Page 138 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

БЭРТ ҮУҺҮН нэһилиэгэ

Ийэм Анастасия Михайловна кэнники, 1962 сыллаахха, Окоемовка киһитигэр
Окоемов Гаврил Макаровичка кэргэн тахсан, 1964 сыллаахха балаҕан ыйыгар кыыс
оҕоломмута, онон бэйэм улахан уолбун кытта саастыы балтыланан хаалбытым. Балтым
Анастасия Гаврильевна билигин 4 оҕолоох, 10-ча сиэннээх. Окоемовкаҕа олорор, ча-
бырҕахсыт, иистэнньэҥ бэрдэ. Бу күҥҥэ бииргэ төрөөбүттэр үһүөн этэҥҥэбит.
Бэйэм билигин кыра кыыспар Аанчыкка олоробун. 2014 сыллаахха дьиэ туттан
киирбиттэрэ, онтон ыла кинилэргэ кыстыыбын. Сайынын өтөхпүн, балаҕаммын ахтан,
онно баран сайылыырбын астынабын.
Наҕараадаларым: «Үлэ бэтэрээнэ» мэтээл; «Ийэҕэ Албан аат» уордьан II степенэ;
«Ийэ буолуу» мэтээл; 2016 с. «Бэрт Ууһун нэһилиэгэ сониальнай-экономическай сай-
дыытыгар киллэрсибит кылаатын иһин» бэлиэ; 2017 с. «Сэрии тулаайаҕа» бэлиэ; 2019 с.
«Сэрии кэмин оҕото» бэлиэ.
Олуннъу 11 күнэ, 2020 с.

Шопина Интерна Гаврильевна

Мин 1942 сыллаахха Кэбээйи оройуонугар Сииттэ нэһи-
лиэгэр Аксинья Николаевна, Гаврил Николаевич Черкашиннар
дьиэ кэргэннэригэр бастакы оҕонон күн сирин көрбүтүм.
Биһиги ийэбит, 11 оҕолоох, Бэрт Ууһун нэһилиэгэр
бастакынан Герой Ийэ аатын ылбыт Аксинья Николаевна 1918
сыллаахха балаҕан ыйын 14 күнүгэр Хатыҥ Сыһыы Киэҥ Атаа-
һыгар Марфа Семеновна уонна Николай Иванович Крыловтар
дьадаҥы дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүт. Ийэбит барахсан бэйэ-
титтэн 4 сыл аҕа эдьиийэ Мария Николаевналыын олох кыра
саастарыгар тулаайах хаалан, иккиэйэх бэйэлэрэ икки аҥыы
иитиллэн улааппыттара. Маайа Киэҥ Алааска эдьиийигэр Ири-
наҕа иитиллибит. Биһиги ийэбит аҕыйах сыл Бэрт Ууһун нэһи-
лиэгэр Гоголев Алексей Николаевичка иитҥхчэр. Ити саҕана ийэтэ Гоголевка кэр-
гэн тахсан олорбут эбит. Ийэбит 10 сааһыттан дьонугар көмөлөһөн, ынах ыан, саах
күрдьэн, ньирэй көрөн, дьиэ үлэтин барытын үлэлээн улааппыт.
1941 сыллаахха олоҕун аргыһын Черкашин Гаврил Николаевич II көрсөн ыал буолбуттар.
Ийэбит сүрдээх ыалдьытымсах, эйэҕэс майгылаах, киэҥ-холку көҕүстээх, кыраттан
да үөрэр-көтөр майгылаах этэ. Хаһан да мөҕө-этэ сылдьарын өйдөөбөппүн. Аҕабыт
биирдэ эмэ мөҕөөрү гыннаҕына, ийэбит кини диэки көрдө да тохтоон хаалара. Биһиги
сайын аайы олох кырабытыттан от үлэтигэр сылдьыбыппыт. VI—VII кылаастан саҕа-
лаан, бугул түгэҕин харбаан, от мунньан, холкуос хортуоскатын. турнепыһын көрөн,
кыра да буоллар, дохуот аахсар этибит. Биһигини төрөппүттэрбит кыра сааспытыттан
үлэни таптыырга, ыарахаттартан чаҕыйбат, кырдьаҕастары ытыктыыр. бэйэ-бэйэбитин
өйдөһөр-өйөһөр гына, эйэлээх буоларга ииппиттэрэ.
Биһиги, кыра эрдэхпититтэн, дьоммут күннээххэ дьиэҕэ көстүбэккэ, холкуос, соп-
хуос үлэтиттэн ордубакка сылайан кэлэллэригэр, уолаттар мастарын мастаан, уула-
рын-муустарын дьаһайан, кыргыттар таҥаһы-сабы бэрийэн, дьиэни-уоту хомуйан, өрө
тардан, аспытын астаан, дьоммутун үөрдэр туһугар кыһалла сатыырбыт.
Үлэттэн илиилэрин араарбатах дьоммут, ийэбит Аксиния Николаевна эдэр саа-
һыттан «Хаҥа», «Победа» холкуостарга, «Лена» сопхуоска учуотчуссанан, ыанньык-
сытынан, кэнники интэринээккэ биэкэринэн үлэлээбитэ. Ийэбит кэпсиир буолара:
«Оччолорго аас-туор олохтоох оҕолор эрэйдээхтэр интэринээккэ сүрдээҕин баҕаран
туран сылдьаллара. Күҥҥэ биирдэ да буоллар, тото-хана аһыыллара. Остуол тула оло-
рон, бары биир саастаахтар, дуобаттыыллара, хаамыскалыыллара, хабылыктыыллара.
Харах симсэ, «биһилэх кутуһа» оонньоон, хайа сатыылларынан аралдьыйан, үөрэл-

134