Page 190 - Неизвестное название

МҮРҮЙЭЭДЭ

гыйар. Куула тыатын саҕатынан сииктээх, сөрүүн Эбэ уута толору эрдэҕинэ өрүс балыгынан баай
сиригэр кыһыл-хара хаптаҕастар дохсуннук ки­ этэ диэн кэпсээн оруннаах эбит дии саныыбын.
тара буһаллар. Онтон тыатыгар дьордьума, су- Мүрү Эбэ урукку олохтоохторо эбэлэрин
гун, уулаах отон толору буолар. Итинник эгэлгэ күөлүгэр дьыл хайа баҕарар кэмигэр тохтообок-
дьэдьэн, отон, араас сиэдэрэй сибэкки өлгөмнүк ко балыктаан аһыыллара. Ол курдук, саас мууһа
үүнэр буолан, сайыҥҥы куйаас күҥҥэ Мүрү уулларын кытта, сайыннары, күһүннэри ардьаа-
алаас киэҥ киэлитэ дьикти кэрэ мүөттээх дыргыл ҕынан, кыл илиминэн, күөгүнэн, күһүн муус
сытынан туолар. Ол дьикти мүөттээх салгыны дуо- аннынан муҥхалаан дэлэйдик балыгы бултаан,
һуйа ыймахтаатаххына, өйүҥ-санааҥ уһуктан, аһылык оҥостоллоро, хаһааналлара.
этиҥ сааһа аһыллан, ис-искиттэн көтөҕүллэҕин, Ол эрээри ордук сөбүлээн, үтүмэн үгүс үйэ-
дьол дуу, үөрүү дуу нарын-намчы иэйиитигэр лэр түгэхтэриттэн тыыннаах тиийэн кэлбит саха
куустараҕын, айылҕа абылыыр күүһүн сөҕөҕүн. норуотун үтүө үгэһин, күһүҥҥү муҥханы ордо-
Мүрү эбэ салгына оннук дьикти сыттаах, мэл- роллоро. Күһүҥҥү муҥханы эр дьон эрэ буол-
дьи сииктээх буолан, оттонор ходуһата да мэл- бакка, оҕо-дьахтар бары күүтэллэрэ. Муҥха ити
дьи быйаҥнаах, ханнык да курааҥҥа улаханнык курдук дьону түмэр, угуйар, араас аас-туор сыл-
хотторбот. Киэһээҥҥи сөрүүн буолла да, манна ларга саха норуотун үрүҥ тыынын өллөйдөөбүт,
үс туман сатыылыыр. Ол иһин, оннооҕор күнү булт биир саамай убаастанар, ытыктанар ум-
быһа инчэҕэй эттээҕи тулуппатах ыам бырдаҕа сулҕаннаах көрүҥэ.
хаптайан, киһи эрэ буоллар кыната сиигирэн, Интэриэһинэйэ диэн баар, саха курдук муҥ-
улаханнык мөлтүүр. Үүт туманы үллүммүт күөл ханы иннин-кэннин быһааран, муус аннынан
чуумпу уутугар кус-хаас саҥата дьэ, хойдор. Ол сүүрдэр, ымпыктарын-чымпыктарын билэн, са-
саҥа саха киһитин кулгааҕар хайа да бэйэлээх таан тардан, сүүһүнэн дьону кыһыны туоруур
музыкатааҕар кэрэтик иһиллэр. Дууһаҥ түгэҕэр эмис собонон босхо күндүлүүр омук, Аан дойду-
саһан сытар ханнык эрэ нарын иэйии, оҕо сааһын га өссө баара биллибэт. Хомойуох иһин, норуот
өйдөбүлэ дуу уһуктар. Чахчы да киһи дууһата ити түҥ былыргыттан, хараҕын харатын курдук
ыллыыр дьикти-кэрэ түгэнэ тосхойор. харыстаан илдьэ кэлбит үтүө үгэһэ умнуллан,
Ахтар, саныыр дойдубут Тойон Мүрү барах- сүтэр кутталга киирбитэ, сахабын дэнэр үгүс
сан, кыыдааннаах кыһыҥҥы будулҕан тымныыта, дьону до лгу тар. Билигин муҥха балыгын харчы-
айылҕа уһуктар алыптаах күөх сааһа, курулас лаах эрэ буоллаххына хаһаанар кыахтааххын.
куйаастаах, дьэдьэн сыттаах, намыын-наскыл Эрэйи-муҥу эҥэрдэринэн тыырбыт, ууну-
солко-күөх сайына, чаҕыл уоттаах күндү көмүс уоту ортотунан ааспыт ийэлэрбит, аҕаларбыт,
күһүнэ ханна да хатыламмат, ураты күндү, ис- эһэлэрбит-эбэлэрбит барахсаттар харахтарын
тиҥ-иһирэх, ол иһин да буолуо, хайа да бэйэлээх харатын курдук харыстаан үтүмэн үйэлэр түгэх-
киһини абылыыр алыптаах, дьикти-дьиибэ иэ- тэриттэн илдьэ кэлбит үтүө үгэстэрин умнуба-
йиини саҕар ураты күүстээх. тарбыт ханнык. «Ааспыт олоҕун умнубут норуот
Мүрү Эбэ былыр былыргыттан улахан - кэрэгэй дьылҕалаах норуот», - дииллэр эбээт!
бултаах-астаах күөлүнэн биллэр. Уута толору, Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар уон-
ыраас эрдэҕинэ бөдөҥ, эмис соботун таһынан на сут-кураан кэмнэргэ Мүрү Эбэ тулатыгар
өрүс балыктарыттан кыһытай, алыһар кытта олорор дьон балыктыыр биригээдэлэри тэрийэн,
үөскүүллэрэ үһү. Онтон сордоҥ, адьас былыр муҥхалаан, кыһыннары-сайыннары үгүс балы­
баара дииллэр. Кэлин уута уолан, испиэскэлэнэн гы бултаабыттара биллэр. Ити оччотооҕу ас-үөл
өрүс балыга эстибит. кырыымчык, аас-туор аччык кэмнэргэ эбиискэ
Ол эрээри билигин да кэмиттэн-кэмигэр, быс- аһылык буолан, үгүс киһини хоргуйан өлүүттэн
тах да буоллар, үрэхтэр кыһытай, алыһар балы- быыһаабыта.
гы киллэрэллэр. Онтон Мүрү Эбэ хоту өттүнээҕи Оччотооҕуга манна улуус киинигэр баар Бо-
Тулуна, Өнөр эбэлэригэр балыксыттар, ыраах- роҕоннооҕу «Рыбтрест» учаастагын биригээдэтэ
тан-чугастан кэлэн кыһыннары, сайыннары күө- кыһын устата 60-тан тахса балыктыыр туона-
гүлээн, илимнээн кыһытайы, алыһары, сордоҥу лааҕа уонна биир балыктыыр, туонаны кыһын
хото хостууллар. Бу эбэлэргэ ордук күһүн-саас устата 4-5 төгүл тардалларын туһунан ити
муус аннынан күөгүлээччи куруук толору буолар. кэмҥэ балыктыыр биригээдэ биригэдьииринэн
Билигин Мүрүгэ ыкса сытар Мастаах, Мүрүлэ үлэлээбит Афанасий Алексеевич Бурцев - Оҥой
күөллэригэр кытта, өрүс балыга дэлэйдэ. Онон Охонооһой кэпсиирэ үһү.

и