат-хат ааҕара. Кыра буоламмын тугу
107

