Page 135 - Дүпсүн сирэ
P. 135

өйө-санаата  уһуктуутугар  кинилэр  сиэртибэ  буолбут  олохторо,  эрэйдэрэ-
         муҥнара  наада  буолбута.  Кинилэр  оччотооҕу олохторугар-дьаһахтарыгар  туох
         дьоло  кэлиэй,  ол  эрээри өлөр-сүтэр дьылҕаламмыт бүтүн  саха  норуотугар дьолу
         түстээбиттэрэ, олохторугар тыын укпуттара.Кинилэр тустарынан сырдык өйдөбүлү
         сахалар сүрэхтэригэр-быардарыгар иҥэринэн илдьэ сылдьар иэстээхтэр.
                                                              В. В. Никифоров-Күлүмнүүр
                                            (Ыстатыйа  «Хаатырга уонна  сыылка»  сурунаал
                                      1924 сыллааҕы 3 №-гэр бэчээттэммит).  И.Е. Федосеев.
                                                       «Солнце светит  всем»  кинигэттэн
                                           журналист  Иннокентий  Сыроватскай тылбааһа

                                        Бэһис  олук
               Дүпсүн  улууһун  таҥаратын дьиэлэрин  кылгас  историята
                           1.  Дүпсүннээҕи Троицкай танара дьиэтэ

            1856  сыллаахха  Дүөндүгэ  олохтоох  нэһилиэнньэ  үбүгэр  Троицкай  таҥара
        дьиэтэ  тутуллан  үлэҕэ  киирбитэ.  1857  сыллаахха  кулун  тутар  30  күнүгэр  ар­
         хиепископ  Иннокентий  (Вениаминов)  сибэтии  гыммыт.  Тан ара  дьиэтэ  биир
         бөрөстүөллээх, туспа колокуонньалаах эбит.  1870 сыллаахха танара дьиэтэ Да­
         нил Охлопков үбүгэр тупсарыллыбыт,  1903 сыллаахха А.П.Афанасьев сан а ко-
        локуонньаны  туттарбыт.  Танара  дьиэтин  иһинэн  300  кинигэлээх  библиотека
         үлэлээбит.  1926  сыллаахха  танара  дьиэтин  санпыттар,  1940  сыллаахха  купо-
        лын,  1942 сыллаахха колокуонньатын көтүрбүттэр, оттон танара дьиэтэ кулууп
        буолбут.

                 2.  Дьөгүдэйдээҕи Владимирскай-Богородскай таҥара дьиэтэ
                                         (Чэриктэй)
            1880 сьньтаахха тутуллубут,  1880 сьншаахха олунньу 9 күнүгэр епископ Дио­
         нисий (Хитров Дмитрий Петрович) сибэтии гыммыт. Таҥара дьиэтэ мае, биир
        этээстээх,  биир  бөрөстүөллээх,  туспа  колокуонньалаах  эбит.  1934  сыллаахха
        тан ара дьиэтэ умайбыт.


                          3.  Өспөхтөөҕү  Покровскай таҥара дьиэтэ
           1884 сыллаахха  иккис  Өспөх нэһилиэгин  киһитэ  И.Е.Белолюбскай  үбүлээ-
        һининэн  тутуллубут.  1885  сыллаахха  олунньу  26  күнүгэр  Дьокуускай  уонна
         Бүлүү  епискоба  Иаков  (Домский  Иероним  Петрович)  сибэтии  гыммыт.  1908
        сыллаахха кулун тутар 8  күнүгэр тан ара дьиэтэ умайан хаалбыт. Тан ара дьиэ­
        тин  мала-сала,  дьыалата  Дүөндү  Троицкай  танара  дьиэтигэр  харалтаҕа  бэ-
        риллибит.  Олохтоох  нэһилиэнньэ  туруорсуутунан,  көмө  харчы  хомуйуутунан
        танара  дьиэтэ  хат  тутуллубут.  1931  сыллаахха  көтүрэннэр  Найахыга  көһөрөн
        оскуола дьиэтин туппуттар.
                                                                                  131
   130   131   132   133   134   135   136   137   138   139   140