Page 241 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

КҮРБҮҺАХ нэһилиэгэ

Варвара Устиновна сэттэ оҕону төрөппүтүттэн билигин алта оҕо баарбыт. Биһиги
өйдүөхпүтүтгэн ийэбит ыччат сүөһүнү ылан төлөһүтүүгэ үлэлээбитэ. Ол иһин кыра
эрдэхпититтэн ийэбитигэр ньирэй аһатарга күүс-көмө буолар этибит. Ийэбит үлэтин
олус сөбүлүүрэ, эппиэтинэстээхтик сыһыаннаһара. Ол да иһин буоллаҕа, биригэдьиир
киниэхэ үксүгэр мөлтөх туруктаах ньирэйдэри туттарааччы. Холкуос, сопхуос саҕана
кыһын буоллун, сайын буоллун дьэ ый аайы ньирэй ыйааһына буолар этэ. Онно ол
мөлтөх дэммит ньирэйдэрэ, атын ньирэйдэртэн итэҕэһэ суох ыйааһыны үктүүллэрэ,
ол иһин биригэдьиир Васильев Гавриил Гаврильевич (Хабырыыс): «Балбаара ньирэй-
дэрэ тиэстэ курдук үллэллэр», — диир этэ. Ийэбит ньирэйдэрин олох биир режи-
минэн аһатара, эрдэлэппэт, да хойутаппат да этэ. Мин бырааппынаан сөбүлээн атаах-
татар ньирэйдэрдээх буолааччыбыт, онтукаларбытын уоран эбии аһатааччыбыт уонна
үксүлэригэр аат биэрэр этибит.
Ийэбит, кыһаллан үлэлиир буолан, ньирэйдэрэ улааталлара, ыйааһыны дю үктүүр
этилэр. Кини үчүгэй үлэтин иһин, Өктөөп, Саҥа дьыл, Маай бырааһынньыктарыгар,
ыһыахтарга Хайҕал суруктарынан, Бочуотунай грамоталарынан, анал дипломнарынан,
«Пятилетка кыайыылааҕа» бэлиэнэн наҕараадаламмыта.
Биһиги ийэбит наһаа сэмэй, көнө, үөрүнньэҥ, эйэҕэс, үлэни эрэ өрө тута сылдьар
киһи буолар. Билигин да күлэ-үөрэ сылдьар. Дьиҥинэн, Кыайыы 75 сылын көрсө ийэ-
бит Варвара Устиновна сут-кураан дьылларга Чурапчы көһүүтүн бэтэрээнэ буолуох-
тааҕа хаалла. Үлэһит, көнө, сэмэй буолан барыбытын үлэни таптыырга үөрэтэр, така-
йар. 6 оҕоттон 4 оҕото орто анал, 2 оҕото үрдүк үөрэхтээхпит. Ийэбитинэн, эбэбитинэн
киэн туттабыт.
Уола Винокуров Олег Дмитриевич,
Курбуһах нэһилиэгин ветбырааһа

Макарова Дария Гаврильевна

Мин 1933 сыллаахха I Курбуһах нэһилиэгэр Ат Туйаҕар
«Кыһыл Хардыы» киинигэр Аммосовтар дьиэ кэргэннэригэр
төрөөбүтүм. Ийэм Лазарева-Аммосова Анна Егоровна сааһын
тухары холкуоска, сопхуоска ыанньыксытынан үлэлээбитэ, уон
алтата оҕоломмутуттан 5 оҕо тыыннаах хаалан, үлэлии, олоҕун
салгыы сылдьабыт. Аҕам Аммосов Гаврил Афанасьевич, тоҕус
бииргэ төрөөбүттэртэн улаханнара, холкуоска араас үлэлэргэ,
сайынын окко көлөнөн оҕустарыыга, кэбиһиигэ, кыһынын от-
мас тиэйиитигэр, Моой үрэххэ таһаҕас таһыытыгар сылдьара.
Кыра эрдэхпиттэн ийэбэр көмөлөһөн оскуолаҕа үөрэммэтэҕим.
Ол саҕана ыанньыксыттар ньирэйдэрин бэйэлэрэ көрөллөрө.
Онно ньирэй этэрээччинэн, хотоҥҥо тымтык тутааччынан
9 сааспыттан көмөлөспүтүм.
Сэрии кэмигэр сайын окко, аһыҥаны утары охсуһууга, сиэмэ бүтэйин харабыл-
лыырга уонна ийэбэр сүөһү көрүүтүгэр, ынах ыаһыныгар тэҥҥэ сыдцьыһарым. Сэрии-
гэ элбэх төһүү үлэһиттэр бараннар, үлэҕэ наар оҕолор, кырдьаҕастар, дьахталлар эрэ
хаатбыппыт. «Кыһыл Хардыы» холкуос 1940 сыллаахха 157 үлэһиттээх эбит буоллаҕы-
на, 1944 сыллаахха 50 эрэ үлэһиттээх хаалбыта. Дю бу кэмҥэ холкуос сүөһүтүн, кураа-
ны, аһыҥаны кытта тэҥҥэ охсуһан, биири да энчирэппэккэ, бэйэбитин харыстаммат
бэриниилээх үлэбитинэн өрүһүйбүппүт.
Сэрии кэнниттэн Намҥа сутаан сүөһү көрө киирбиппит. Онно мин 13 эрэ саастаа-
ҕым. Биһигини кытта бииргэ Местников Петр Михайлович, Копырин Капитон Гри-
горьевич, Пестрякова Февронья Васильевна, Аммосова Мария Петровна, Максимо-
ва Матрена уонна да атыттар үлэлээбиттэрэ. Онтон кэлэн баран дю бэйэм туһунан

237