Page 119 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

сүгүннэрэн аҕалбыта. Бэйэтэ да
үлэни көрөн турбатах уолга эбии
үлэһит дьахтар кэлэн, дьонноро
аҕыйах сүөһүлээхтэрин оттоон-
мастаан бэрт үчүгэйдик көрөн-ис-
тэн, дэлэтэн, бэйэлэрин бэркэ кө-
рүнэн олорбуттара. Ол курдук ынах
сүөһүнү, сылгыны көрөн үлэ оҥос-
тон олордохторуна 1929 с. холбо-
һуктааһын буолбута.
Оччотооҕу былааска илин-кэ-
лин түһээччилэр: “Хабырыыс Ба-
һылаайап сүөһүтэ, сылгыта элбэх”,
— диэн дьэбэлэйдээн кулаак оҥо-
роору ыксаталлар. Онон сүөһүтүн,
сылгытын ахсаанын чуолкайдыыр үлэ ыытыллар. Онно сүөһүтэ аҕыйах
сүөһүнэн хапсыбакка уонна хамначчыты туппатах буолан сүөһүтэ туордам-
мат, “куоластара” быстыбат.
Итинтэн сотору буолаат Васильевтар саҥа олох сүүрээнин өйдөөннөр 8
ынах сүөһүнү, 7 сылгыны холбооннор, “Бэс үрэх” колхуос чилиэннэрэ буо-
лаллар. Ити сыл алтынньытыгар уоллара Хабырыыс төрүүр. Эдэр ыал Хабы-
рыыстаах Авдотья утуу-субуу хас да оҕоломмуттарыттан үс эрэ уоллара киһи
буолар дьылҕаламмыттара.
Хабырыыс борбуйун көтөҕөөт аҕатын батыһа сылдьан от, бурдук үлэтигэр
илии-атах үлэһит буолбутунан барар. Оттон ыанньык ынах хамыыра, титииккэ
түптэ оҥоруута сайылык оҕолорун соруйтарбат үлэлэрэ буолаллара. Аҕалара,
өссө, Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии буолуо быдан иннинэ Моой үрэххэ,
Ааллаах Үүҥҥэ көмүс хостооччуларга таһаҕас таһыытыгар хаста да тахса
сылдьыбыта. Сэрии сылларыгар, үөрэҕэ суох, илиитин эрэ нэһиилэ баттыыр
Гаврил Николаевич, үлэ таабылын Ермолаев Христофор диэн оҕоҕо сурутта-
ра-суруттара колхуоһугар биригэдьиирдиир, бэйэтэ хонуу үлэтигэр дьонун
кытта тэҥҥэ үлэлэһэр.
Онтон сэрии саҕаланыытыгар 12 сааһыгар эрэ сылдьар Хабырыыс уол
улахан дьону кытта тэҥҥэ кэриэтэ үлэлэһэн умса-төннө түһэр. Сэрии сылла-
рыгар Хабырыыс уол Бахсы — Томторунан, Хоро — Чараҥынан, Уус-Күөлүнэн
көһө сылдьан үөрэнэр. Маннык көһө сылдьан көтүмэхтик үөрэнии түмүгэр
уол үһүс кылааска хаалан хаалар. Сэрии, сут сутурҕан сыллара буолан уол 4
кылаас үөрэҕинэн уурайарга күһэллэр.
Хабырыыс аҕата Гаврил Николаевич 1932 с. колхуостаахтартан биир бас-
такылар кэккэлэригэр киирэн "стахановец” бочуоттаах аатын ылар. Кини
“Бэс үрэх” колхуоска үлэлии сылдьан дохуотугар 220 буут (3 т 520 киилэ)
бурдук сиэмэтин, 40 сыарҕа (биир сыарҕа — тонна аҥаара от) оту дохуотугар
аахсан ылбыт. Бу соҕотох үлэһиккэ элбэх дохуот этэ. “Бэс үрэх” колхоз бы-
рабылыанньатын председателинэн үлэлээбит, өссө отутус сыллар саҥаларыгар
Саха сирин делегациятыгар киирсэн Новосибирскай уобалас колхозтарыгар
үлэ уопутун атастаһан кэлэн, колхуоһугар уонна нэһилиэгэр элбэх саҥаны
киллэрбит Ермолаев Капитон Филиппович:
— Бу Хабырылла Баһылаайап, Мэхээлэ Ньармалаайап ынах сүөһүнү,
Лэгэнтэй Харманьыылап сылгыны холбооннор биһиги холкуоспут силис-
мутук тарпыта, — диэн хара өлүөр диэри кэпсиирэ эбитэ үһү. “Бэс үрэх”
колхуос итинник үлэһит дьоннордоох буолан соҕуруу Москваҕа бэчээттэнэр
“Кыһыл кинигэҕэ” кытта киирбит.

8*
115