Page 43 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

БАЙАБАНТАЙ нэһилиэгэ

күндүтүк саныыбын. Төһө даҕаны күнү быһа үлэлээтэрбит, сайылык оҕолоро күүстээх
үлэ үмүрүйбүтүн кэннэ, киэһэ мустан былаах быдцьаһан, иэс баайсан, лапталаан,
кыһынын харах симсэн оонньуур этибит. Оччолорго биһиэхэ Агаша, Маша оройуон-
тан сайылыы тахсаллара. Оччоҕо биһиги түөрт кыыс ийэбитигэр күүс-көмө буоларбыт.
Мин алта сааспыттан алта ынаҕы ыырым. Ньирэйдэри аһатан, көрөн, мэччитэн, үрэх-
тэн уу баһан, тыаттан мутук хомуйан, от мунньан, бурдук тардан, күһүнүн отонноон
ийэбитин үөрдэрбит. Атырдьах ыйыгар сиэмэ хомуйарбыт, ону хатаран сибиэһэй лэп-
пиэскэни күөрчэҕи кытта сиэн үөрүү-көтүү үксүүрэ.
Төһө да оҕо сааспыт ыарахан кэмнэ ааспытын иһин, барыта күндү. Мин эдьиий-
бинээн Танялыын, оҕо эрдэхпиттэн улахан дьону утары көрбөтөх буолан, наһаа симик,
санаабын кыайан эппэт буола улааппытым. Ийэбит биһигини улахан дьону убаастыыр-
га, ханнык баҕарар киһи тылын истэргэ, хаһан да сымыйалаабат, чиэһинэй буоларга
кытаанахтык үөрэппитэ. Кини бэйэтэ олус сымнаҕас, киэҥ көҕүстээх, ыраас сэбэрэ-
лээх, аҕыйах саҥалаах этэ. Танда олохтоохторо ийэм туһунан бары итиитик-истиҥник
саныыллар диэтэхпинэ, омсолуу санаабаттара буолуо дии саныыбын.
Биһиги оҕо эрдэхпититтэн тугу барытын бэйэбит санаабытынан оҥорорго үөрэм-
миппит. Олох оннук биһигини үөрэппитэ. Оскуолаҕа эдьиийбинээн, ыарытыган буо-
лан, хойут киирбиппит.
Аҕабыт сэриигэ өлбүт буолан, «частичнай» ааттаан интэринээттэн ас ылар этибит.
Үөрэхпит бастакы сылыгар Богдашина Варвараҕа баанньык дьиэҕэ олорбуппут. Онно
соҕуруу Тандаттан Сидоров Пантелеймон, Сидоров Егор, Захаров Гоша (Бычыкаа)
буолан дьиэлэнэн олорбуппут. Истиэнэ нөҥүө дьоннор сууналлара. Ол киригэр, сыы-
раһыгар олорон үөрэммиппит. Барыбытын Пантелеймон көрөр-истэр этэ. Сарсыарда
6 чааска туран хотоҥҥо тахсан бурдук тардарбыт. Ол бурдугунан күнүс хааһы оҥостон
сиибит. Үөрэнэн бүтэн баран, кылаастары сууйабыт. Көмүс Баһылай оскуола сүүр-
бэччэ оһоҕор мас киллэрэн отторо. Ол оһохтор тыгар сырдыктарыгар уруокпутун ааҕа-
быт. Ол курдук үөрэнэн, син сылтан сыл кылааһы тахсан, сэттэ кылаастаах оскуоланы
бүтэрбиппит. Биир сыл биэлсэр Готовцев Никита Васильевичка олорбуппут.
Сайын үөрэх кэнниттэн кирпииччэ үктээһинигэр, от үлэтигэр, фермаҕа, оҕуруокка
үлэлиирбит. Оччолорго хас биирдии ынах күҥҥэ төһө үүтү биэрэрин биирдиилээн
суруйар этибит.
Алтыс, сэттис кылааһы бүтэрэн баран, окко үлэлээбиппит. От мустарааччы Коло-
дезников Егор Петрович, бугуллааччы Митрофанов Ганя, Таня биһиги бугул түгэҕин
харбыыбыт. Атырдьах ыйын 27-28 күннэригэр диэри үлэлиирбит.
Онтон оройуон киинигэр киирэн, эдьиийбитигэр Готовцева Евдокия Николаевнаҕа
олорон, Мүрү орто оскуолатын онус кылааһын бүтэрбитим. Тандаттан сэтгэ кылааһы
бүтэрэн арахсыбытым. Онон дьонун-сэргэтин, аҕыйах кырдьаҕастарын эрэ билэттии-
бит. Сорох мин саастыылаахтар билигин олохтон туораатьиар.
Үлэ-хамнас туһунан өссө кььтгастык ахтан аһарыахпын баҕарабын. Сайын үксү-
гэр Танда үрэҕэр оттуубут. Биир сайын биһиги Готовцев Максим Иванович бири-
гээдэтигэр от кэбиһиитигэр сьцщьыбыппыт. Чурапчы ыпсыытыгар Кучара кыстыкка
олохсуйан от мунньарбыт, кэбиһэрбит. Киэһэ туман түспүтүн кэннэ үлэлээн бүтэрбит.
Оннук улахан дьону кытта тэҥҥэ үлэлиибит. Күһүн уолаттарбыт кус оҕолоон үөрүү-
көтүү буолар. Киэһэ миин иһэн, кус сиэн баран сылайан утуйан хаалабыт. Сарсыарда
туран хаһан да сылайбатах курдук эмиэ үлэлии барабыт. Тандаҕа бииргэ үлэлээбит
дьоннорбутутган Колодезников Егор Петровиһы (Кыракыйы), Митрофанов Ганяны,
Готовцев Максим Ивановиһы, Кривошапкин Бүөтүрү (Ыстыыгы), Кривошапкин Бай-
балы (Уһук Байбалы) ытыктыы, кэриэстии саныыбын. Мин, Тандаттан эрдэ барбыт
буоламмын, кинилэр кэлиҥҥи олохторун билбэппин.
Кэлин санаатахпына, син оҕо буолан, сүүрэн-көтөн оонньоон аастахпыт дии. Ордук
Калининская Маргарита, Готовцева Нюта, Готовцева Анна Ивановна, Посельская Та-

39