Page 65 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

аспытыттан балтым эрэйдээх “ийэм кэлиэҕэ” диэн дьирики эбэтэр кутуйах
буутун сарсыардааҥҥа диэри уураахтыыра. Оттон ийэбит суоҕун курдук суоҕа.
Оҕолорум сотору ууларын да испэт буола мөлтөөн барбыттара. Эрэйдээх-
тэрим биирдии хонугунан быысаһан, өрө харбыалаһа сытан бүтэһик тылла-
рын “ийээ, убаай” дэһээт букатыннаахтык тыыннара быстыбыта. Ити кэн-
ниттэн били бултаһар үөннэрбин эккирэтиһэр сэниэм да суох буолбута. Си-
рэйим испит курдук үллэн хаалбыта. Халдьаайыттан тахсан хаппыт бутугас
эрбэһинэ киллэрэн буһарбыта буоларым. Онтум даҕаны чугаһынан суоҕа.
Оҕолорбун тыыннаахтарын курдук улаҕабар уктан хонорум.
Санаам батарбакка суорҕанынан сабарым, өлө да сытталлар олох куттам-
матаҕым. Абааһы эҥин туһунан санаабат этим, хата туох да куттаабат буолан
абыраабыта. Аһаабакка бырдылара быстан, сыыстаран өлбүт дьону, киһи
кутун-сүрүн сиир абааһы куттаабат эбит диэн кэлин саныыбын. Санаам наар
“биирдэ тото аһаабыт киһи” диэн, атын санаа суоҕа.
Биирдэ билбитим оҕолорбуттан эргэрбит, куһаҕан сыт кэлбитэ. Сытыйан
эрэллэрин билэммин дьэ ыксаатым. Манна сыталлара сатамматын өйдөөбүтүм.
Ити түүн санаа бөҕөтүгэр түстүм, умуһаҕы кыайан хаспаппын, хаһарым да
эбитэ буоллар итиччэ ыраах киһи уҥуоҕар хайдах таһаартыахпыный? Ол иһигэр
тыыннаахтарын курдук саныыр буоламмын, доҕор оҥосто үөрэммиппинэн
“ороммуттан таһаардахпына соҕотох хаалабын дуо?” диэх курдук санаа кии-
рэр. Кыһалҕа арааһы толкуйдатар, хоспох кэннигэр баар үгэххэ киллэрииһи-
бин, күн аайы оҕолорбун доҕор кэриэтэ көрө сылдьыам диэн быһаарынным.
Сарсыарда кураанах тымныы уубун иһээт туох түбэһиэх таҥас таһааран
умуһахха уктум. Оҕолорум сытар сирдэрин ыраас гына сиппииринэн харбаа-
тым уонна били таҥастарбын тэлгэттим. Бастаан төрүт да уҥуох тирии буол-
бут балтыбын нэһиилэ көтөҕө-соһо былаастаан киллэрэн сытыардым. Үүт
умуһаҕа чычаас соҕус буолан абыраата. Бырааппын кыайан илдьибэккэ сыра
бөҕө. Кэлин таҥаска сытыаран бараммын охто-охто, сынньана-сынньана со-
һон-сыһан, сор бөҕөнөн киллэрэн кэккэлэһиннэрэ уктум. Ыксаатахпына,
күнүм хараардаҕына балтым уот өттүгэр киирэн сытар гына бэйэбэр миэстэ
сыыһа оҥордум. Умуһахтаах үгэҕим ааннарын кичэйэн баттаттым.
Ороммор аны бэйэм эрэ хааллым. Кими даҕаны кытта кэпсэтэр, биэбэй-
дэһэр суох, наар сытан тахсабын. Бэл харахпыттан уу да кэлбэт буолбут этэ.
Нухарыйа түһэн ыллахпына, сороҕор оҕолорбун батыһыннара сылдьан дьи-
рикилэри эккирэтиһэрбин түһээн “ый-хай” бөҕө буолабыт. Онтон сээбэҥнээн
уһуктан кэлэбин, соҕотоҕун титирии сытар буолабын. Оһох чанчыгар муспут
киим бэҕэһээ киэһээ бүппүтэ, хотоҥҥо да киһи туһанара хаалбатаҕа. Бу
түүн тобох баарын быраҕан бараммын сыттым. Күһүҥҥү түүммүт уһуна,
хараҥата соҕотох, ону ааһан хам аччык тоҥо сытар киһиэхэ биир дьиҥнээх
“сор” диэн онно баара, — диэн Ньукулайым кэпсии олорон хараҕыттан уу-
хаар баһан бөтөн ылла, онтон санна дьигиҥнээн, дьэҥкир бөдөҥ таммахтары
түһэрэн саҥата суох ытыы олордо. Өрдөөҕү атаҕастабыл, сэнэбил, хараас-
тыы хараҕын уута буоларын сэрэйдэрбин даҕаны бэйэм кытта ыксаатым,
тоҕо да ону-маны түөһэммин.
— Ньукулаай, оттон дьонноруҥ ханна? — диэн истэхпинэ киһим уоскуйа
сатаан өрө уһуутаан ылла уонна кэпсээнин салҕаабытынан барда.
— Сайын ортото аҕабытын Ылдьааны аармыйаҕа бэбиэскэлээн сэриигэ
ыыппыттара. Оттон ийэбитин оҕолорум өлүөхтэрэ уонтан тахса хонуктааҕы
күн иннинэ, ити бэрэстээтэл диэн аатырар киһи милииссийэни илдьэ кэ-
лэн, бэстилиэтин остуолга ууран олорон дьыала суруйан баран ылан барбыт-
тара. Ол дьыалатыгар илии баттатаары ааҕан иһитиннэрбитэ маннык диэн
буолбут этэ. Ону сорох өттүн күн бэҕэһээ курдук өйбөр хатыы сылдьабын.

61