Page 129 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

БЭРТҮУҺУН нэһилиэгэ

дьан, сааскы каникулга Бороҕоҥҥо хас да сыарҕалаах атынан бэстибээлгэ кэнсиэр
көрдөрөн кэлбиппит. Хатыҥ Сыһыы бөһүөлэгэр сынньанан, ыалларга аһаан тахсарбыт.
Ат сыарҕатыгар хас да оҕону кэккэлэччи олордон баран суорҕанынан бүрүйэллэрэ,
оннук айаннаан дьиэбитин буларбыт. Хас да сыл киирэ сылдьыбыппыт быһыылааҕа.
Онно Данилова (Березкина) Клараны кытта украинскай үҥкүүнү үҥкүүлээбиппит.
Салайааччыбыт Хойутаанап, киэһэ оскуолаҕа утуйаары сыттахпытына, Клара биһиэхэ
бириэмийэ диэн биирдии обургу баҕайы куһуок саахары туттарбытын өйдүүбүн.
IV кылааһы бүтэриэхпиттэн сайынын от үлэтигэр барбытым. Бастаан бугул түгэҕин
харбааһын, кэлин бугуллааһын, от кэбиһиитэ да буолара. Алаастарга хоно сылдьар-
быт. Үчүгэй киинэ буолар үһү диэн буоллаҕына, сатыы эбэтэр тыраахтар мунньарыгар
иилистэн кэлэрбит, биирдэ эмит бөһүөлэккэ хонон барарбыт. Оскуолаҕа У-УП кы-
лаастарга үөрэнэ сылдьан, эбиэттэн киэһэ хотоҥҥо киирэн ыанньыксыттарга ньирэй
көрүүтүгэр-аһатыытыгар көмөлөһөр этибит. Биирдии оҕону ыанньыксыттарга сыһыа-
раллара, анал көрөр ньирэйдэрдээх буоларбыт. Оскуолаҕа сылдьан үҥкүүл үүрбүн, гим-
настиканан дьарыктанарбын сөбүлүүр этим. Онно миигин ким да дьарыктаабат этэ,
бэйэм дьиэбэр дьонум утуйбуттарын кэннэ эрчиллэрим. Оскуолаҕа VII кылаастан ыла
үҥкүүгэ оҕолору дьарыктыыр буолбутум. Ким эрэ үҥкүүнү туруоруу кинигэтин бэлэх-
тээбитэ, ону туһанарым. Кыра эрдэхпиттэн кэнсиэрдэргэ сылдьарым, онно көрбүп-
пүтгэн сирдэтинэрим. Алтыс кылааска быһыылаах этэ, куораттан музыкальнай кы-
лааска оҕо набордуу кэлбиттэрэ. Биһиги оскуолаттан 3 оҕону талан, күһүн куоракка
үөрэнэ барарга анаабыттара. Неустроев Афоняны, Белолюбская Галяны уонна миигин.
Күһүнүгэр дьоммут хайабытын да ыыппатахтара.
1963 с. саас IX кылааһы бүтэрэрбитигэр үөрэхтэригэр мөлтөхтөр, кыайбаттар диэн
6 оҕону оскуолаттан устан кэбиспиттэрэ. Биһиги соһуйан эрэ хаалбыппыт. Кэлин бу
оҕолортон 3 оҕо иккилии үрдүк үөрэҕи бүтэрбитгэрэ. 1964 сыл саас Сыырдаах орто
оскуолатын бүтэрбиппит. Оччолорго: «Оскуола — производство — үрдүк үөрэх» диэн
девизтээх биһиги кылаастан 5 буолан, Өлтөх нэһилиэгин Арыылаах бөһүөлэгэр комсо-
мольскай путевканан үлэлии тахсыбыппыт. Ол оҕолортон билигин Протопопова Маша
биһикки баарбыт, үспүт күн сириттэн туораабыттара. Биһиги оскуоланы бүтэриибит
саҕана ирдэбил да дьиибэ баҕайы буолбута. Ол курдук, оскуоланы бүтэрэр оҕо барыта
тыраахтары сатаан ыытарга теориятын, практикатын хайаан да экзамен быһыытынан
улуустааҕы комиссияҕа туттарбыт, ДТ тыраахтары ыытарга права ылбыт эрэ оҕолор
экзамеҥҥа көҥүллэммиттэрэ, онтон иҥнэн 2 оҕо экзамеҥҥа киирбэтэхтэрэ.
1968 с. училищеҕа бииргэ үөрэнэр уолбунаан Садовников Николай Петровичтыын
холбоһон, студенческай сыбаайба тэрийбиппит. Онтон ыла 46 сыл бииргэ олорон,
4 уол оҕону, бэһис оҕобутун кыыһы, атахтарыгар туруортаан, ыал оҥортоон баран,
кэргэним улахан ыарыы кэнниттэн олохтон туораабыта. Биһиги бары аҕабытыгар мах-
талбыт муҥура суох. Кини үлэҕэ, олоххо дьулуура, кыһамньыта холобур эрэ буолар.
Оҕолорбут бары үлэлээхтэр, дьиэлээхтэр, оҕолордоохтор. 3 оҕо үрдүк, 2 оҕо орто
анал үөрэхтээхтэр. 14 сиэни, 2 хос сиэни бэлэхтээтилэр. Оҕолорбут олохторугар сэ-
мэй ситиһиилэрдээхтэр. Ол курдук, биир улахан ситиһии — кыра уолбут Бүөтүр «СӨ
үтүөлээх артыыһа» ааты ылбыта буолар. Манна даҕатан кэпсээтэхпинэ, төрдүс оҕом
эмиэ уол буолбут диэн, 1 ыйын туолуор диэри ааттаабакка сытыарбыппыт. Ону кыр-
дьаҕас саҥаһым, Өлөксөөс эмээхсин, истэн баран эппит: «Дьэ, аанньа ахтан ааттаабак-
ка сытыардыннар, саамай ааттарын ааттатар киһилэрэ кини буолуо», — диэн. Билигин
ону сөпкө да эппит эбит дии саныыбын.
Сиэннэрбиттэн 5 оҕо үрдүк үөрэҕи бүтэрэн үлэһит буоллулар, 1 — үрдүк үөрэххэ, 1
орто анал үөрэххэ үөрэнэ сылдьаллар. Атын сиэннэрим — оскуола оҕолоро. 3 сиэним
ыал буолла.
Үлэм туһунан аҕыннахпына, 1965 с. саас куоракка күөмэйбэр эпэрээссийэлэппитим,
салгыы Бүлүүгэ барыахпар диэри Сыырдаах орто оскуолатыгар старшай-пионервожа-
тайынан үлэлээбитим. Мантан ыла оҕону иитэр үлэҕэ ыстааһым саҕатанан, быйыл 55-с

125