Page 68 - Неизвестное название

йан, Бэрт Хара кыһаммакка, тыытыһыа суох ду, киһини өлөрөөрү үөһэ халлааҥҥа өрө ыппы-
буолан арахсаллар. Боруоктаһыы суох. Биирдэрэ та аллара хааҥҥа булан түһэн ситиһэрэ үһү. Ол
куобахпын уорбуккун диэн, боруоктаабат. тыл иччитинэн, илбис иҥэрэн, оһол көрдөөн ал-
Биирдэ хоту Дьааҥыттан тоҥустар үһүө бу­ гыырын курдук буолара үһү.
олан төрдүһүн Кыбый-Тыбый диэн удаҕаннаах Бэрт Хара бу дойдуга олордоҕуна, Тыгын
бу дойдуга Бэрт Хараҕа көрүлүү, оонньуу ки- баай тахсан ыһыах ыһыытыгар, Нам Бөчөкө Бөҕө
ирэллэр. Онно Кыыс Хаҥаҕа түһэн, 12 табаны диэн бөҕөс уолугар биир ааттаах сүүрүк атын
уһаты Хаҥа устатыгар баайаллар. Ол кэннэ та- мииннэрэн, атаҕын бэрдин мээрэйдээри, Мүрү
балары туос оҥостон кылыйаллар. Баайталаан, илин өттүттэн Бэрт Хара кэнниттэн түһэртэрэн
табанан туостанан 8 биэрэстэлээх уһун эбэни биир кос сиргэ сүүрдэллэр да, Бэрт Хара куотан
(Хаҥаны) 12 ойуу эрэ гыналлар. Бэрт Хара ойон тахсар. Онно Бэрт Хараны кэнниттэн ситэн кэлэн
табалары хампарыта түһүтэлээн үктэнэригэр ат күөнүнэн түҥнэри астаран, баһын кылыһынан
өлөртүүр. Удаҕан Бэрт Хара кылыйан истэҕинэ, быһа охсон өлөрүөхтээх эбитэ үһү. Онон бүтүн
муокастаан атаҕар үөн быраҕар. Бэрт Хара атаҕа оччотооҕу Бороҕон ууһун аатын ылыахтара
суох буола түһэр, сиргэ олоро түһэн кыланан, эбитэ үһү. Сорох кэпсээннэригэр Тыгын баай ол
өлөртөөрү гынар, албыҥҥытын-албаскытын суох Бэрт Хараны кытта күөн көрсөөрү тахсан баран
гыныгг диэн куттуур. Онно Кыбый-Тыбый удаҕан дьулайан, хайа да бөҕөс уола тулуйумуна санаата
кыыран, атаҕар силлээн, силис үөнүн чупчуруйан түһэн төннөрүгэр, сарыы дуу, туос дуу ураһала-
ылар уонна: «Кэнэҕэс ыччатыҥ, ууһуҥ доҕолоҥ рын Бэрт Хара диэки өттүн хаалларан, аҥар өт-
буолуохтара, хаҥас өттүлэринэн», - диир. Бэрт түн тоҕо тардан өрүскэ (Ленаҕа) көһөллөр.
Хара уордайан, судургу Кыбый-Тыбый удаҕаны Сорох кэпсээнигэр, Бэрт Хара сөбүлээминэ
өлөрөр. Тоҥустар таах атахтарынан күрүүллэр. Тыгын баай түһүлтэтигэр ыраахтан ыппыта,
Бэрт Хара ол курдук буолан, бултаан аһаан, түрбэлэммит туос умайбытынан кэлэн ойбон са-
куобахтыы, айалыы сырыттаҕына, Дүпсүн сирэ ламаакка, кытах иһигэр түһэн умайан бурулатар.
