Page 23 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

БААТА5АЙ нэһилиэгэ

дьиэ кэргэҥҥэ мин иннибэр икки оҕо төрөөн кыра саастарыгар
суох буолбуттара.
Кыра сылдьан, хас саастаахпын өйдөөбөппүн, кэлиргэ иһигэр
ынах хараҕын уотуттан куттанан, окко сууланан олорорбун өй-
дүүбүн. Эчи хараҕа улахана, уота чаҕылыйан миигин эрэ көрөр
курдуга. Аны санаатахха, ийэм ынахтарын ыыр кэмигэр илдьэ
сылдьаахтыыр эбит. Оччотооҕу кэм оҕолоро бары да балаҕан,
хотон иһигэр иитиллэн улааттахпыт, киһи-хара буоллахпыт.
Борбуйбутун көтөҕөн улаата түстүбүт да, ньирэй, ынах хому-
йарбыт. Ардахха, силбиккэ хоммут, тэллэйдээн мэнээк барбыт,
төрөөрү саспыт ынахтары көрдөөн хас да күнү быһа атах сыгын-
ньах үлтү сытыйан икки хараҥаны силбиирбит. Буллахпытына,
үөрүү-көтүү.
Улаатан оскуолаҕа үөрэнэ киирбиппит. Ол кэмнэргэ оскуола да, ыаллар да кирпиич-
чэ оһоҕунан ититиллэр этилэр. Оскуола оһохторун тиит мас бэлэмнээн оттоллоро.
Учууталлар, улахан кылаас оҕолоро кэрдэн киллэрбит мастарын кыра кылаас оҕоло-
ро илии эрбиитинэн эрбиирбит. Эрбиибитин дьиэбититтэн аҕаларбыт. Манна көрөн,
дьаһайан үлэлэтэр биир улахан киһи баар буолара. Эрбии сыппаатаҕына, ол улахан
киһи сытыылыыра, тиистэрин хардаран биэрэрэ. Чуукканы хайытан саһаан туруорар-
быт. Маны барытын учууталлар кэмнээн туталлара. Саһаан биир миэтэрэ үрдүктээх,
түөрт миэтэрэ уһуннаах буолар, ол кээмэйин ылбат түбэлтэтигэр, эбэн хайдыбыт мастан
ууран, ситэрэн биэрэрбит. Мас үлэтэ ыарахан да буоллар, сааскы каникул бириэмэти-
гэр, ылааҥыга, олус иллээхтик үөрэ-көтө, куоталаһа-куоталаһа үлэлиирбит. Билигин
санаатахха, мас сыламатыттан ыас ыстыырбыт, олус үгүгэй да этэ. Үрдүкү кылааска
үөрэнэ сылдьан, мас кэрдиитигэр тахсан ойуурга мас кэрдиһэрим. Ону таһынан дьом-
мутугар көмөлөһөн, дьиэбит маһын кытта эрбиирбит. Бүлүү училигцетыгар үөрэнэр
кэммэр мас кэрдэри уолаттартан итэҕэһэ суох сатыырбын көрөн, учууталым Марк Ми-
хайлович Михайлов сөҕөр этэ.
Сайын аайы үөрэх бүттэ да, бэс ыйын саҥатыгар кирпииччэ үктүүрбүт. Чараҥай
оскуолатын сыырын үрдүгэр кирпииччэ үктүүр сир баара. Оҕуһунан эргитэн кирпиич-
чэ бадараанын мэһийтэрэллэрэ. Ону, сөп буоллаҕына, халыыптарга быраҕан кирпииччэ
оҥорон хатарар буоларбыт. Хаппытын кэннэ анал сарайга дьаарыстыырбыт. Ону уот
оттон, уматан бөҕөргөтөллөрө. Бу кирпииччэлэринэн оскуола, учууталлар, ыаллар
дьиэлэрин оһоҕун өрөмүөннээччилэр. Кырдьаҕас дьонтон биир киһи салайааччылаах
буоларбыт. Кирпииччэ үктүүргэ элбэх уу барара. Ууну Хонооһой диэн хараҕынан мөл-
төхтүк көрөр оҕонньор оҕустаах сыарҕанан тимир уһаакка баһара.
Кирпииччэ үктээһинэ бүтээтин, аны окко киириэххэ диэри, Күөрүккэ сиилэс угар-
быт, Барыллыалаах арҕаа баһыгар уу отун, өтөхтөрү оттуурбут. Күөрүк, Барыллыалаах
дьиэбититтэн бу турар да, онно хоно сылдьан үлэлээччибит, дьиэбитигэр ыытааччы-
лара суох. Манна собуллубат салайааччыбыт сылын аайы Тусахов Павел Дмитриевич
(Ньаарык Байбал) буолара.
Кыһыҥҥы, сааскы каникул кэмигэр ыскылаакка ыһыы сиэмэтин мас күдьэҕинэн
түгэҕитгэн түөрэн салгылатарбыт. Кыбыы харбыырбыт. Ынахтар далларын сааҕын
ыраастаан, балбаахтары оҕустаах сыарҕаҕа тиэйэн бааһынаҕа илдьэн кутар этибит.
Саас ылааҥы буоллаҕына, сүөһү түүлүүр кэмигэр, сүөһү түүтүн мас тарааҕынан тараан
куулга мунньарбыт, ону ыскылаакка туттарарбыт. «Судаарыстыбаҕа туттарабыт, оччоҕо
хаатыҥка оҥороллор». — диэн кэпсээччилэр. Ол сылдьан бэйэбитигэр лапталыырга,
оҥхой былдьаһарга мээчик оҥосторбут. Ону оһоххо итии ууга уган оргутан ыллахха,
кытаатара, тэйимтиэ, мээчиккэ таптардахха ыарыылаах буолара.
Тоҕус саастаахпыттан от үлэтигэр оҕус сиэппитим. Сайын аайы от үлэтигэр, күһүн
үөрэх саҕаланыар диэри, Аманатов Дмитрий Петрович биригээдэтигэр улахан дьону
кытта биир да күн өрөөбөккө үлэлээччибин. Оҕус сиэтэн кыдамаһыкка сыарҕалаах

19