Page 139 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

БЭРТ УУҺҮН нэһилиэгэ

лэрэ-көтөллөрө», — диэн. 1979 сьштан үлэттэн тохтообута. Кэнники бэйэтин дьиэ-
тигэр, билиҥҥинэн дьааһыла-саад тэрийэн, үлэлиир ийэлэр оҕолорун мунньан,
көрөн-харайан, оччотооҕу кэмҥэ дьон-сэргэ махталын ылыан ылбыта. Кини үтүө
суобастаах үлэтин үгүс элбэх Бочуотунай грамотатар, «IX пятилетка ударнига бэлиэ»,
«1941-1945 сс. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии кэмигэр килбиэннээх үлэтин иһин»
мэтээл туоһулууллар. Тыьы, үлэ бэтэрээнэ этэ.
Аҕабыт Гаврил Николаевич II 1914 сыллаахха олунньу 14 күнүгэр Мэкэригэ Ойбон
Күөл үөһэ өтөҕөр элбэх оҕолоох Евдокия Давыдовна уонна Николай Иванович Чер-
кашиннар диэн дьадаҥы дьиэ кэргэҥҥэ төрдүс оҕонон төрөөбүт. Кыһыл оҕо эрдэҕинэ
таайыгар Черноградскай Гаврил Давыдовичка ииттэрэ биэрбиттэр. Саҥаһын Улита Се-
меновнаны ийэ оҥостон улааппыт. Оҕо сааһа Арыылаах алааһыгар ааспыт.
Аҕабыт 1941 с. «Хаҥа» холкуоска чилиэнинэн киирэр. Ити сыл сэрии буолар. Биһи-
ги аҕабыт Кэбээйигэ II Сииттэҕэ оттуур сир булан, онно оттоон, ол дьыл «Түмсүү»,
«Хаҥа» холкуостартан кыстыы көһөн бараллар. Аҕабыт — салайааччынан, ийэбит —
ыанньыксытынан. Мин онно төрөөбүппүн. Онтон дойдуларыгар төннөн кэлэн, Сыыр-
даахха олохсуйаллар. Онтон ыла 11 оҕону төрөтөн, ньир-бааччы олорон, барыбытын
үөрэтгэрэн, дьон оҥортоон, олох киэҥ аартыгар үктэннэрбиттэрэ.
Аҕабыт Гаврил Николаевич II 16 сааһыгар ветсанитардар куурустарын бүтэрэн,
Өспөххө үлэлии тиийэр. Онно 4 сыл үлэлээн баран, дойдутугар эргиллэн кэлэн,
«Хаҥа» холкуоска араас үлэҕэ үтүө суобастаахтык үлэлээбитэ. Сэрии кэмигэр муҥ-
халаан, балыгынан элбэх киһини хоргуйууттан быыһаан, дьон махталынан ахтар этэ.
1942 с. Чурапчыга суотчуттар куурустарыгар үөрэммит. Онтон үлэ фронугар Жатайга
ыҥырбыттар. Онно тиийэн пилорамщиктыы сылдьан, ыалдьан, доруобуйатын туругу-
нан сыыйыллан, дойдутугар төннөн, биригэдьиирдээбит. Ити сылларга «1941-1945 сс.
Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии кэмигэр килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээлинэн
наҕараадаламмыт. Кэлин аҕабыт оройуоҥҥа үп агенынан, налоговай инспекторынан,
«Победа» холкуос ревизионнай комиссиятын бэрэссэдээтэлинэн, Бороҕон наспотун
солбуйар бэрэссэдээтэлинэн, «Лена» ОПХ зоотехнигынан, учаастак сэбиэдиссэйинэн,
Чэриктэйгэ, Сыырдаахха түүлээх соҕотуопкатыгар, Сыырдаахха биригэдьииринэн үлэ-
лээн, пенсияҕа тахсыбыта. 1976—78 сс. госстрахха инспекторынан үлэлээбитэ. 3 төгүл
нэһилиэк сэбиэтин депутатынан талыллан, үгүстүк дьонун-сэргэтин кыһалҕаларын
быһаарсан, сүүрбүтэ-көппүтэ.
Аҕабыт бултуура, балыктыыра. Куобах дэлэй сылларыгар улахан күрэхгэри тэрийэн,
дьону көҕүлүүрэ. Өйдүүбүн, үлэтин кэнниттэн, муҥха таҥарын. Саас муус барда да,
күөллэртэн муҥхалаан, алаастар ууларыгар балык ыытан уотар, дэлэтэр идэлээҕэ. Бу
кэмҥэ уолаттарын, табаарыстарын мунньан, түүнү быһа сылдьаллара. утуйар уу умнул-
лара. Ол үөрүйэхтэрин билигин уолаттара, сиэннэрэ баһылаан, сайыннары, кыһынна-
ры муҥхалаан, муҥхалааһыны тэрийэн, нэһилиэктэрин дьонун көҕүлээн, балыгынан
хааччыйан олороллор.
Ийэлээх аҕабытын холкуос, сопхуос хайа да үлэҕэ туруордаҕына, ылыммыт үлэлэ-
рин тиһэҕэр тириэрдэн, чиэстээхтик толорон кэлбиттэрэ. Онон хайҕал-махтал тылла-
рын, араас бириэмийэлэри салайааччылартан элбэхтэ ылбыттара.
Дьоммут, тулаайах үөскээбит буолан, тулаайахтары, кыамматгары сүрдээҕин
аһыналлара. Икки өттүттэн тулаайах хаалбыт бырааттарын иитэн-үөрэттэрэн, үлэһит,
ыал оҥортообуттара. Ийэбит быраата Гоголев Михаил Алексеевич идэтинэн математик
учуутал этэ. Дуобатчыт. Кэргэнэ Галина Романовналыын кыыстаах уол оҕолоохтор,
икки сиэннээхтэр. Оҕолоро Надялаах Алеша үөрэммит оскуолаларыгар учууталлыы
сылдьаллар.
Аҕабыт быраатын Черкашин Василий Петровиһы ийэтэ өлбүтүн кэннэ ииппиттэрэ.
Кини эдэр сааһыттан тырахтарыыс, кэнники суоппар идэтин баһылаан, 50 сыл илии-
тин уруултан араарбатаҕа. Кэргэнэ Татьяна Ионовналыын 7 оҕону атахтарыгар туруо-
ран, дьон оҥортоотулар.

135