Page 64 - Дүпсүн сирэ

рынан сылдьан өлөрсөрүн туһунан киһиргээн киэптэҥэлиир. Орто уол Дьур-
хай Охоноос оттомо суоҕунан оһуу-тоһуу көрүтэлиир. Дьокуускай сүүлүктэрин
сүүйтэлээн тайаҕынан эрэ хааллартыырын хайҕанар. Кыра уол Кыппа Дьаа-
кып арыгы иһиитигэр итирбэтинэн икки атахтааҕы иннигэр түһэрэ илигин
туһунан өрүсүһэ-өрүсүһэ кэпсээн өрүкүйэр. Бырааттыылар сылтах көрдөөн
сыстаҥалыыллар. Уйбаан сирэйигэр сутуруктарын сууралыыллар. Онтон ити
үс бөҕөстөр саба түһэн Уйбаан төбөтүгэр, сирэйигэр, көхсүгэр сутурук тыаһа
тап-табырҕас буолар. Бастаан илиитин-атаҕын тоһуйуох курдук гынан иһэн,
Уйбаан саната суох олорон кэбиспит. Хаана ыгыллан улам кытаран кэлбит.
Дьиэ үрдүн буора саккырыар диэри хаһыытаан бытарытаат, кини эмискэ ойон
турбут уонна кылана-кылана, остуолларын лэппиэскэ курдук эмтэритэ тутута-
лаан ылан, дөйбүт курдук аҥаһан турар уолаттары быраҕаттаабыт.
Уйбаан саас борохуокка оттор саһааны бэдэрээттэһэн Дьэлигэ үлэлии
сылдьыбыт. Ол мастан Алдан устун устар борохуоттар хааланаллара. Мае
бэлэмнээһинигэр элбэх эдэр дьон үлэлиирэ. Үлэ кэнниттэн киэһээ оонньуу,
көр-нар буолара. Түүлээскэй нэһилиэгин киһитэ Быыппастар Былатыан бэйэ-
тигэр тэҥнээҕин булбакка, сүһүөҕүн үрдүгэр эргичиҥниир. Туста киирбит
уолаттары таптаабыт сиригэр охтортуур. Сырсан, кылыйсан сир ортотугар
хааллартыыр.
Быыппастар Былатыан Күүстээх Уйбааны кытта тутуһуон санаталыыр.
Тоҕоостоох түгэн көһүннэҕинэ, үрдүгэр түһэн муодалаабытынан барар. Уй­
баан, кыһытыан иһин, ону аахайбат. Ол эрээри Былатыан арахпатыттан кини
абатыйа саныыр. Үлэлээн кэлэн баран танаһын куурда сылдьан көрдөҕүнэ,
ампаар муннугар торбос тириитэ үтүлүк ыйанан турар эбит. Бу Быыппастар
Былатыан үтүлүгэ турарын билэн, Уйбаан дьээбэлиэн баҕарбыт. Ампаар мун-
нугун чорбойон турар биир бэрэбинэтин икки илиитинэн ылан баран, ампаар
аҥаар өттүн өрө көтөҕөн таһаарар. Былатыан үтүлүгүн быган турар гына ол
сиригэр ууран баран, көтөхпүтүн төттөрү түһэрэн кэбиһэр. «Күүстээх киһи
Быыппастар обургу үтүлүгүн арааран ыларын көрүөхпүт», — диэн иһигэр ми-
чээрдиир. Үлэҕэ барар саҕана Былатыан үтүлүгэ сүппүтүн аймалҕана буолар.
Хантан да булбаттар. Нөҥүө киэһээтигэр доҕоггоро танас куурда сылдьан
көрөн тыллыыллар. Уонча буолан көтөҕөн чыраахтаһа сатыыллар да ампаары
көтөҕөр кэлиэ дуо, кыайбаттар. Үтүлүгү итиннэ Уйбаан кыбыттаҕа диэн сэ-
рэйбиттэр. Быыппастар Былатыан сэниэтэ быстыар диэри көтөҕө сатыыр.
Биирдэ Былатыан үлэтиттэн күнүс эрдэ кэлбит. Уйбаан дьиэ таһыгар сыл-
дьара үһү, атыттар кэлэ иликтэр.
— Убайым, туох буруйум иннигэр бу үлүгэрдээх мун наатын ? — Былатыан
хабыллыталаан тахсыбыт ытыһын көрдөрөр. Үтүлүгэ суох киһи мае кэрдиити-
гэр абыраныа дуо?
Сис туттубутунан Уйбаан ампаар муннугар тоотоҥноон тиийэр. Икки илии­
тинэн бэрэбинэ уһуктарын бобо харбыыр, ампаар истиэнэтин тыаһа хачыгы-
рыы түһэр. Уйбаан үтүлүктэри ылан Былатыан диэки кыыратар уонна туох
да буолбатаҕын курдук туттан, сэниэтэ суоҕунан үктэтэлээн дьиэҕэ киирэр.
Итинтэн ыла Быыппастар Былатыан мээнэ күүһүргүүрүн уураппыта үһү.
Оҕолоор! Киһи эрэ барыта итинник күүстээх буолбат. Айылҕаттан күүстээх
60