Page 40 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

МҮРҮ нэһилиэгэ

үөрэнэ сьшдьан, ийэбэр көмөлөһөн тэтэрээттэри бэрэбиэркэлэһэрим, сыанатын ийэм
бэйэтэ туруорара. Аҕабыт эмиэ киэһэтин араас дакылааттары суруйара, уруоктары-
гар бэлэмнэнэн энциклопедиялары, хаһыаттары, справочниктары ааҕара, дьиэтигэр 35
томнаах энциклопедиялаах этэ. Быһата, биһиги дьиэбит киэһэтин бэйэтэ кыра «оскуо-
ла» буолара.
Дьоммут наһаа ыалдьытымсах, элбэх хоноһолоох буолаллара. Хоноһолорбут үксэ
Дьокуускай куораттан: обком үлэһиттэрэ, үөрэх салаатыгар араас инспектордар, ар-
тыыстар, тыаттан аймахтарбыт буолаллара. Ийэбит кинилэргэ өрүү остуол хотойорунан
аһы-үөлү тардара, ыалдьыттарбыт наҕылыччы аһыы-аһыы дьоммутун, үксүгэр аҕабы-
тын кытта араас сонуннары кэпсэтэллэрэ, үөрэллэрэ-көтөллөрө. Оччолорго обкомҥа
тыа хаһаайыстыбатыгар эппиэттээх үлэһит Барашков Николай Николаевич, эмиэ об-
ком үлэһитэ, ийэбит истиҥ дьүөгэтэ Данилова Анастасия Петровна, артыыстартан Петр
Решетников кэргэнинээн, ырыаһыт, оччолорго саҥа биллэн эрэр мелодист Аркадий
Алексеев, суруйааччы-поэт С. Саввин-Күн Дьирибинэ (күтүөппүт этэ), художникгар
уонна скульптордар Дмитрий Никифоров, Терентий Аммосов, Евграф Крылов, Аким
уонна Мария Бурцевалар бырааһынньыктарга кэлэн үөрэн-көтөн, кэпсээн-ипсээн,
ыллаан-туойан биһигини олус сэргэхситэн бараллара. Дьоммут аймахтара, табаарыс-
тара Дмитрий Никифоров, Терентий Аммосов муостан оҥоһуктарын, Евграф Крылов
уонна Аким Бурцев уруһуйдарын бэлэхтээбиттэрэ биһиэхэ күндүттэн күндү маллар.
Аҕалаах ийэбит үлэни да үлэлээбиттэрэ, иллэҥ кэмнэригэр (уоппуска ыллахтарына)
сынньалаҥы да үчүгэйдик атаараллара. Үксүгэр соҕуруу куораттарга куруортарга сын-
ньанан кэлэллэрэ. Аҕабыт саамай сөбүлүүр уонна таптыыр сынньалаҥа булт этэ. Кини
куска, куобахха сааламмыт сырыыларын туһунан, бэл, араас көрдөөх кэпсээннэр баал-
лара. Аҕабыт ону үксүн билэр быһыылааҕа да, хаһан да өһүргэммэт этэ. Бэл, биирдэ,
аҕабыт уолунаан Мүрү эбэҕэ саалана сырыттахтарына, Германияттан кэлэ сылдьар фо-
токорреспонденнар түбэһэ түһэннэр кинилэри хаартыскаҕа устубуттар этэ. Дьиҥэр, ол
дьон Саха сирин туһунан сборник открытка оҥорор сыаллаах үлэлии сылдьан, Мүрүгэ
анал таҥастаах, саалаах-сэптээх булчуту күүтэ сылдьыбыттар. Оччотооҕу салайааччы-
лар ол киириэхтээх киһилэрин хойутатан кэбиспиттэр. Ол кэмҥэ немецтэр биһиги
дьоммутун көрсөн: «Дьиҥнээх сааһыт киһи оҕотунаан сылдьар», — диэн олус үөр-
сүбүттэр. Аҕабыт бастаан хаартыскаҕа түһэрэн барбыттарыгар соһуйбут, кэлин үөрбүт
даҕаны. Аны билсэннэр, (тылбаасчыттаах сырыттахтара буолуо) оскуолаҕа тиийэннэр,
оскуола үлэтин эмиэ, оскуола үөрэнээччилэрин кытта түһэрбиттэр. Син балачча буо-
лан баран, ол Германияттан кэлэ сылдьар фотокорреспонденнарбыт оҥорбут открыт-
калара атыыга кэлбитэ. Биһиги ыал ол открыткалары (Саха сирин туһунан) пачканан
атыыласпыппыт. Кэлин открыткатган хартыына оҥорон оскуолаҕа ыйаабыттара. Онон
аҕабыт айылҕаны кытта алтыспыта сэдэх хаартыска буолан бүтүн Сэбиэскэй Союзка,
Саха сиригэр (баҕар, Аан дойдуга да буолуо) тарҕаммыта. Оттон биһиги, Андрей Гри-
горьевич оҕолоро, сиэннэрэ, дьоммут туһунан үчүгэй өйдөбүнньүк оҥоһуллубут диэн
истиҥник үөрэбит, астынабыт.
Биһиги, сэрии сылларын оҕолоро: мин уонна сурдьум Анатолий Андреевич дьон
буолан, үөрэхтэнэн үлэһит буолбуппут, олоххо суолбутун тобулбуппут төрөппүттэрбит
үтүөлэрэ диэн киэн тутта этиэхпитин сөп.
Аҕабыт А.Г. Никифоров оройуонугар үөрэх салаатыгар ыыппыт үгүс өрүтгээх үлэ-
тин кэпсээтэххэ, бэйэтэ биир кинигэ буолуоҕа. Андрей Григорьевич үлэтэ Саха АССР
Верховнай Советын Президиумун Бочуотунай грамотатынан икки төгүл, советскай
правительство хас да мэтээллэринэн наҕараадаланан бэлиэтэммитэ, киниэхэ «Саха
АССР оскуолаларын үтүөлээх учуутала» аат иҥэриллибитэ.
Тамара Андреевна Никифорова-Иванова, к ы ы ст а р а ,
А.Г. Н и к и ф оров аат ы н ан п ед а го ги ч еск а й династ ия ут ум н а а ч ч ы т а ,
2 0 1 2 с.

36