Page 19 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

БААТАБАЙ нэһилиэгэ

кыһынын субай көрүүтүгэр үлэлээбитим. 1963 сыллаахха «Уолаттар сүөһү көрүүтү-
гэр» диэн бачыымнаан, Баатаҕай уолаттара Бэстээх учаастагар сүөһү көрүүтүгэр тах-
саллар: Соловьев Иван, Новгородов Петр Игнатьевич, Аманатов Юрий Гаврильевич,
Копырин Николай Николаевич. 1963 сыллаахха Копырин Николайдыын ыал буолан
Баатаҕайга олохсуйа тахсабыт. Орто Эбэ (сис) учаастагар кыһынын сүөһү көрөн, са-
йынын Хаһалаахха учуотчугунан үлэлээбитим. Ньукулай окко сылдьыбыта. Кэнники
учаастакка барыы тохтообута. Сүөһү барыта бөһүөлэк иһигэр кыстыыр буолбута. Ол
курдук 20-тэн тахса сыл ыанньыксытынан үлэлээн, 1987 сыллаахха бочуоттаах сын-
ньалаҥҥа тахсыбытым.
5 оҕолоохпун, 6 сиэннээхпин, 3 хос сиэннээхпин.
«Коммунистическай үлэ ударнига» бэлиэлээхпин, үлэ бэтэрээнэбин, Баатаҕай нэһи-
лиэгин Бочуотгаах олохтооҕобун.
2019 с.

Охлопкова Мария Васильевна

Биһиги ийэбит Охлопкова (Стрекаловская) Мария Васильев-
на 1935 сыллаахха балаҕан ыйын 15 күнүгэр Баатаҕай нэһи-
лиэгин Эрбэһин учаастагын Хоспохтоох алааһыгар күн си-
рин көрбүтэ. Аҕата Стрекаловскай Василий Саввич—Сабыйа
(Ородьумаан сыдьаана) сэрии ыар кэмнэригэр рыбпром муҥ-
хатыгар үлэлээбит. Кэргэнэ Ульяна эрдэ өлөн, 4 оҕотун бэйэтэ
улаатыннарбыт. Биһиги ийэбит — саамай кыралара. «Сэрии ыар
кэмнэригэр аҕабыт балыксыт буолан, онон үллэнэн, тыыннаах
хаалбыппыт», — диэн кэпсиирэ ийэбит улахан эдьиийэ Маайа.
Ол кэм оҕолорун курдук ийэбит үлэҕэ-хамнаска оҕо сааһыттан
эриллэн улааппыта. Төһө да кыра саастаах буоллаллар, оҕус сиэтэн
от үлэтигэр, бааһынаҕа ыһыы үлэтигэр улахан дьону кытта тэҥҥэ
сылдьар, үлэлиир этилэр. Уот кураан сыллар тураннар, аһыҥа сири-дойдуну буулаан,
түүнү быһа уһун ситиинэн сиэмэтгэн төттөрү-таары хааман аһыҥаны түһэрии уончалаах
оҕолорго кытаанах үлэ этэ. Чараҥай оскуолатыгар 6 кылааска диэри үөрэммитэ. Салгыы
кыайан үөрэммэккэ, холкуос үлэтигэр араас үлэҕэ сылдьыбыта.
16 сааһыттан ынах сүөһүнү көрөн, ыанньыксыттаан, холкуос уонна сопхуос араас
ыарахан үлэлэригэр эрчимнээхтик ылсан, туох баар күүһүн биэрэн үлэлээн бастыҥ
үлэһит аатын ылбыта. Ыанньыксытынан «Көрдүгэн», «Көйбөх» фермаларга таһаарыы-
лаахтык үлэлээбитэ. Биирдии ынахтан 2000 кг үүтү ыыры ситиспиттэрэ. Бииргэ үлэ-
лээбит дьүөгэлэрэ: Жиркова М.Н., Готовцева Мотрена, Готовцева М.М., Александро-
ва Д.Е., Никифорова Т.З., Курмакаева У.Н., Кузьмина А.А. уо.д.а. Өр сыллаах эҥкилэ
суох, таһаарыылаах үлэтэ сыаналанан, элбэх грамоталарынан, дипломнарынан, «Үлэ
бэтэрээнэ» мэтээлинэн бэлиэтэммитэ. Бастыҥ үлэлээх коллектив буолан, Москванан,
Белоруссия союзнай өрөспүүбүлүкэтин Минск, Брест куораттарынан босхо путевка-
нан күүлэйдээн, сынньанан кэлбиттэрэ. «Коммунистическай үлэ ударнига», «ыччат
наставнига» ааггары чиэстээхтик илдьэ сылдьыбыта. Ыччат наставнигын быһыытынан
элбэх эдэр ыччаты үлэ үөрүйэхтэригэр уһуйбута, үтүө сүбэһит, чугас табаарыс-доҕор
буолбута. Ийэбит олоххо дьулуура, кэрэҕэ-үрдүккэ тардыһыыта, таһаарыылаах үлэ-
тэ, аймах-билэ дьонугар амарах сыһыана, уопсай дьыалаттан туора турбакка, бэйэтин
олоххо аналын хайдах баарынан ылыныыта тус бэйэтигэр туолуохтаах баҕа санааларын
оҕолоро ситиһэллэригэр кыаҕы биэрбитэ.
Биһиги ийэбит, олоҕун аргыһынаан Охлопков Николай Игнатьевичтыын, 5 оҕону
күн сирин көрдөрөн, атахтарыгар туруортаан, улаатыннаран, киһи оҥортоон, олоххо
кынат үүннэрэн көтүппүттэрэ. Оҕолор бары үөрэхтэнэн үлэһит, ыал буолан, дойду-
бут араас муннуктарыгар үлэлии-хамсыы сылдьабыт. Кинилэр олорбут олохторун 12
сиэннэрэ, 7 хос сиэннэрэ салгыыллар. Биһиги ийэбит хаһан да куолаһын сонотон

15