Page 165 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ
P. 165
ДҮПСҮН нэһилиэгэ
Михайлов Виктор — философ, Петрова Тома, о.д.а. оҕолордуун үөрэммитим. Нуучча
тьшыгар Вера Григорьевна Ли-Фу үөрэппитэ. Өссө биир өйдөөн хаалбьггым дйэн, фи-
зикаҕа Алексеев Михаил Андреевичка аҕыйах кэмҥэ үөрэммиппин. Михаил Андреевич
үөрэтиэн иннинэ олох да физика туһунан кыра өйдөбүллээх этим. Михаил Андреевич
уруогар киирэн баран, наһаа элбэҕи билэн, өссө билиэхпин-көрүөхпүн баҕаран кэлэр
курдук этим. 8 кылааһы бүтэрэн баран тутгарсан медучилигцеҕа киирбиппит. Үөһээ
Бүлүүттэн Зоя, Жиркова Галя буолан үөрэммиппит. Үчүгэй баҕайытык сааскыга диэри
үөрэммиппит. Кыһыҥҥы каникулга Мэҥэ Балыктааҕар дьүөгэм Скрябина Мотяны кыт-
та барсыбытым. Мотя миигитгэн син аҕа этэ. Балыктаахха нэдиэлэ кэриҥэ буолбуппут.
Саас тоҕо эрэ наар дьоммун санаан ытыыр, үөрэхпэр олох кыһаллыбат буолбутум. Биир-
дэ сааһыары күтүөтүм Миша үөрэнэр сирбэр кэлэ сылдьыбыта. Күтүөтүм: «Кыыспыт
дьиэтин наһаа ахтыбыт, дьиэтигэр кэллин», — диэн саас эрэ дьиэлээн хаалбытым.
Дойдубар, Үөһээ Бүлүүгэ, кэлэн баран ити сыл күһүҥҥүттэн 9 кылааска киэһээҥҥи
оскуолаҕа киирбитим уонна народнай суукка сэкирэтээринэн үлэлээбитим. Судьуйам
Герасимова диэн үчүгэй, саастаах киһи этэ. Оскуоланы үчүгэй баҕайытык бүтэрбип-
пит. Сууттар следователь үөрэҕэр бараҕын дуо диэбиттэригэр, кыккыраччы аккаастаан
кэбиспитим. Инньэ гынан соҕотоҕун, 200 солкуобайдаах Дьокуускай куоракка 1964
сыллаахха бэс ыйын бүтүүтэ барбытым. Куоракка таайым Бүөтүргэ олорбутум. Таа-
йым үйэтин тухары милииссийэ. Докумуоннарбын тутгаран, Белинскэй библиотека-
тыгар сыддьан бэлэмнэнэн бардым. Нууча тылыгар син ситиһэр этим. Ол иһин РО-ҕа
туттарсарга быһаарыммытым. Белинскэй библиотекатыгар наар нуучча классиктарын
аахтым. Оскуоланы бүтэрэрбэр «Подвиги молодогвардейцев живут в наших сердцах»
диэн сочинение суруйбутум. Онтон университекка киирэрбэр «Речь В.И. Ленина на III
съезде комсомола» диэн буолла. Туттарсар кэммэр кими да кытта билсибэппин. Бэйэм
курспар РО-64-ҕа дьэ дьүөгэлэрдэнэн бардым. I курска 4-с курстары кытта олортулар.
Онно Белина Аня, Корякина Тамара бааллара. Онно оҕотук баҕайы курдук санаммы-
тым. Көрөр-харайар курдук этилэр. 2-с курска бэйэм кыргыттарбын кытта олорбутум.
1967 с. 4-үс курска сайын кэргэн тахсыбытым. Саас уолламмыппыт. Саша кыраты-
гар ыарыһах этэ. Кэлин 10 кылааһы бүтэрэн баран инбэлииккэ турбута.
1968 сыл Ваня университеты бүтэрэн, Амма Бөтүҥ 8 кылаастаах оскуолатыгар саха
тылын учууталынан ананан барбыта. Сааһыгар мин Ваня хайдах сиргэ үлэлии сыл-
дьарын көрө бара сылдьыбытым. Ивановтар диэн 4 оҕолоох ыалы кытта олорбут эбит.
Эһиилигэр аны мин Аммаҕа кэлбитим. Дьэ иккиэн Аммаҕа үлэлээн бардыбыт. Мин
кэлбипппэр уопсайга дьиэ биэртэрэ. Аммаҕа сылдьан Марианна төрөөбүтэ. Ол саҕана
оҕо 3 ыйыттан ийэ үлэлиир этэ. Марианна 3 ыйын туолбутун кэннэ Афанасьева Мария
диэн эмээхсин эбиэккэ диэри көрөрө, оскуолаттан төннөн иһэн ылан ааһарбыт.
Иккис сылбытыгар Ваня ийэтэ кэлэн Марианнаны көрбүтэ. Саша детсадка сылдьар
буолла. Бу сылларга Амма олохтоохторо олус үчүгэйдик биһиэхэ сыһыаннаахтара. Үлэ-
лии сырыттахпытына, ким эрэ куһуок эт, тоҥмут үүт аҕалан күүлэбитигэр ууран кэбиһэр
этилэр. Ким да аҕалан уурарын билбэккэ Амматган барбыппыт. Ол саҕана миэбэл олох
суох этэ. Арай биирдэ оскуолатган кэлбиппитигэр, тиэргэммитигэр дьыбаан турар этэ.
Маҕаһыыҥҥа баран харчытын төлөөбүппүт. Аммар 4 сыл олорбуппут тухары биирдэ да
сайынын көрбөтөх эбиппит. Саас буолла да аҕабыт дойдутугар бара турар эбиппит. 3-һүс
сылбытыгар Найахыга баран Ираны төрөтөн кэлбиппит. Ол күһүн аны мин ийэм Ирина
Максимовна кэлэн оҕобутун көрбүтэ. Ваня ийэтэ ыалдьан өлөн хаалбыта. Төрдүс сыл-
бытыгар папабыт таайым Сивцев Егор Иванович улаханнык ыатдьар диэн фиктивнэй
ыспыраапка ылан, дойдубутугар Уус Алдан диэки көһөн кэлбиппит.
Уус Алдан РОНО-та биһигини Кэптэнигэ 1973 сыллаахха анаабыта. Кэптэнигэ эмиэ
саҥа доҕотгор, үлэ. Манна Марфа, Владимир Соловьевтар, Солдатова Светлана Дми-
триевна, Яковлева Аня, о.д.а. табаарыстарбытын кытта бэркэ олорбуппут. Эмиэ уопсай
биэртэрэ. Сашабыт оскуолаҕа киирбитэ. Марианна, Ира детсадка сылдьаллара. 1978 с.
балтым Света өлбүтэ. Папалыын Мииринэйгэ бара сылдьыбыппыт. Кэптэнигэ олорон
161

