Page 376 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара
P. 376

бииргэ  үөрэммиппит.  Биһиги  окко  үлэлиирбитигэр  сайын  ахсын  сөбүлээн
        илдьэ  сылдьар  оҕустардаах  этибит.  Биир  сайын  ыһыах  саҕана  Гриша  тыын
        быһаҕаһа  тыынан  биһиэхэ  сүүрэн  кэлбитэ:
            —  Уйбаан,  (мин  аҕам)  биһиги  оҕуспутун  ыһыах  этигэр  өлөрөөрү  турал-
        лар,  — диэн төлө биэрбитэ.  Аҕам  от кэбиһиитигэр сааһын тухары от угааччы
        этэ.  Кини  колхоз  көлүнэр оҕустарын  барытын  билэрэ уонна олус харыһыйа-
        ра.  Гришаны истээт, тута кулууп аннынааҕы булуус таһыгар барбыппыт.  Сал-
        дьыр  муостаах  сааһыра  барбыт,  баар  суох  бөдөҥ,  тардыылаах  аҕай  оҕуспутун
        ыһыах  “этэ”  оҥостоору  бэлэмнэнэ  аҕай  сылдьаллар  этэ.  Аҕам,  ыгым  үгэһи-
        нэн  ыһыытаан-хаһыытаан:
            —  Ким  маннык дьаһайда?  Ханна баарый  ол  киһиҥ,  — диэбитинэн  тиий-
        битэ.  Онуоха  биригэдьиир  Киргиэлэй Турантаев:
            —  Оттон,  мин дьаһайбытым,  оҕус  сааһырда,  сөптөөҕүн  үлэлээтэ дии  са-
        наабытым,  — диэбитэ,  көхсүн  этиппитэ.  Аҕам  өссө да  кыыһырбыт уоҕа  аас-
        пакка  сылдьан:
            —  Оннук буолумуна,  эйигин  бэйэҕин  билигин  үлэлээн  бүт,  сыт дииллэ-
        рэ  буоллар  төһө  эрэ  сөбүлэнэр  этиҥ?  —  диэн  өрөһөлөнөн  турбута  уонна
        өлөттөрбөппүн...  — диэн  оҕуһун  бааллан турар  баҕанатыттан  сүөрэн дьиэтин
        диэки сиэппитинэн барбыта. Икки хас киһи аҕабыттан оҕуһу былдьаан ылаары
        гыммыттара.
            —  Бэйэ,  тохтооҥ,  чэ,  Уйбаан  билэн  этэрэ  буолуо,  оҕуһу  ыллын,  —  диэн
        Киргиэлэй  наҕыл  саҥата  иһиллибитэ.
            Хор,  ол  курдук  биир  ыгым,  атына  холку  майгылаах  дьоннор  кэбэҕэстик
        өйдөһөн тураллар. Уопсайынан, Киргиэлэй, мин аҕабын ыраас, чиҥ туттунуу-
        лааҕын  иһин  үлэ  киэнигэр  эппиэттээҕэр  ыытара  уонна  ол  үлэ  туолбутун,
        туолбатаҕын  хаһан  да  ыйыталаһа  барбат  этэ.  Ол  курдук  аҕабын  эрэнэрэ,
        итэҕэйэрэ.  Киргиэлэй  Турантаевтаах  кэлин  Чыаппараҕа  көһөн  киирбиттэрэ,
        кини  онно  өргө диэри  балыыһаҕа  сопхуоһунан  үлэлээбитэ.
            Биир  үлэни  өрө  туппут  киһинэн  Сэргэй  Көстөкүүнэбис  Наҕабыыһын
        этэ.  Кини  уоттаах  сэрииттэн  улаханнык  бааһыран  1942  сыллаахха  кэлбитэ
        уонна  салайар  кадрдары  бэлэмниир  холкуоһунай  оскуолаҕа  үөрэнэн  баран
        1943  сылтан  “Островскай”  холкуоска  бырабылыанньа бэрэссэдээтэлинэн  та-
        һаарыылаахтык  үлэлээбитэ.
            Сэрии кэнниттэн С.К.Ноговицын Бахсыга локомобилы үлэлэтэн  “Ильич
        уотун”  сандаардыбыта,  пилораманы  үлэлэппитэ.  Биһиги  оччолорго  алын
        сүһүөх  оскуола  обургу  уолаттара  локомобил  оһоҕор  аналлаах  уһун  чуурка
        мастары  эрбиир,  дьаарыстыыр  этибит.  Сергей  Константинович  кэлин  уһун
        сылларга  атыылааччынан  үлэлээбитэ.  Кини  улахан  уола  Сергей  Сергеевич
        дойдутуттан  харыс  сири  халбарыйбакка  биригэдьииртэн  саҕалаан,  нэһилиэк
        дьаһалтатыгар диэри  наар  салайар  үлэҕэ  үлэлээтэ.
            Фронтовик  Прокопий  Спиридонович  Барашков  сэрииттэн  эмиэ  улахан-
        нык  баас  ылан  кэлбитэ.  Окко  бииргэ  үлэлии  сылдьан  күһүөрү,  Былдьаһыт
        үрэҕэр  Боропуокай  биһигинэн  ыарҕа  куобаҕын  үүрдэрэн,  бэйэтэ  тоһуурга
        туран (саа киниэхэ эрэ баара) 5-6 куобаҕы  ытан  ылара. Хаһан да аһара элбэҕи
        бултаабат,  бултаппат этэ.  Онон  хараланан  эмиэ олус абыранар этибит.  Биһи-
        ги  оҕо  эрдэхпититтэн  Бороппуокайы  уонна  кини  кэргэнэ  Маайаны  кытта
        Бэс  Тумуһах  сайылыкка  бииргэ  сайылыырбыт.  Кинилэр  өссө  Даккы  диэн
        сиргэ  отордууллара.
            Сэрии  кэнниттэн  төрөппүт  уоллара  Захар  Барашков,  миигиттэн  түөрт
        сылы  кыайбат  балыс  уоллуун,  эмиэ  бииргэ  оонньоон-көрүлээн  улааппып-
        пыт.  Кини  ордук  мин  бырааппынаан  Колялыын  саастыы  буоланнар  өрүү

        372
   371   372   373   374   375   376   377   378   379   380   381