Page 150 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

БЭЭРИЙЭ нэһилиэгэ

Сэрии ыар сьшларыгар борбуйдарын көтөхпүт Балбааралаах Сэмэн икки кыра уолат-
тарын убайдарын курдук кыра Ньукулайы 8 сааһыттан, аччыгый Уйбааны 7 сааһытган
холкуос үлэтигэр сыһыаран, саас сир тиэриитигэр оҕус сиэттэрэн, сайынын от үлэти-
гэр кыраабылынан от мунньуутугар, от кэбиһиитигэр, оҕус сиэтиитигэр, бугул түгэҕэ
харбааһыныгар үлэлэтэллэрэ. Күһүнүн, кыһынын от-мас тиэйиитигэр «көлө иччитэ»
буолан үлэҕэ сырытыннараллара.
Ити курдук Васильевтар холкуостарыгар үлэлээн, инчэҕэй тирбэҕэ быстыбатынан
сэрии ыар сылларын этэҥҥэ туораабыттар.
Олох салҕанар аналынан, Сэмэннээх Балбаара үс уол оҕолорун кэннилэриттэн 1945
сыл ыам ыйын 4 күнүгэр кинилэр дьиэ кэргэҥҥэ күүтүүлээх кыыс оҕо төрүүр. Бу сыл
Аҕа дойдуну көмүскүүр сэрии Кыһыл Армия кыайыытынан түмүктэммитин туһунан
үөрүүлээх сурах Бээрийэ кытыы сиригэр — Кутаама үрэх ыалларыгар 1945 сыл ыам
ыйын 10 күнүгэр тиийэн кэлэр.
Балбааралаах Сэмэҥҥэ икки улахан үөрүү буолар. Кинилэр сүбэлэһэн баран, кыыс-
тарын Балбаара ийэтин аатынан Даайыс диэн ааттыыллар.
Улахан кыыс Даайыс кэнниттэн уон сыл арыттанан иккис кыыс төрөөбүтэ. Аҕалара
кими да мөккүһүннэрбэккэ кыра кыыһыгар Сэмэн олоҕор биэс дьолу — биэс оҕону
бэлэхтээбит таптыыр кэргэнин аатын иҥэрэр.
Баһылайаптар аҕалара барахсан, төрүкү ыарыһах, аһаах киһи, кыра кыыһа Варя
баара-суоҕа биир саастааҕар ыарахан ыарыыттан бу орто дойдуттан букатыннаахтык
арахсар.
Огдообо хаалбыт Балбаара улахан кыыһы Даайыһы көмөлөһүннэрэн кыра кыыста-
рын аҕатын суохтаппакка улаатыннарбыттара.
Итинник суулаһан олордохторуна, аны кыра уол Уйбаан, холкуоска от үлэтигэр
сылдьан, тымныйан ыалдьан өлө сыһар. Эмп күүһүнэн нэһиилэ өрүттэр да, үлэни
тугу да кыайбат буолар. Онон ийэлэрэ уолун Уйбааны эмтэттэрээри оройуон киини-
гэр көһөн киирэр. Онон Уйбаан уол куоратынан-тыанан уһуннук эмтэнэр. Тыҥатыгар
эпэрээссийэ оҥороллор. Ол саҕана тыҥа эпэрээссийэтэ ыарахан, уустук диэн буолара.
Улахан Ньукулай ыал буолан туһунан барар. Балбаара Бороҕоҥҥо көһөн киирэн ба-
ран, дьиэтэ суох буолан, түөрт оҕотунаан ыалтан ыалга көһөн дьукаах олорор. Ол кэмҥэ
иккис уол Ньукулай 3 сыл армияҕа сулууспалаан кэлэр. Бороҕоҥҥо араас үлэлэргэ үлэ-
лиир, онтон суоппар үөрэҕэр үөрэнэн, суоппар вдэтин баһылаан, оройуоннааҕы эр-
гиэн тэрилтэтигэр, оройуоннааҕы «Ленинскэй тэрийээччи» хаһыат редакциятыгар,
эт-үүт комбинатыгар суоппарынан үлэлээбитэ. Үлэлээбит тэрилтэлэриттэн элбэх
грамоталардаах, махтал суруктардаах. Николай Семенович II үлэ үөһүгэр сылдьан,
60 сааһыгар олохтон соһумардык барбыта.
Үһүс уол Уйбаан 1958 сылтан оройуоннааҕы промкомбинакка столярынан үлэлиир.
Ити эрээри доруобуйата кыайбакка тохтуур. 1965 сылтан Томтор учаастагар почтальон-
нуур уонна диспансерга эмтэнэр. 1966 сылтан оройуоннааҕы ми-
лиция отделын иһинэн үлэлиир Мүрү нэһвдиэгин маҕаһыын-
нарын харабыллыыр тэрвдтэҕэ биир сыл харабылынан, онтон
1972 сылга диэри биригэдьииринэн үтүө суобастаахтык үлэ-
лиир, Иван Семенович бу харабыл тэрвдтэтигэр биригэдьии-
ринэн үлэлиир сылларыгар Мүрү нэһилиэгин маҕаһыыннары-
гар ханнык да быһылаан, уоруу түбэлтэлэрэ тахсыбатахтара. Ол
үтүө түмүктээх үлэтин иһин, Иван Семенович 1970 сыллаахха
«В.И. Ленин төрөөбүтэ 100 сылынан квдбиэннээх үлэтин иһин»
мэтээлинэн наҕараадаламмыта. Уйбаан биир күндүтүк саныыр
наҕараадата 1972 сыллаахха бэс ыйын 22 күнүгэр Саха АССР Ис
дьыалаҕа министиэристибэтин Бочуотунай грамотата буолар.
Калининская Дария Иван Семенович кэлин 18 сыл устата киинэ эйгэтигэр кас-
Семеновна сиртан саҕалаан иккис категориялаах киномеханикка тиийэ

146