Page 245 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

КҮРБҮҺАХ нэһилиэгэ

Оконешникова Мария Николаевна

Былыргы ыаллар алаастарынан олорор кэмнэригэр төрөөбүп-
пүн. Аҕам — Саһылыкаантан силистээх Портнягиннар сы-
дьааннара, ийэм — Бэрт Ууһутган төрүтгээх Ивановтар кыыста-
ра. Ийэм, ыарыһах буолан, олохтон туораан, ийэ таптала диэни
билбэтэхпин. Бииргэ төрөөбүт суох.
Кэлин биирдиилээн хаһаайыстыбалары кыра холкуостарга
холбооһун саҕаламмыт. 2 Бэрт Ууһун нэһилиэгэ «Кыһыл кэккэ»
диэн холкуоска 10-ча хаһаайыстыбалаах ыаллар холбоһон, биир
кыра холкуос тэриллэн, сир оҥоһуутунан, сүөһү иитиитинэн
дьарыктанан, үлэлээн испиттэр.
1941 сыллаахха сэрии буолан, үлэни кыайар дьонноро баста-
кы хомуурга сэриигэ бараллар. Холкуостарыгар кырдьаҕастар,
оҕо-дьахтар хаалан, ыарахан олох саҕаланан барар. Биһиги көлүөнэ дьон сэрии ай-
маабыт ыар кэмигэр суту-курааны, аччыктааһын иэдээнин эппитинэн-хааммытынан
билэн, улахан дьон бары көрсүбүт ыарахан кыһалҕаларын тэҥҥэ үллэстэн, олох ыара-
хан түгэннэригэр буһан-хатан, дьоммутун кытта тэҥҥэ үлэлэһэн, киһи-хара буол-
буппут. Кыайыы буолбут күнүн билигин даҕаны өйдүүбүн: Орто Эбэ оскуолатыгар
үөрэнэ олордохпутуна, эмискэ чуораан тыаһаата, бары линейкаҕа тахсыҥ диэтилэр.
Стройдаабыппыт кэннэ, сэрии бүттэ, Кыайыы буолла диэн барыбытын эҕэрдэлээ-
тилэр, дьиэҕитигэр барыҥ диэтилэр. Биһиги 5 км сиртэн үөрэнэр этибит. Дьиэбити-
гэр сүүрүүнэн кэриэтэ тиийэн, дьоммутун үөрдүбүппүтүн өйдүүбүн. Билигин сэрии
ыҥырык сылларын тэҥҥэ ааспыт оҕолор, Улуу Кыайыы үөрүүтүттэн күүс-күдэх ылан,
үөрэнэн-үлэлээн олохпутун оҥостон, баччаҕа диэри кэллибит.
Мин Орто Эбэ сэттэ кылаастаах оскуолатын бүтэрэн бараммын, бэйэм дьулуурбу-
нан, туох эрэ үөрэҕи ылан, үлэһит киһи буолуохха диэн санааттан куоракка киирэн,
тыа хаһаайыстыбатын техникумугар үөрэнэн, 1956 сыллаахха зоотехник идэтин ылбы-
тым. Үлэбин Уус Алдан улууһун Дүпсүн нэһилиэгин «Карл Маркс» холкуос зоотехни-
гынан ананан саҕалаабытым. Холкуос бэрэссэдээтэлэ Василий Николаевич Мохначев-
скай олус үлэһит, дьаһаллаах, дьон-сэргэ убаастабылын ылбыт салайааччы этэ. Мин
үлэлээбит сылларым усталарыгар үлэҕэ, олоххо өйөөн, такайан үөрэппитин иһин ула-
ханнык махтанабын. Партия ыйыытынан холкуостары сопхуостарга кубулутар дьаһал
тахсан, уларыйыы буолбута. Үлэлии сылдьыбыт специалистар үрүө-тараа ыһыллыбыт-
тара. Онон мин төрөөбүт, улааппыт сирбин булууһубун диэн, дойдубун булбутум. Онно
«Лена» сопхуос саҥа тэриллэн, Суоттуттан Курбуһахха диэри биир сопхуос буолбут-
тара. Биэс отделениелаах улахан сопхуоһу Попов Степан Степанович салайбыта. Мин
5 №-дээх Курбуһахтааҕы учаастакка зоотехнигынан анаммытым. Курбуһах отделениета
3 биригээдэлээх, 2000 ынах сүөһүлээх, 800 төбө сылгылаах, туспа тутуу биригээдэлээх
этэ. Управляюгцай Ермолаев Христофор Егорович, бухгалтердар Аммосов Федот Нико-
лаевич, Аммосов Егор Егорович, сельсовет бэрэссэдээтэлэ Аммосов Дмитрий Федоро-
вич, сэкирэтээрэ Охлопков Афанасий Егорович, партийнай тэрилтэ сэкирэтээрэ Ам-
мосов Иннокентий Иннокентьевич. Производствоны салайааччьпар, биригэдьиирдэр
бары уопуттаах, кырдьаҕас, үлэҕэ-хамнаска буспут, ирдэбиллээх этилэр: Окоемовка
биригээдэтигэр — Местников Петр Иннокентьевич, Местников Савва Иванович, Уус
Күөлүгэр — Лазарев Кондратий Иванович, Аммосов Василий Афанасьевич, Батаҕан-
наахха — Окоемов Сергей, Аммосов Алексей Егорович. Мин алтыһар дьоннорум —
сүөһү иитиитин салайар биригэдьиирдэр. Кинилэри кытта ыкса сибээстээхтик, биир
тылы булан, итэҕэһи-быһаҕаһы туоратарбыт. Фермалар икки ардылара ыраах-ыраах
сытар буолан, атынан сылдьарбыт. Сүөһү боруодатын тупсарыыга, племядрону тэри-
йиигэ, сүөһүлэри сүүмэрдээһиҥҥэ күүскэ үлэлээбиппит.

241