Өнөр Эбэтэ диэн сиргэ эмиэ куобахтыы сылдьар Онтон кыыһыран, сүгүннээбэт киһи буолла диэн
олохтоох Тиит Буурай диэни көрсөн, боруоба- Тыгын баай дьонун хамаандатынан холбонон-хо-
лаһар кэриэтэ күүстэрин билсиһэн, түөрт кы- мунан өрүскэ киирэр, онно билигин Бэс Бороҕот-
рыылаах киил маһыгар сыгынньах систэрин бат- тору (Сыҥаах нэһ.) аара күрээн иһэн 30-ча ураһа
таһан кэдэрэҥнэһэллэр. Онно Бэрт Хара сиһэ ыалы, олохтооҕу кырган, өлөрөн-өһөрөн, баайда-
кэдэҥниир эбитэ үһү. Тиит Буурай сиһэ сымара рын-дуолларын үүрэн киирэллэр. Олортон биир
таас курдук буолан мае кырыыта сулластар бөҕө түөрт саастаах уол оҕо бэс кытах иһигэр киирэн
сиһэ буолар. Онон иккиэн тэҥ курду к иллэһэн сабынан саспыт, онон ордон хаалан билигин ол
арахсаллар. оҕо аатынан Бэс нэһилиэгэ диэн халыҥ аймах
Бэрт Хара саҕана эмиэ даҕаны атын ыал- дьон киэҥ өрүскэ Суотту, Нам, Хоро, Саһылы-
лар баар курдуктар. Хоро нэһилиэгэр биир-ик- каан нэһилиэктэринэн былаһан олорор.
ки ынахтаах Баҕыыр оҕонньор диэн сүөһүлээх Тыгын баай ыһыах тэрийэн, Бэрт Хараны
ыал баарын, биир Байаҕантай баайа кэлэн, икки ыҥыран ураһатыгар киллэрэн, үс бууттаах ымы-
ынаҕын уоран илпитин Баҕыыр ыалыгар Бэрт йанан кымыс биэрэр. Онно үөрүктүйбүт атыыр
Хараҕа ытаан-соҥоон тыллыыр. Онуоха Бэрт кылын кырбаан кутан айах туттаран, алаҥахтыы
Хара эккирэтэн Байаҕантай, Хоро нэһилиэктэр тоһуйар. Бэрт Хара иҥиннэрбэккэ иһэ олордоҕу-
быыстарыгар биир тыымпыга тыа иһинээҕи уу на, Тыгын баай бэйэтэ сытыы кылыһынан сырба-
таһыгар тиийбитэ, биир олус бөдөҥ уҥуохтаах, тар да, Бэрт Хара аһаран биэрэр.
модьу быһыылаах, сүдү улахан киһи турар үһү. Оонньуу курдук буолан, төгүл оонньууну то-
Кинини көрөөт, атах мээнэ сүүрбүт. Ону Бэрт лору оонньуурга, ол курдук, алаас уҥуор саҕа-
Хара кэнниттэн батыһыннаран саатынан ыппыт тыгар сылгы сааҕа өтөҕө баарыгар куйаҕаччы
да, киһи тыымпы көлүйэ диэки баран суох эрэ (күөрэгэй) чыычаах түспүтүн корон, Бэрт Хара
буолбут. Ону тиийэн көлүйэ күөл манчаарытын аҥаабыллаан ытан саайбыта, чыычааҕа бурал-
кэрийэ хаама сылдьан ытыалыыр. Онно биир ох лан үөһэ көтөр, өлөр. Оҕо ыраах аҕай тиийэн
чуумпуура манчаары быыһынан өрө күөрэйэн түспүтүн булан ылан, кэлэр. Ол курдук, төҥүр-
тахсыбытын көөртө, тобото хааннаах тахсар. гэскэ сыал буолар ньуурдаах иҥэһэни ытан, ньуу-
Киһитэ көстүбэт. Онон бука уу иһигэр өлбүтэ рун табан, төҥүргэһи хайа котон ox ааһа турар.
буолуо дииллэрэ. Бэрт Хара куоттарбытын, бул- Оннук оонньоон билеэн, Тыгын бөҕөстөрө тулуй-