Page 45 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

БАЙАБАНТАЙ нэһилиэгэ

баттатан өлбүтэ. Сэттэ оҕо сир-халлаан анныгар тулаайах хаал-
быппыт. Кырабыт сэттэ саастаах, саҥарбат этэ. Убайым 16 саа-
һыгар киинэҕэ мотор эрийэн, нуорма килиэп ылар быһыылааҕа.
Биһиэхэ күҥҥэ биир килиэп толуонун биэрэр этилэр, онтука-
бытын уоран олох хоргуйан өлө сыспыппыт. Аҕам партиялаах
буолан, райкомнар быһа дьаһалларынан маҕаһыыҥҥа прода-
вецтарга тутгартаан абыранан тыыннаах хааллахпыт.
Сут, ас-таҥас суох кэмигэр Уус Алдаҥҥа Томторго хоргуйан
өлүү элбэх дииллэрэ. Биһиги сарсыарда аһаабакка 4 км тахсар
этибит. Хата итии аһылык тэрийэннэр, 4 курууска хойуу да хой-
уу хара хааһы сиэн, онон син өлбөтөхпүт. Атын да оскуола хаа-
һьҥа эмиэ оннук эбит. Ити кэмҥэ Герой Готовцев Михаил Николаевич ийэтэ Томторго
муҥхалаан, куйуурдаан дьон бөҕөнү быыһаабыт буолуохтаах. Мундуну остолобуойга ту-
руорар эбит, мин онно сиэбиппин бу курдук өйдүүбүн. Улахан уолаттарга оскуолаҕа, ону
таһынан дьиэбит оһоҕор мас эрбэтэр этилэр. Бу аччык оҕолорго олус ыарахан этэ. Онтон
аймахтар ылан, 4 оҕо хаатан, мин балтыбынаан, убайым бырааппынаан атахтаһа сытан
уйа-хайа суох ытыыр этибит. Аччыктаан даҕаны, дьоммутун ахтан да ытыырбыт буолуо,
ону бүттүбүт диэн 16-лаах убайбыт тохтотор этэ.
Мин бастакы кылаастан кэнсиэргэ кыттыбытым. Соколова диэн учуутал, эн түр-
гэҥҥин, сытыыгын диэн, украинскай үҥкүүнү биир уоллуун үҥкүүлүүр этим. Кэн-
сиэр кэнниттэн киэһэ хараҥаҕа Томтортон сатыы киһи уҥуохтаах сир аттынан олох
куттанан сүүрэр этибит. Кэнники, сэрии бүппүтүн кэннэ буолуо, 5-6 кылааска Бо-
роҕоҥҥо үөрэнэ сыдцьан, уруккута Баччыылык, билигин Окоем күөлүгэр сатыы тах-
сабыт. Онно биир киилэ илиммитигэр бурдук биэрэллэр, ону аймах дьоммут лэппиэс-
кэ оҥорон сиэтэллэр, оо олус да үчүгэй этэ, тотоҕун. Хотоҥҥо баран тымтык тутуу,
тыраахтарга мас эрбээһин, онтон да атын үлэ элбэх буолара. Уон сааскын туоллуҥ да,
улахан киһи аатыраҕын. Биир да эр киһи, уол суох. Уу отун тардыыга ардах кэмигэр
этэрбэскин кэппэккин, атах сыгынньах сылдьаҕын. Уу ото наһаа ыарахан, онно эн ба-
тары киирэҕин, оо олус да тымныы буолара, онтон тымныыга үөрэнэн дуу, хайдах дуу,
кыһаллыбат буолаҕын. Сиэмэ баайарга үтүлүк кэлиэ дуо, илииҥ хаан тахсыар диэри
үлэлии сылдьаҕын, хата биир дьахтар үтүлүк биэрэн абыраабыта.
Сэрии кэнниттэн өссө ыарахан этэ. Армияттан бааһырбыт дьон кэлэрэ. Сорохтор
ыарыһах буолан кэлэн өлөллөрө.
Миигин 17 сааспар интэринээккэ ылбакка, 9 сыл буолан баран вечернэйдээн, «Хол-
боско» биир сыллаах училищеҕа ревизор бухгалтср буолан, Уус Алдаҥҥа үчүгэйдик үлэ-
лээн, Саха сириттэн бастакынан «Холбостон» Москваҕа делегат буолбутум. 90 сааспар
Россияттан знак, В.В. Путинтан, А.С. Николаевтан уонна «Холбостон» эҕэрдэ туппутум.
Наһаа ыарахан олоҕу ааһан, үлэбэр кыһаллан уонна общественнай үлэлэргэ эмиэ
оннук кыттарым. Пенсияҕа тахсан баран, 1985 с. улахан маҕаһыыҥҥа сэбиэдиссэйдээ-
битим. Суол диэн олус куһаҕан этэ. Былааммын толорон, Уус Алдан улууһугар бастаа-
бытым. Үлэбин үчүгэйинэн саҕалаабытым, үчүгэйинэн түмүктээбитим диэн олус
астынабын. 17 сааспыттан кулуупка үлэлээн, 1953 с. куоракка слекка кытгыбытым.
80-н тахса сыл сыанаҕа кытынным. Онон олохтоох кулуубум коллекгива сыаналыыл-
ларыгар наһаа махтанабын. Культура отдела культураҕа уһуннук эҥээрдэспитим иһин
знак, эҕэрдэ сурук, подарок бэлэхтээбиттэригэр эмиэ улахан махтал.
02.10.2020 с.

41