Page 316 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

ХОРО нэһилиэгэ

Готовцева (Румянцева) Анна Павяовна

Анна Павловна Уус Алдан Баатаҕайыгар сэрии иннинэ
Варвара Павловна, Павел Афанасьевич дьиэ кэргэннэригэр
1939 сыллаахха бэс ыйын 5 күнүгэр соҕотох оҕонон төрөөбүтэ.
Аҕата Павел Афанасьевич сааһын тухары буддунан, тутуунан
дьарыктаммыт. Сэрии кэмигэр үлэ фронугар Үрүҥ Хайаҕа
үлэлээбит. Ийэтэ Варвара Павловна бииргэ төрөөбүт эдьиийэ
Анастасия Павловна бэрэссэдээтэллиир «Куотука» холкуоһугар
ыанньыксытынан үлэлээбит. Анна Павловна эбэтин Маайаны
(Мария Федоровна) кытары күнү быһа дьиэлэригэр бэйэлэрэ
олорбуттар. Кини кэпсииринэн, Шестаков Иван Дмитриевиһи,
Марфа Васильевнаны (Иван Николаевич Данилов кэргэнэ)
кытары оонньуурун өйдүүр. Сүүрдүллүбүт халбыыр үүт күүгэнин
сиэн дьоллонорбут, күүтэн да биэрэрбит диэн кэпсээннээх. Эбэтэ Маайа сэрии ыар
сылларыгар, ас суох буолан, тыаттан бэс кэрдэн киллэрэн эрбээн, хатырыгын ыраастаан,
сутукатын ылан буһаран сиэтэрэ олус тотоойу, минньигэс буолара диэн ахтар-саныыр.
Сип-сибиэһэй бэс сыта кыракый дьиэлэрин иһин ылан кэбиһэрэ диир. Улуу Кыайыы
буолбутугар Майаҕаска олорбуттар. Эдьиийэ Настаа Кыайыы буолбутун бэлиэтиир
үөрүүлээх мунньахха тьы эппитин, дьон бары сирэйдиин-харахтыын сырдаабыттарын,
ырыа-тойук буолбуттарын өйдүүрүн ахтар.
Ийэтэ Варвара Павловна, сэрии сылларын ортотутар тымныйан ыалдьан өлөн, Анна
тулаайах хаалар.
Сэрии кэнниттэн аҕата үлэ фронуттан төннөн иһэн, ийэтэ суох хаалбыт кыыһын
ылан Баатаҕайга илдьэ барар. Аҕата Баатаҕайга тиийэн идэтинэн булдунан. тутуунан
дьарыктанар, дьиэтигэр аҕыйахта көстөн ааһар эбит. Анна аҕатын ийэтинээн
Матырыаналыын иккиэн эрэ Дүөндү атааска олорбуттар. Эбэтэ, олоххо дириҥ
сахалыы билиилээх үтүө санаалаах эмээхсин буолан, сиэн кыыһын ис сүрэҕиттэн
таптаан ииппит. Ол аата атаахтаппакка олоҕор туһалаах буолуо диэн санааттан. Анна
күнү быһа соҕотоҕун олорон мас оонньуурдарынан (ынах, оҕус) оонньуурун ахтар. Ол
быыһыгар оһох кэнниттэн чачархай баттахтаах оҕо оонньоһорун эбэтигэр кэпсээбитин
эбэтэ «оҕом дьоллоох, уһун үйэлээх киһи буолуоҥ, куттаныма» диэбит. Ону, арааһа,
чөчүөккэ быһыылаах эбит диэн бэйэтэ да дьиибэргээн ахтар.
Эбэтэ Матырыана өлбүтүн кэннэ аҕата бэйэтигэр ылбыт. Ол кэмҥэ кэргэн ылан
олорор эбит. Маачаха ийэтэ олус кырыктаах буолан, Бороҕоҥҥо таайа Готовцев
Николай Павловичтаахха олорор буолар. Дьиэ, оҕо көрсөр. Эдьиийэ Мотрена Павловна
Хороттон төрүттээх Гаврил Павлович Крыловка кэргэн тахсан алта оҕолонор. Онно
эмиэ дьиэ, оҕо көрсөр. Онон икки ыатынан көмө киһитэ буолан күн иллэҥэ суох буола
түһэр.
Анна оҕо сааһын саамай ыарахан кэминэн маачаха ийэтин кырыктаах сыһыанын
ахтар. Ол курдук маачаха ийэтэ кыйаханар кэмигэр илиинэн киирэрин ааһан, биирдэ
уһуктааҕынан бырахпытын, дьолго, дьон таба көрөн быыһаабыттарын ахтар. Онтон
өй ыланнар, уопсай сүбэнэн төрөппүт ийэтин бииргэ төрөөбүттэригэр ыыппыттарын
үөрэ-көтө саныыр.
Саҥаһа саҥалаах-иҥэлээх, киирбит-тахсыбыт Өлөөнө сиэстэрэнэн үлэлиир. Кини
киин сиргэ кэлбит кыыс оҕо оскуолаҕа үөрэниэхтээҕин билэр эрээри, тыҥа ыарыһах
диэн сымыйа ыспыраапканы ылан, кыыс үөрэммэккэ хаалар.
Биир сыл, 15-16 саастааҕар, таайдаах саҥаһа харчытатаары. Нам Көбөкөнүгэр сүөһү
көрүүтүгэр ыыталлар. Онно сыл курдук үлэлээбитигэр, хамнаһын этинэн. арыынан
биэрбиттэр. Онтон Төҥүлүнэн, Бороҕонунан эдьиийэ Мотрена Павловнаҕа тиийэн оҕо
көрсөр.
Ахсааҥҥа ордук дьоҕурдаах Анна үөһэ этиллибит уустуктары туораан, Крыловтар

312