Page 186 - Неизвестное название
P. 186
иһин ((мындайан-мындаллан)) турар диэтэхтэрэ, ырааҕар күөх урсун буолан тумарыкка сүтэр.
баҕар онтон сиэттэрэн Мындааба диэн аат бэ- Кини Мындааба ойоҕоһугар тиийэ киэптии нэ-
риллибитэ буолуо. Кини Тойон Мүрү күөлүн лэһийэн сытар, ортото томтойон көстөр, киэҥ
илиҥҥилии соҕуруу өттүгэр сытар. Бу тумул киэлитигэр киһи биир сиртэн туран сатаан
арыыга былыр-былыргыттан дьон-сэргэ уутуй- аахпат, иитин-саҕатын булбат, аата-ахса суох
ан олохсуйбут сирэ. Манна олорбут аҕа ууһун элбэх арыылар солко күөх хойуу хомуһунан
былыр «үөс ыаллара» диэн ааттыыллара үһү. бүүрүктэнэн сыталларын көрөн сөҕүөҥ. Оттон
Маннык аарыма алааһы, арҕаа сыырын илин Сиэллээх Аартык үрдүгэр туран көрдөххө,
үрдүттэн Чомчоҕой диэкиттэн көрдөххө, киэҥ ыраахтан үмүрү тардыллан, таҥнары дьалкыл-
хонуута суох, бүтүннүүтэ уу сир курдук буо лан түһэртэлээбит, сарбынньах ойуу курдук ту-
лан, улуутуйан, ортото томтойон көстөр. Ха- мус, ой тыалардаах, хатыҥ чараҥнардаах, бөлөх
раҕа Төрдүттэн ыла анды аатыран түһэр Эбэ үөттэрдээх, уһун дьураа хочо, хонуу, бүтүннүү
биир улахан үөһэ Маҥан күөл дэнэр. Салгыы киэҥ нэлэмэн истиэп сир курдук буолан ордук
халыҥ ойуурунан саба үүммүт сыыр аннынан тупсан, кэрэтийэн көстүө. Оннук улуу, үтүө
эргийэн Халтаҥ үөс сытар, кини тумсун ан- дойду биһиги Эбэбит Тойон Мүрү. Эбэ Чараҥ
нынааҕы Чыычаахтыыр үөһүгэр анньыллар. Бу бөһүөлэгин хоту өртүнэн билигин да киэҥ-куоҥ
үөс былыр Кыргыдай үөһүнүүн биир кэлим уу бааһына, бурдук сирэ буолан тиэрдэриллэн сы
буолан килэйэрэ эбитэ үһү. Эбэ бу үөһүн аһара тар. Бука ол хойуу бурдуга ситэн-тупсан тура-
көрдөххө, Болуон үөс харах дала ыран тиийэр ра ырыаҕа-хоһооҥҥо холбонноҕо.
МҮРҮ ЧАРАҤА
Тойон Мүрү дьоҥҥо-сэргэҕэ кэрэхсэтэр биир курдук, уос номоҕор киирбит хаҥаластар баһы-
кэрэ-бэлиэ миэстэтинэн кини айгыр-силик айыл- лыктара Тыгын Тойон бороҕоттор төрүттэрин
ҕаттан маанылатан ылбыт хатыҥ чараҥа буолар. Тойон Лөгөйү кытта «ил-түмсүү» ыһыаҕын То
Бу чараҥ Эбэ илин баһыгар Буочара үрэҕэ Эбэҕэ йон Мүрү хатыҥ чараҥар ыытан баран, олох-
түһэр төрдүгэр баар. тоохтор тымныы сыһыаннарыттан дьаарханан,
Манна хоту дойду маанылаах мастара, алаас түүн күрээн турар. Итини таһынан 1936 с.
сир далбар хотуттара, мааны мастар, хатыҥнар, күһүн, балаҕан ыйын 11 күнүгэр, Уус-Алдан
көнө налыыга нусхаһа тураллар. Кинилэр кэрэ оройуонун общественноһа сайыҥҥы хомуур үл-
нарын бэйэлэрэ сааскы-сайыҥҥы кэмнэргэ күөх элэрэ түмүктэммиттэрин кэннэ аакка-суолга ки
киистэлэрин ыһыктан, хойуу лабааларын сип- ирэр күһүҥҥү ыһыаҕы ыспыттара биллэр. Бу
сиһэр сэбирдэхтэринэн күөгэйэ-нусхайа дэйбиир- ыһыахха саха норуотун тапталлаах уола Платон
дэнэн Мүрү Эбэ кэрэ көстүүтүн ситэри симээн- Алексеевич Ойуунускай дириҥ ис хоһоонноох
нэр, силигин ситэрэн биэрэллэр. этии оҥорбута. Ол билиҥҥэ диэри уос номоҕо
Айылҕа маннык кыыс кэрэ көстүүлээх ытык буолан кэпсээҥҥэ сылдьар.
миэстэтигэр былыр былыргыттан Тойон Мүрү Ону туоһулуур өйдөбүнньүк сэргэлэр Мүрү
олохтоохторо самаан сайыны көрсө, от-мас сили- Чараҥар Нэлээн арҕаа баһыгар тураллар. Бу
гилии ситиитэ аакка-суолга киирэр ыһыахтары ыһыаҕы республика Совнаркома бэйэтэ көҕүлээн
ыһан, күөх сайыны көрсөллөрө. Ити ыһыахтар- ыыттарбыта биллэр. Онуоха дьону түмүү сүрүн
га дьоннорун-сэргэлэрин оонньотон-көрүлэтэн сыалынан 1936 с. ылыллыбыт Сталинскай Кон
сынньаталлара, кэскиллэрин түстүүллэрэ. Ол ституция бырайыагын дьүүллэһии, дьону стаха-
новскай хамсааһын күүрүүлээх үлэтигэр түмүү
буолбуттара.

