Page 181 - Неизвестное название

Буобура суола Суоттунан, Тумулунан үөһэ тах- тохтуур, хонор дьиэтин бастайааннай тутар эбит-
сан, Баатаҕай Эрбэһининэн, Дүпсүн быраабатынан, тэр. Хас дьаам аайы иккилии солбук аттаах, поч­
Дыгдаалынан Алдаҥҥа түһэр Көлө таас харгылаах та тохтоло суох ааһыытын хааччыйар дьаамсыктар
үрэҕинэн, Тойон Тирэхтээҕинэн, Сиэгэн Күөлүнэн олорбуттар. Онно үксүгэр олохтоох сахалар үлэлээ-
Верхоянскайга тиэрдэрэ. Салгыы Адыаччанан, биттэрэ биллэр. Дьаам икки арда 40-65 биэрэстэҕэ
Абыйынан, Таас Хайахтаах сис хайатын туораан, тэҥнэһэрэ. Онтон хоту туундараҕа, киһи-сүөһү
Алаһыайга диэри букатын да суола-ииһэ суох туун- олохсуйбат иччитэх сиригэр, 140-160 биэрэстэ бу-
даранан айанныыра. Оччолорго Дыгдаалга дьаам олара сурукка-бичиккэ тиһиллибит.

ХАҺЫЫЛААХ ААРТЫК (АККЫЫРАЙ ААРТЫГА)
Иккис дьаам суола Өлүөнэ өрүс илин биэ- Түҥ былыр бу суол айанньыттара Эбэҕэ киирээт,
рэгэр баар Дьаарбаҥ бириистэниттэн саҕалаан Томторго тахсан сынньанан, күүс-уох мунньунан ба­
Тойон Мүрүнэн илин Охотскай (Лаамыскай) ран, салгыы Дьэгэдьэгинэн, Байдыманан, Бээрийэ-
муораҕа ааһара. Бу дьаам суола кыһынын Чом- нэн, Танда төрдүнэн, Саастыманы ааһан, Тукулаан
чоҕой тумулун арҕаа сыҥааҕынан Тойон Мүрүгэ үрэхтэрин сүнньүн батан, Дьааҥы таас хайатын туо-
үрдүк сыыры хаһан оҥоһуллубут суолунан быһа рууллара. Манна ат көлө табанан солбуллара үһү.
киирэн улуус киинигэр Томторго тахсара. Саастыматтан Алдан өрүһү өрө батан Охот­
Ол киирэр аартыгы Хаһыылаах аартык, эбэ- скай муораҕа тиийэр уу суола баара эмиэ биллэр.
тэр Аккыырай аартыга дииллэрэ. Онтон сай- Онон бу суол түҥ былыр улахан айан суола этэ.
ыҥҥы кэмҥэ Эбэни арҕаа сыырын үрдүнэн эр- Манан бэрт элбэх араас таһаҕас таһыллыбытын
гийэн, Маладьаайы үрэҕэ Мүрү Эбэттэн тахсар аҕыйах сыллааҕыта уолбут күөл түгэҕиттэн бу-
төрдүнэн үрдүк сыыры таҥнары түһэрэ. Билигин луллубут морской шхуна дьаакыра туоһулуур. Бу
да бу аартык Хараҕа төрдө диэн аатынан биллэр. дьаакыр билигин Бороҕоннооҕу кыраайы үөрэтэр
Мантан Суоттулуур айан суола саҕаланар. музейга көрдөрүүгэ турар.
МАЛАДЬААЙЫ ҮРЭҔЭ
Эбэ арҕаа баһын тахсан барар Маладьаайы бастакы үөрэхтээҕэ, Дьокуускайдааҕы реальнай
үрэҕин устун Сүүрдээх Дүпсүн удьуордарын училищены бүтэрбит И.Д.Галактионов өтөҕүн
суола киирэрэ. онно. Бу киһи Томторго уонна Тааттаҕа учуу-
Маладьаайы үрэҕиттэн илин диэки көстөр таллаабыта. Кини А.И.Софронов - Алампаны
тумус Суруксут тумула диэн аатынан биллэр. бастакы кылааска үөрэппитэ биллэр. Иван Дми­
Бу тумул үөһээтигэр бэрт элбэх өтөх онно баар. триевич кэлин улууһугар тонной кэлэн, бэрт
Олортон биирдэстэрэ Бороҕон улууһун биир уһуннук суруксуттаабыта.
БУРҔААНАЙ ҮРЭҔЭ
Таргылдьыма уонна Өнөр эбэтин олохтоох- түһэр (олохтоохтор Илин үрэх дииллэр). Бу
торун сүрүн сылдьар гравийдаах суоллара би­ үрэх төбөтүн диэкинэн икки салааланар, хоту
лигин Аччыгый эбэ орто халдьаайытын сыырын өттүнээритэ Чыраанай үрэрэ, соҕуруу салаата
таҥнары киирэр. Итинтэн илин диэки Бурҕаанай Орулуоп үрэҕэ дэнэллэр. Илин үрэх устата үс кос
үрэҕин өрө өксөйөр былыргы дьаам суолун аар­ кэриҥэ, ити салааларын таһынан икки өттүнэн
тыга тахсара. Билигин бу үрэх свалка үрэҕинэн устатын тухары элбэх үрэхтэр, аппалар сүүрү-
биллэр. Кини Холлоҕостоох үрэҕин хоту өттүнэн гүрэллэр, онон тардыыта киэҥ. Үрэх сүнньүгэр
Байдыманан, Мүрүлэнэн сүүрэн Аччыгый Эбэнэн оруруора тиспит курдук Дьэҥкиидэ, Унньулуйа,
Хараҕа төрдүгэр киллэрэр. Мандаайы, Мэҥиэлээх, Икки Бээбиктэлэр, Тыа-
Биһиги кэммитигэр бу үрэх Хараҕа төрдүнэн ма, Нимсики, Халлаайы, Ньамырсатта диэн күөл-
эбэҕэ түһэр сүнньүн бүөлээн, киллэрэр уу- лэр утуу-субуу сыталлар.
тун Маладьаайы үрэҕинэн үргүлдьү аһардара. Хоту өттүнэн Эбэҕэ Бурраанай үрэрэ түһэр.
Былыр дараны Эбэ уута туолларына, уутун Ха­ Бу үрэх илин өттө Бээрийэттэн сараланар, уста­
рара төрдүнэн уонна билиҥҥи ветстанция ан- та үс көстөн ордук. Икки өттүнэн эмиэ элбэх
нынаары хос үрэҕинэн таһааран Маладьаайы үрүйэлэрдээх, аппалардаах. Ити үрэх сүнньүгэр
үрэринэн Өлүөнэ өрүскэ түһэрэрэ үһү. Байдыма, Малбаарыкы, Малба, Дириҥ, Бэтич-
Мүрүгэ уопсайа үс үрэх, биир үрүйэ бэйэ- чимэ, Дьэллэни, Мастаах, Мүрүлэ, Боре диэн
лэрин ууларын киллэрэллэр. Илин өртүнэн күөллэр сыталлар. Эбэрэ Аччыгый Эбэ хоту өт-
Танда үрэҕиттэн саҕаланар Дьэҥкиидэ үрэрэ түнэн түһэр өттө Бурҕаанай дэнэр.