Page 416 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

кыраабыл, тукку сыарҕа, оскуолаҕа түннүк араамата, холуода оҥорон айа-
ҕын харчытын хара өлүөр диэри булуммута. Улуу Кыайыы 10 сылыгар Бул-
гунньахтаахха оҥорбут трибуната бүгүн да үчүгэйдик турар.
Нуораҕанаҕа диэри таһаҕас массыынатынан кэлбиппит. Эһэм хантан эрэ
икки тэлиэгэлээх оҕус булан, аны оҕуһунан айаннаан, дьэ дойдубутун бул-
буппут. Хаһыс чыыһылаҕа дойдубутугар айаннатан кыыкырдатан кэлбиппи-
тин өйдөөбөппүн, арай өйдүүбүн, олус сылаас күн, от-мас саҥа хагдарыйан
эрэр быһыылааҕа. Икки оҕустаах тэлиэгэнэн таһаҕаспытын тиэнэн Нуораҕа-
наттан сороҕор сатыылаан, сороҕор миинэн, иккитэ-үстэ аара сиргэ хонон
Сылаҥҥа Булгунньахтаахха кэлбиппит. Ааспытын кэннэ санаатахха Нуора-
ҕанаттан соччо ырааҕа суох Солоҥдо диэн кырдьаҕаска хонон ааспыппыт.
Солоҥдо оҕонньор ааһан иһэр айан дьонугар чэй оргутан, кыһынын оҕуста-
рын, аттарын уулатан, аһатан, көрөн-харайан олорор дьаамсык оҕонньор эбит.
Аан бастаан оҕуһу көрөн баран олус куттаммытым, табаҕа тэҥнээтэххэ
эчи улаханын, күтүр муостара сараадыйан уһуннарын, төбөтө саллайан ула-
ханын. Аны айаҕын иһигэр ынырык, тугу барытын хампы ыстыах айылаах
улахан тиистэр көстөллөр, эбиитин тугу эрэ куруутун ыстаан энньэрэҥнэтэ
сылдьар. Оо, арах ынырык кыыл өйбөр оннук өйдөбүл хаалбыт. Дойдум со-
ботун эмиэ бастакынан Солоҥдо оҕонньорго амсайбытым. Хоту дойду бөдөҥ
балыктарыгар тэҥнээтэххэ соболор олус кыралара уонна наһаа уҥуохтаахтар
этэ, кырдьыгынан эттэххэ, оччолорго испэр киллэрбэтэҕим.
Ити курдук 1949 сыллаахха сэттэ сыл буолан баран 1942 сыл көһүүгэ
аттаммыт суолунан икки тэлиэгэлээх оҕуһунан тыыннаах буолан эргиллэн
эрэй эҥэрдэнэн дойдубутун булбуппут. Ити курдук көһөрүү амырыын сыл-
лара мин оҕо сааһым огдолуйбут сыллара буолан, өйбөр-санаабар үйэм туха-
ры оспот баас буолан элэс гынан ааспыттара.

Григорий Константинович Макаров,
2002 с. кулун тутар

Григорий Константинович Макаров Чураты улууһун Мугудай нэһилиэгин
Маралаайы сэлиэнньэтигэр олорор. Кинини айан дьоно уксулэрэ Аллараа Бэстээх
— Магадан трассатын хаҥас кытыытыгар турар “Айан” балаҕаҥҥа ааһан
иһэн аһыылларыгар билсибит буолуохтаахтар. Тоҕо диэтэххэ, бу “Айан ” кафе
аҥаардас аһыыр сир эрэ буолбатах, бэйэтэ аһаҕас халлаан анныгар музей этэ.
Григорий Константинович баар эрэ буоллар айан дьонугар тэлгэһэ иһигэр баар
оҥоһуктар ис хоһооннорун кэпсээн, быһааран биэрэрэ. Олортон биири аҕыннах-
ха, сахалар бары да өрө туппут спорпут көрүҥэр тустууга анаммыт стендэлэ-
ри кэрэхсээн көрөҕүн. Манна саха уолаттарын Олимп чыпчаалыгар таһаарбыт
улуу тренер Д.П. Коркин, кини иитиллээччилэрин туһунан сиһилии билиһиннэрэр
стендэлэр оҥоһуллубуттара. Г.К.Макаров тус бэйэтинэн “Челябинскэй-40” зона
“М аяк” атомнай саахал алдъархайын туоратыспытын туоһулуур суруктаах
куолакал, хайа да киһини долгуппат буолуон табыллыбат. Григорий Констан-
тинович атаарарыгар хайаан да ити куолака/1ын тыаһатан атаарар. Онно,
эн, өйдуугун — уруҥ Куммут өруу маннык ыраас чэмэлкэй буолбатын, икки
атах алдьархайы бэйэтинэн аҕалара баарын, Ийэ Айылҕа чөллөөх буоларын
туһугар өруу туруулаһын, билиҥҥи көлуөнэ уонна кэнэҕэски кэлэр кэнчээри ыч-
чат ааспыты умнумаҥ диэн куолакал ыҥырар, сэрэтэр сэһэнин! Уонна сымнаҕас
олбохтоох массыынаҕа олорон айаннаан иһэн элбэҕи эргитэ, анаара саныыгын.
Ити мин, “музей эт э” диэбиппин өйдөөн аахтыгыт ? Тоҕо диэтэргит, саас
кулун тутарга сылдьарбытыгар: “Кыайбат буоллубут, оҕолор атынынан дьа-

412