Page 130 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

олороллор. Улахан кыыспыт Агафья балыыһа үлэһитэ, икки кыыстаах, ос-
куоланы бүтэрээри сылдьаллар. Кэргэнэ Николай Николаевич сааһын тухары
сылгыһытынан үлэлээн пенсияҕа тахсыбыта. Улахан уолбут Семен тракто-
рист, үс оҕолоох, икки сиэннээх. Кэргэнэ Валентина Петровна оҕо иитиитигэр
үлэлиир, кинилэр Дьокуускайга олороллор. Үһүс оҕобут Гаврил инженер-
механик идэлээх. Кэргэнэ Евдокия Петровна маҕаһыын сэбиэдиссэйэ, икки
уоллаахтар, икки сиэннээхтэр. Төрдүс оҕобут Раиса балыыһа үлэһитэ, кэргэнэ
Николай Васильевич тракторист. Ыал буолбут уоллаах кыыс оҕолордоохтор,
түөрт сиэн эбэлээх эһэлэрэ буоллулар. Григорийбыт Найахы нэһилиэгиттэн
кэргэн ылан, онно олохсуйда. Кэргэнэ Валерия Петровна Местникова-Васи-
льева учуутал. Гришалаах икки кыыс, биир уол оҕолоохтор. Аччыгый уолбут
Анатолий Мэҥэ-Хаҥалас Майатыттан кэргэн ылан онно олохсуйда, идэти-
нэн электриктиир. Кэргэнэ Туйаара Ивановна оҕо-садыгар иитээччинэн үлэ-
лиир, уоллаах кыыс оҕолоохтор.
Оҕолорбут бары ыал буолан, оҕолонон-урууланан кэнэҕэһин биһиги олох-
путун салгыыр кэнчээри ыччаттардаахпытынан, кэргэним Маайалыын, кыр-
дьар сааспытыгар үктэнэн олорон, үөрүүбүт мунура суох! Оҕолорбут, сиэн-
нэрбит биһиги дьолбут!
Гаврил Гаврильевич Васильев, Уус-Күөлэ. 2008 с.

СЭРИИ ЭРЭ БУОЛБАТЫН!

Мин төрөппүттэрим үөрэҕэ суох, саастарын тухары сүөһү, от-мас үлэтигэр
миккиллибит дьоннор этэ. Хаһан да буоларын курдук, биһиги үксэ үрэх
сирдээх дьон, курааннаан, от үүммэккэ атын сиргэ баран оттуурбут, сүөһүнү
ол оттообут сирдэргэ үүрэн илдьэн кыстатарбыт былыр-былыргыттан баар
эбит. Ол курдук саҥа тэриллибит колхуос дьоно, эмиэ сутааннар Суоттуга
өрүс сиргэ киирэн “от сии” олордохторуна, мин 1931 с. кулун тутар 27 күнүгэр
төрөөбүппүн. Үөрэххэ 1940 с. киирбиппин эрээри, эһиилгитигэр сэрии, эмиэ
уот-кураан сатыылаан, аһыыр ас, таҥнар таҥас татым буолан 4 кылааһынан
үөрэхтэн тохтообутум, чугаһынан оскуола да суоҕа. Сэрии сылларыгар ач-
чыктааһыны, дьон хоргуйан өлүүтүн санаатахха олус ыар баттык. Итинник
дьылҕа хайа да көлүөнэҕэ кэлбэтэр ханнык!
Дьонум, эппитим курдук, сүөһү көрөн кырыы сирдэргэ кыстыктарга кыс-
тыыллара. Мин үлэбин субай сүөһү көрүүтүттэн саҕалаабытым. Кэлин 1951-
1981 сс. диэри, отут сыл тохтоло суох ыанньыксытынан үлэлээбитим. Ити
отут сыл тухары сүөһү аһылыгар олус кэмчи, татым сыллар элбэхтэ кэлэн
ааспыттара. Онон үксүгэр ыанньыксыттар бэйэбит тоҥ дулҕаны, талаҕы кыр-
баан сүөһүлэрбитин эбии аһатан этэҥҥэ күөххэ үктэннэрэрбит. Хотоннор-
бутугар үлэни ханныктык эмэ чэпчэтэр механизация диэн төрүт суоҕа.
Ол да буоллар биир ыанньыксыт 19-туу ынахха тиийэ көрөрө-истэрэ.
Биригээдэҕэ үлэһит илии өрүү тиийбэт этэ, инньэ гынан ньирэйдэрбитин
борооску буолан бостуукка барыар диэри бэйэбит көрөрбүт. Ол да буоллар
үүтү ыаһыҥҥа былааны толорботох сылым суох этэ. Балаҕаннаах биригээдэ-
тигэр 10 ыанньыксыт үлэлиирэ, үксэ 10 кылааһы саҥа бүтэрбит оҕолор үлэ-
лии тахсаллара.
Бу оҕолор иккилии сылга үлэлиир дуогабардаах кэлэллэрэ. Оччотооҕу
оҕолор киһи тылыттан тахсыбаттарынан, төһө күүстэрэ кыайарынан үтүө
суобастаахтык үлэлииллэрэ. Ол иһин кинилэргэ билигин да махтана саныы-
бын. Биһиги биригээдэбит биир ынахтан иккилии тыһыынчаттан тахса ки-
илэ үүтү хаста да ыы сылдьыбыта. Балаҕаннаах биригээдэтэ ордук үчүгэй
126