Page 114 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара
P. 114
лара ханна эрэ батыллыбытын дуу алдьаммытын дуу истээт, тахсан барал-
лар. Тракторист аҕабыт түүҥҥү сырыытыттан үксүгэр сарсыарда кэлэрэ уонна
аһыы охсоот, аны тустаах үлэтигэр от, мас тиэйиитигэр барара. Айан суолун
кытыытыгар олорор буоламмыт, оччотооҕу мөлтөх суол саҕана аҕабытын түүн
итинник элбэхтэ туруораллара.
Сайын от үлэтин кэмигэр алаастан атын алааска көһөллөрүгэр биирдэ
эмэ дьиэтигэр хонон ааһааччы. Онно кыра да буоллар хаптаҕас, дьэдьэн, ыт
тиҥилэҕэ кэһиилээх буолара. Аҕабыт барахсан, биһиги ол кыра кэһииттэн
үөрүү-көтүү буоларбытын астынан көрө, мичээрдии олорорун өйдөөн хаал-
быппын. Биир күһүн балыктыы, кустуу диэн уонча буолан барбыттарыгар
миигин илдьэ барбыта. Хайа эрэ алаас саҕатыгар таһааран: “Манна отон-
ноо”, — диэбитэ. Мин аҕам аах кэлиэхтэригэр диэри элбэх да элбэх отону
хомуйан үөрбүтүм, аҕабын да үөрдүбүтүм.
Аҕабыт саха киһитин сиэринэн айылҕаҕа сылдьарын, бултуурун-алтыы-
рын олус сөбүлүүрэ. Сааскы, күһүҥҥү кус булдугар дурдаҕа киирэн хайаан
да сытара, үксүгэр өлгөм бултаах кэлэрэ. Күһүн куобах күрэҕэр сылдьан элбэх
да элбэх куобаҕы аҕалара уонна сылайбыт-элэйбит быһыыта ханна да суох
буолара.
Хоһооҥҥо суруллар, ырыаҕа ылланар сардаана сибэккини уонна хаптаҕас
угун аҕалан дьиэтин ойоҕоһугар олордубута. Билиҥҥээҥҥэ диэри сардааната
сайын ахсын тылла, хаптаҕаһын уга астана турар. Ити, аҕабыт барахсан са-
наата, дууһата ырааһын, кэрэҕэ тардыһыытын бэлиэтэ дии саныыбын. Аҕа-
быт ити курдук айылҕаны кытта сибээһин быспакка, олох кыһалҕатын ба-
рыны-бары тулуйан ааспыт эбит. Кини айылҕаҕа чугаһа, техникаҕа сыстаҕас
сыһыана уолугар, сиэн уолаттарыгар баран истин.
Аҕабыт үлэтигэр эрэ үчүгэй дэппэккэ аҕа уонна эһэ быһыытынан үтүө
өйдөбүлү хаалларбыта. Икки улахан сиэннэрин бэйэтэ көрсүбүтэ, үһүс сиэнэ
үс сааһыгар тиийэрин көрбүтэ. Улахан сиэн кыыска эбэтин аатын биэрбип-
питигэр иһигэр олус үөрээхтээбитэ быһыылааҕа. Машенькатын олус тапты-
ыра. Биһиги, оҕолор, биирдэ да мөҕүллүбэккэ, улаханнык саҥарыллыбакка
иитиллибиппит. Онно быраатым, балтыларым сөбүлэһэллэрэ буолуо дии
саныыбын.
Айылҕаттан улахан саҥата-иҥэтэ суох, сэмэй, холку, көнө майгылаах,
үлэһит аҕабыт күн сириттэн барбыта уон сыла буола оҕуста. Ол да буоллар
өйбүтүгэр-санаабытыгар аҕабыт барахсан өрүү баар. Биһиги аҕа тапталын
билэн улааппыт дьоллоохпут!
Антипина Зоя Касьяновна, улахан кыыһа. 2012 с.
ЫАЛ АМАРАХ АҔАТА, БАСТЫҤ МЕХАНИЗАТОР
Мин ийэм аах сайынын Маладьаайыга, күһүнүн Отордооһуҥҥа Кус Саа-
рбыкка, кыстыкка Араҥаска олороллорун саҕана Касьян Михайлович күтүөт-
түү кэлбитэ. Мин ол саҕана хороччу улаатан эрэр уол этим, эдьиийим Маайыс
миигиттэн сэттэ сыл аҕа этэ. Маайыс Касьянныын саастыы этилэр уонна
уҥуохтарынан-иҥиэхтэринэн, үөрэхтэринэн тэҥ буоланнар бэйэ-бэйэлэригэр
олус сөп түбэсиһэллэрэ. Касьян Михайлович ол саҕана Үҥкүргэ олорон кол-
хуос биригээдэтигэр хотон тас үлэтигэр үлэлиир быһыылааҕа. Оччотооҕу
ыччаттар үлэ быыһыгар ырыа-тойук аргыстаах сылдьаллара. Кэнсиэрдэргэ
Касьяннаах Маайыс дуэттаан ыллыылларын бары да кэрэхсээн истэрбит.
Кинилэр ыал буолбут уруулара Араҥаска буолбута. Урууга элбэх киһи сылдьы-
110

