Page 21 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

БААТАВАЙ нэһилиэгэ

олохтоох ыаллар, дьиэҕэ аҕыйахтык көстөр соҕотох ийэ оҕотун, бэйэлэрин оҕоло-
руттан хаһан да туораппат этилэр. Хата, аһыннаран, элбэх киһиттэн бэриһйннэрэн
барыстаах мин курдук буоларым. Оскуолаҕа киириэм иннинэ сороҕор дьиэҕэ соҕотох
хааларым. Тугу этэллэрин хоту тук курдук толорорум. Үксүн буор муоста харбаа-
һына, кыһын түннүк кырыатааһына буолара. Анал оонньуурум да дэлэйэ суоҕа, атаҕа
суох Уйбаан диэн аймах оҕонньорбут: «Кээчэм сүөһүлээх-астаах баай дьахтар буо-
луо», — диэн мас оҕус оҥорон биэрбитэ. Онтум халаачыктыы муоһугар соһон сыл-
дьарбар сөптөөх быалаах этэ. Сайылык дьахталлара бэйэ-бэйэлэригэр күүлэйдэһэр
үгэстээхтэрэ. Соҕотох оҕо кутурук курдук, ийэбин батыһа сылдьарым, ол аайы оҕус
«сиэтиилээх» буоларым. Ыал тэлгэһэтигэр онтубун бүтэй сиэрдийэтигэр баайан кэ-
биһэрим. Биирдэ быһалаан, ынахтар ыллыктарынан төннөн иһэн, силискэ иҥнибит
көлөм муоһун тосту тардан кэбиспитим. Аны хайдах да сэтиилэммэт буолла. Оо, онно
аһыйбыппыан! Балай эмэ ыарахан оҕуспун аны түөспэр ыга кууһан дьиэбэр син биир
илдьэ кэллим. Хотоҥҥо киллэрэн күкүргэ анал миэстэ булларан олохтоотум. Дөрүн-
дөрүн от үргээн аҕалан аһата уурарбын өйдүүбүн.
Онтон-мантан бэриһиннэрбит таҥас сыыһынан оҥоһуллубут куукулалардаах этим.
Ийэм алдьаммыт ыаҕыйатын өлүүлээбитигэр укта сьглдьар буоларым. Чараҥайга үөрэнэ
киирбит сылбар улахан убайым Петр Николаевич, пединститут устудьуона, сайылыы
кэлбитэ. Биирдэ тугу эрэ соруйбутугар толоро охсубатахпар, оонньуурдарым туомун
хомуйа тутан баран, тэлгэһэҕэ оттулла турар оһоххо уган кэбиспитэ. Уопсайынан да,
адьас атын майгылаах, лаппа аҕа саастаах киһи миигин төрүт дууһатынан ылымматаҕа.
Тоҥуй майгы киһи удьуордуур биир мөлтөх өрүтэ диэни адьас ылынабын.
Орто убайым Егор Николаевич, кэлэҕэй буолан, оскуолаттан 2-с кылаастан тохтоо-
бут. Куһаҕан үчүгэйдээх дииллэринии, хата, кини куруук биһигини кытта буолан, ийэ-
тигэр көмөлөһөн, бастаан саха балаҕанын, онтон тээтэбиниин нуучча дьиэтин тутан,
ийэм орто дойдуттан бэйэтин дьиэтиттэн-уотуттан атаарыллыбыта. Убайым армияҕа
Кытай кыраныыссатыгар сулууспалаабыта. Наһаа сайдан кэлбитэ, нууччалыы саҥарар,
суруйар буолбут этэ. Ахсааммытынан кэһии бөҕөнү аҕалбыта. Тиэрмэс, тыҥырах кы-
рынар диэн тэриллэри аан маҥнай көрбүтүм. Сайылык ыала, оҕото барыта кэлэн бо-
руобалаабыта. Куһаҕана диэн, ол дойдуга арыгы диэни аан маҥнай боруобалаабыт этэ.
Убайбыттан аччыгыйым Иннокентий Николаевич сааһынан да, сыһыанынан да
хайаларыттан да чугастара этэ. Орто оскуоланы мин өссө оскуоланы өҥөйүөм иннинэ
Дүпсээҕэ интэринээккэ олорон бүтэрбитэ. Убайым эрэйдээх миэхэ анаан интэринээк-
кэ сиэбит кэмпиэтин суутун мунньар эбит. Дүпсүнтэн сатыы кэлэллэригэр онтугар
дөлүһүөнү эҥин суулаан сиэбигэр хаалаан кэһиилэнэр буолааччы. Испиискэ хаатыгар
тостубут харандаас — кырааска төбөтүн мунньан аҕалар буолара. Харандаас, кырааска
хантан көстүөй. Биирдэ иннэ-кэннэ туллубут, аны санаатахха, пробирка, колба ойуу-
ларынан таайдахха, химия учебнигын элээмэтэ быһыылааҕы аҕалбыта. Мин ону хо-
йуккааҥҥа диэри илдьэ сылдьыбытым.
Ийэм эрэйдээх үҥэр таҥарата үөрэх буолара. Оскуолаҕа саҥа киирдэҕин утаа, ула-
хан оҕолор этэн биэрэн, дуоскаҕа бэйэтэ да билбэтинэн, куһаҕан тылы суруйтар-
быттар. Онтон саатан, бууннаан аккаастанан кэбиспитигэр, дьоно муҥнаахтар хата
үөрбүттэр. Ол иһин барыбытын үөрэхтээх эрэ дьон оҥоро сатыыра. Улахан убайым
университеты бүтэрэн историк идэлэммитэ. Аччыгыйым бастаан «ученый зоотех-
ник», онтон «биолог-химик» дишюмнаах үлэһит этэ. Оччотооҕу дэриэбинэҕэ саамай
аптарытыаттаах, хамнастаах дьон учууталлар этилэр. Мин эмиэ ийэм баҕатын толо-
рон, учууталга үөрэнэ киирбитим.
Өйдүүрүм тухары, соҕотох хомуолай ынахпыт үүтүнэн уонна аҕата суохпунан сурук-
ка киирбит буолан, государствоттан ылар 5 солкуобай пособиебынан айах таһаарынар эти-
бит. Маҕаһыын диэҥҥэ атастаһарбыт суох буолан үгүстүк сьщдьарбытын да өйдөөбөппүн.
Төрдүс кылааска үөрэнэр сылбар Бороҕоҥҥо хайыһар .күрэҕэр тадан ыытар буоллулар.
Аймахтардаах, билэр-көрөр, миигиттэн аҕа кыыска Зуртардылар! Биир маҕаһыыҥҥа
-Г> £ £
.';;Д 5 * г' <
17