Page 378 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

уруулугар олорбут дьоннорунан Федор Абрамович Сокольников, Никита Алек-
сеевич Аммосов, Иван Павлович Шеломов, Василий Прокопьевич Барашков
буолаллар. Мин адьас оҕочоос сылдьаммын, биир сайын от үлэтигэр киириэх-
хэ диэри И.П.Шеломов “Беларусь” тракторыгар үүт таһааччынан үлэлии
сырыттаҕына көмөлөһөөччүнэн сылдьыбытым. Фермалартан үүтү киэһээҥҥи
ыам кэнниттэн түүҥҥү сөрүүҥҥэ таһар этибит. Күнү быһа үрэххэ сөтүөлээн
чомполоммут, сайылыкка оонньоон-көрүлээн дьэргэстэммит уолчаан тыра-
ахтар сахсыйарыгар кыһаллыбакка утуктаан да биэрээхтиирим. Хор, онно
Уйбааным биирдэ да мөхпөккө-эппэккэ илдьэ сылдьыбыта.
Аны армияттан 1969 сыллаахха сулууспалаан кэлээт, холкуостаах оҕото
холкуостаах буоламмын, Микиитэ Омуоһап ДТ-54 тыраахтарыгар прицеп-
щигинэн үлэлээбитим. Кэбиһиилээх оттон, тохсунньу торулуур тымныыты-
гар, оту тордуохтаан атырдьаҕынан тыраахтар сыарҕатыгар тиэйэр дьэ кытаанах
үлэ этэ. Аны билиҥҥи техникалар курдук кэбиинэбит иһэ ититэрдээх буо-
луо дуо, суох буоллаҕа дии. Кэбиһиилээх оту кытта өрө мөхсөн тиритэн-
хорутан баран, киирэн айаммытыгар тоҥорбут. Билигин санаатахха күүстэ-
эх үлэ, итии-тымныы охсуута барахсаттары кылгас үйэлээбит эбит буоллаҕа.
Аны санаатахха үгүстэрэ 50-60 саастарыгар орто дойду олоҕуттан бараахтаа-
быттар эбит. Бахсы нэһилиэгин эрдэтээҥҥи тырахтарыыстарыттан күн бүгүн
Иван Павлович Шеломов эрэ ордон сылдьар.
Хабырыыс Барашков-Аамайданар Хабырыыс, мин аҕам, Уйбаан Боппуок-
Хара Ыстапаан уола, чугас эргин кими да тутуһуннарбат бугулдьуттарынан,
от угааччыларынан биллэллэрэ. Манна санаан аастахха, мин аан бастаан
Хабырыыс Барааскап саатынан сааламмыт эбиппин. Тылыбаайы диэн алааска
оттуу сылдьан күһүөрү биир туманнаах сарсыарда алааспыт күөлүгэр улахан
кус уста сылдьарын көрбүппүт. Мин, бэйэм саастыыта Костя Ноговицын
уоллуун, ырааҕынан эргийэн күөл куулатыгар тиийэн уу ылбыт сыгынаҕын
кэннигэр саһан сыппыппыт. Миэхэ Хабырыыс икки уостаах ИЖ саатын
биэрбитэ. Ол саабын илиибэр салгыҥҥа тутан турдахпына сыалын кыайан
булларбат, оччо мөлтөх кыра киһи этим. Сааларбытын сыгынахха ууран,
Хабырыыс халдьаайынан хааман хабырыйар куһун кэтээн сыппыппыт. Кус-
пут (аны санаатахха анды эбит) бу тиийэн кэлбитигэр иккиэн тэҥҥэ саалар-
быт чыыбыһын тардан кэбиспиппит. Ол кэмтэн Хабырыыс саатын миэхэ
көҥүллээн, ардахтаах сиппэрэҥ күн Тылыбаайы халдьаайытыгар баар хатыҥ
чараҥҥа тахсан мас көтөрдөрүн, үксүгэр куртуйах улардары бултаһарым. Ар-
дах кэмигэр үлэ суох буоллаҕына оҕолор үксүлэрэ көҥүллэтэн дьиэлэригэр
бараллара. Мин бултуур, саалыыр баҕам баһыйан тахсан тыаны кэрийэрим.
От кэбиһиитигэр Сэмэн Местников-Уһун Сэмэн, чугас эргин кими да туту-
һуннарбат кыдамаһыт бастыҥа этэ.
Үөһэ ахтыбытым курдук, стоковоз суох эрдэҕинэ алаастарга отуттуу хаа-
мыылаах оту кэбиһэрбит. Биһиги, оҕус сиэтээччилэр, хойуу оттоох алааска
киирдэхпитинэ кыдамаһыт Сэмэни эргийээри 4 оҕуһунан угаайы бөҕөнү та-
һарбыт да, биирдэ да кинини эргийбэтэхпит. Сэмэммит угаайылаах оту ик-
китэ-үстэ эрэ баһан атырдьахтаан үөһэ быраҕан баран өттүк баттанан, уоһун
бэрт кыратык ыттатан мичээрдии турара бу баар курдук... Аҕам, Уйбаан Ыс-
тапаанабыс, кыра, хачаайы да буоллар эмиэ иҥиирдээх үлэһит этэ. Оччо-
лорго от күрүөтүн хатайынан оҥорорбут. Мин аҕам күрүө маһын хайаан да
икки сиринэн эриэннээн туттарара. Сорох отчуттар ону сөбүлээбэт этилэр
да, мин аҕам эппитэ этириэс буолара.
Манна ахтыбыт дьонум үксүлэрэ уоттаах сэрии уотун ортотунан ааспыт,
сэрии сылларыгар күүс өртүнэн көһөрүллүүгэ сылдьыбыт, ол саҕана улахан

374