Page 175 - Неизвестное название
P. 175
үүнээйитин сиэмэтинэн аһылыктанан үөскээбип- угу туойан, ыар тылы этэн арахсыбыта, этин саа-
пит. Төрүт буор иитиллибит бэйэбит сирбит этэ. һыгар, кулгааҕын куодаһыныгар сылдьар. Кини
... Эбэбит билиититтэн соҕуруу түөлбэтин ылаа- да буоллар, кураанах хамыйах киһи айаҕар бап-
ры кэлэн олоробун. Туох толкуйдааххын иһитин- патын өйдүүрэ ырааҕа суох. Урукку көрдөһүүтү-
нэр, - диэбит. гэр эбии сэлэ баайар санааны булуммут:
- Маҕайкааннар, мин бэйэлээҕи үрдүбүнэн - Ыалым, биир дойдулааҕым, атын сиргэ,
көрөҥҥүт, сир-дойду быстартаан ылыахпыт диэн ыраах дойдуга бараҥҥын, олон-охтон биэрбэк
кэлбит буола-буолаҕыт, киирбит ааҥҥыт ол ту- кэ, бухатыыр курдук буһан-хатан эргиллибик-
рар. Баскыт саллайдын, кутуруккут суптуйдун! кин. Ааспыт кэмҥэ ордук-хоһу саҥарсыбыппыт
- Сабар Тойон туойан турбут. хааллын. Оҕобут-ыччаппыт, барыбытыгар ха-
Кыаһаах кыыһырбытын кыатаннар да, олор- лыҥ хахха, суон дурда буол. Урукку алҕастарым
бут лэкээтии түҥнэри көтөн турар: иһин мэйиитэ уолбуту, кырдьыбыты - миигин
- Ыар тылы тыллаһыма, ыарахан саҥаны санааҕар тутума. Уруккуттан даҕаны сирдэниэх-
саҥарыма. Бэйэлээх бэйэбит сирбитин үтүөнэн буорданыах дьон эрэйдэммиккит. Коро үөрдүм,
үллэстибэт эбит буоллаххына, кэнэҕэһин кэнэҕэс сиртэн-буортан силистээх дьон эбиккит. Эбэ
ким сирдэнэрин харахтаах көрүөхтүн, кулгаахта- билиититтэн илин отто - эһиэнэ. Дьоҥҥун-ай-
ах истиэхтин! Халыҥ тирии хайдыа, суон уҥуох маххын сирдээ, олохтоо, - Сабар алгыс аман
тостуо! Оннук буолар күнүгэр хайа хайабытыгар тылын этэн, сылгылыын-ынахтыын толору сэлэни
уҥуох тутар киһи ордубатын, суор-тураах тоҥ- 40 сүөһүнү анаабыт.
суйдун! Эппэтэҕэ диэйэккиний, түүлгэр түһүөҥ, Алгыс баһа сыаланнын дэһэн, ааспыт сахха
биккэр биттэниэҥ! ыар тылы тылласпыттарын көннөрсөннөр, араан
Итинник суон тойугу туойан баран Кыаһаах тыа аймахтарыгар хайа-хайалара күөх биини ута-
тахсан барбыт. рыта уунсубат туһугар сир үллэстэн, Кыаһаах
2. Саха миэрэҕэ тардылларыгар ыраахтааҕы биир сэлэ сүөһүтүн иннигэр үүрбэлэнэн, үтүө су
воеводата муус-хаар дойду дьонун-сэргэтин, си- рах үктэллэнэн ийэтин ууһугар төннүбүт.
рин-дойдутун тэҥҥэ үөрэтэн чинчийэрэ наада- ... Кыаһаах тимир куйахтанан, уоттаах саа-
лааҕа биллэр. Воевода ол дьаһалын ылыммакка, ланан, сир ахсын хоһуун аата-сураҕа тарҕанан,
элбэх утарсыыны сир ахсын оҥортообуттар. Ол илин-арҕаа эҥэрдэргэ утарыта турсуу уурайан,
туһунан үҥсүүлэр-хассыылар үгүстүк суруллу- өр үйэлэнэн, уһун саастанан, ханыы билэ аймах-
буттар. Воевода икки-үс киһини соҕуруу Сенат танан, уһаан-кэҥээн олорбут. Кырдьар сааһыгар,
көрүүтүгэр ыытарга быһаарынан, Лена - Алдан өлөр үйэтигэр чугас баар дьонун-сэргэтин мун-
өрүс устун мае сутукатынан, булдунан олорор ньан олордон, муҥур үйэтигэр туох-туох эрэй-
дьоҥҥо этэрээт тэрийэн ыытар. гэ-буруйга тиксибитин, ол дьылларга аймах-билэ
...Өлүү тоҕоостоох, киһи улаханыгар- дьоно баттанан-атарастанан сылдьыбыттарын
күүстээҕэр наадыйабыт диэннэр сабардар үтүр- санатан, кэриэһин эппит:
гэннэригэр түбэһиннэрэн, Сабар тойон өһө- - Бу Орто дойдуга төрүөн-үөскээн олоруоҕу
гөйүнэн ыһыллан-быданан сылдьар Дьэҥкэрэ олордум, иһим ыларынан ас киэнин амтаннааҕа
ууһуттан баар эрэ харыһыйар киһилэрин Кыаһаа- буолаарай диэммин аһаатым. Санным уйарынан
ҕы анаан эккирэтэн, саанан куттаан тутан, ханда- таҥас киэнин талыытын таҥынным. Тугу өйдүүр-
лылаан илдьэ барбыттар. Кэнники иһиллэринэн, бүнэн ситэри олоҕу олордум. Аһыахпын аһаан
баттахтарын кырыйбакка, таҥастарын уларып- аттанан эрдэҕим. Ол да буоллар, олоҕум бүтэһик
пакка, харабыл сэрэх бөҕөнөн, сыл аҥарыттан ор- уһугар, көй көлөһүммүттэн матыахпын баҕар-
дук хонукка айаннатан, соҕуруу ыраахтааҕылара баппын. Миинэр миҥэлээх, үүнньүт-ыҥыырдьыт
олорор куоратыгар тиэрдибиттэр. ... киһилээх барыах тустаахпын. Олох аппын симэ-
Кыаһааҕы ... кэлиэ эрэ диэн сабардар түүллэ- эн, үүнньүт-ыҥыырдьыт киһини сыыһа-халты
ригэр да түһээбэтэх эбиттэр, өллө ини дэһэн сыл- туппакка бииргэ көмөөрүҥ, - диэн чып кистэ-
дьыбыттара. Онтукалара баара эргийэн кэлбит. линэн кэриэһин этээт, уһаабатах.
Халыҥ хайдар, суон тостор күнэ тирээбитин Са Илдьэ барар киһититтэн сөбүлэҥин ылбак-
бар билбит. Ааспыт кэмҥэ тылласпыта, барбах- ка эрэ, оҕонньор уһун суолугар доҕор буоллун
тык саҥарбыта бэйэтигэр утары эргиллибитин, диэннэр, Лиэбиннэр төрүттэрэ Куобахчыт диэн
урут бэйэлээх бэйэтин сириттэн үллэстиэх диэн киһиэхэ икки аты туттаран, хаһыллыбыт уһун
көрдөөбүтүн биэрбэккэ үүрбүтүн иһин суон той иин таһыгар аҕалан туруорбуттар.

