Page 132 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

БЭРТУУҺУН нэһилиэгэ

Оскуоланы 1959 с. бүтэрбитим. К.чассоводпут Татьяна Михайловна Федотова диэн
этэ. Английскай тылга Виктор Нилович, математикаҕа Валентина Васильевна Быстров-
тар, соҕурууттан кэлбит эдэр кэргэннии дьон, үөрэппитгэрэ. Физикаҕа Петр Афана-
сьевич, историяҕа Николай Васильевич Такыров, химияҕа Анна Афанасьевна, оскуола
дириэктэрэ Никифор Николаевич Григорьев диэн үөрэнээччигэ чиҥ билиини биэрэр-
гэ наһаа кыһамньылаах учууталларга үөрэммиппит. Оскуоланы бүтэрэрбитигэр банкет
оҥорбутгара: күн тахсыар диэри шюгцадкаҕа оонньообуппутун өйдүүбүн. Оскуолаҕа ула-
хан кылаастарга үөрэнэ сылдьан, наар фермаҕа ыанньыксытынан, ньирэй көрөөччүнэн,
биирдии ынахтан төһө үүт ыанарын учуоггуур табелыцигынан үлэлээбитим.
Оскуоланы бүтэрбитим кэннэ тиҥэһэлэри туттаран, 3 сыл ыанньыксыттаабытым.
Онтон подготовкаҕа үөрэммитим да, куоракка кэлэр харчыта суох буолан, биир ый
арыы собуотугар үлэлээн, 100 солкуобайы аахсыбытым. Райкомҥа киирбиппэр, II сэ-
кирэтээр Дмитрий Николаевич Николаев куоракка совпартшкола диэн баар, балаҕан
ыйыттан онно үөрэххэ бар диэн рекомендациялаабыта. Мин үөрэххэ кэлэр оҕолору
батыһан, аргыстаһан, урут хаһан да сылдьа илик Дьокуускайбар кэлбитим.
Дириэктэр Спиридон Спиридонович Ефремов собеседование оҥорон баран,
үөрэнэҕин диэн быһаарбыта. Онон биир дьиэ иһигэр олорон үөрэнним. Орто оскуо-
ланы бүтэрбиттэри, «особая группа» диэн ааттаан, биир группа оҥорон үөрэппиттэрэ.
20 буолан үөрэнэн бүтэрбиппит. Онно номнуо салайар үлэҕэ сылдьан, үлэ бөҕөнү
көрсүбүт саастаах дьону кытта бииргэ үөрэммиппит. Өрөспүүбүлүкэ араас улууста-
рытган бааллара. Партияҕа киирэрбэр дойдубар Матвеев Афанасий уонна Христина
диэн кырдьаҕас коммунистар рекомендациялаабыттара, олоҕум салаллыытыгар оҥкулу
уурбуттара. Үөрэнэ сылдьан, Уус Алдан ыччата Слепцов Константин Константино-
вичтыын ыал буолан үөрэхпитин бииргэ бүтэрбиппит. 1964 сыл балаҕан ыйыгар Костя
ийэтигэр Кэптэнигэ тахсыбыппыт. Онтон райкомнар Костяны Түүлээххэ биригэдьии-
ринэн, миигин зоотехнигынан анааннар, онно көһөн тиийбиппит. Костя ийэтэ биир
оҕус сыарҕатынан көһөн Бороҕону булбуппут, билигин барбах эрэ үс техниканан көһөн
иһэбит диэн үөрээхтиир этэ. Биһиги газигынан, таһаҕаспыт бортовой массыынанан,
ынахпыт, тыһаҕаспыт, ньирэйбит тыраахтарга тиэллэн көспүппүт.
Түүлээх нэһилиэгэ Таатта улууһун кытта быысаһар, Алдан өрүс үрдүгэр турар. Үрэх,
күрбэ быыстаах, элбэх күөллээх сир, суола быстар мөлтөх этэ. Сайынын сиринэн сы-
рыы суоҕун тэҥэ. Костя ыйдааҕы отчуотун туттара атынан Тандаҕа барара, сороҕор
өрүһүнэн Суоттунан эргийэн отчуотун туттарара. Ол иһин үөрэниэххэ наада эбит диэн,
таайа Намҥа ыҥыран, 1968 сыл саас Нам улууһун Партизан отделениетыгар бири-
гэдьиирдээбитэ. Сайынын Уус Алданнар туруорсан, дойдутугар төннүбүтэ. Тиһэҕэр,
1973 с. Сыырдаахха көһөн кэлэн, баччааҥҥа диэри Сыырдаах олохтоохторо буолан
олоробут. Манна кэлэн баран, мин искусственнай сиэмэлээһини киллэрэн, Колодез-
никова Тамара Петровна, Колодезникова Парасковья Петровна буолан үлэлээбиппит.
Ол саҕана сүөһүгэ бруцеллез ыарыы баара, онон киһи да доруобуйатыгар кутталлааҕа —
анализка сороҕор положительнай да буолар этибит. Онтубут эмтэнэн, сыыйа-баайа
ааспыта. 1984 с. сибиинньэ ферматын тэрийэн, типовой хотон туттаран, 1994 сыл-
га диэри үлэлээбиппит. 10 привозной сибиинньэни аҕалбыттарын Нэмтиэҥҥэ көрөн
саҕалаабыппыт. Сүүһүнэн сибиинньэни иитэн, «Сардаҥа» сопхуоска син балайда до-
хуоту киллэрдэхпит. Оройуон да хаһыатыгар, «Кыымҥа» да биһиги үлэбитин сырда-
тар ыстатыйалар тахсааччылар. Биһиги үлэлээн бүппүппүт кэннэ сибиинньэ фермата
эстибитэ, типовой хотону суох оҥорбуттар этэ.
Бэйэбит сүөһү иитэн, этинэн-үүтүнэн хааччынан олорбуппут. Сааһыран, 3 сыллаа-
ҕыта сүөһүбүтүн эспиппит. Үс сыллааҕыта Костя инсуллаан хаалан, билигин кинини
көрөн олоробун. Урут дьиэбит таһыгар кыра дьиэ туттубуппутугар олоробут. Туох
баар тас үлэбитин, наадабытын киирэ-тахса кыра уолбут көрөр. Түөрт оҕолоохпут,
уон сиэннээхпит. Оҕолорбут бары ыал буолбуттара. Улахан кыыс Надя Благовещен-
скайга тыа хаһаайыстыбатын институтугар үөрэммитэ. Кэлин экономист үөрэҕин

128