Page 65 - Дүпсүн сирэ

дьоннор дэҥҥэ үөскүүллэр, уһун уораҕайдаах, кыыһырбат хааннаах буолаач-
чылар. Биһиги Уйбааммыт муҥ бөҕөнү муннунан солообут, эрэй бөҕөнү
эҥээринэн тэлбит, сор бөҕөнү соноҕос гынан мииммит, атаҕастабыл аһыытын
элбэхтик амсайбыт киһи этэ. Ол эрээри Уйбаан икки атахтаахха, иннинэн си-
рэйдээххэ модун илиилэрин өрө көтөҕөн көрбүтэ суоҕа диэн кэпсииллэр.

Иван Бочкарев,
суруйааччы
Бэлэм буол. — 1969.

3. Күүстээх Куонаан
Конон Степанович Попов 1867 сыллаахха Чэриктэй Кириэһигэр Ойбон
Күөл куулатыгар тыа ыалын кэргэнигэр төрөөбүтэ. Көөтөөн Ыстапаан үс уолут-
тан улахана, 17 саастааҕыттан Дьокуускайтан Халымаҕа тиийэ атыыһыттар
таһаҕастарын таһыыга сылдьыбыт. Кпни күүһүн туһунан үгүс түгэннэри номох
оҥостон кэпсииллэр. Күүстээх Куонаан быйыл төрөөбүтэ 132 сыла туоларынан
сибээстээн, лоп курдук 30 сыллааҕыта кини төрөппүт уола Попов Иван Коно-
нович (Куонаан Уйбаанчыга) Бороҕон балыыһатыгар сыттахпына көрсө киирэ
сылдьан сэһэргээбитин тугу бэлиэтэммиппин, сорҕотун Уйбаанчык оҕонньор
тылын уларыппакка эрэ бу ураты күүстээх киһи аатын үйэтитээри суруйар-
га холоннум. Чопчулаан эттэххэ, ити 1969 сыл кулун тутар 20 күнүгэр этэ.
Оччотооҕуга Иван Кононович 78 саастааҕа. Күүстээх Куонаан аҕата Көтөтөөн
Ыстапаан отучча сүөһүлээх орто бааһынай эбит. Хааттылыыр, күүстээх дьону
кытта холоһор идэлээх. Туох да куһаҕаны оҥорботох, үчүгэй киһи үһү. Кини
үс оҕоломмут: улахана Куонаан, ортото Хабырыыс, кырата Ньукулай диэн-
нэр. Бары Чэриктэй Кириэһигэр олорбуттар. Хабырыыстаах Ньукулай төһө
күүстээхтэрэ биллибэккэ өлбүттэр. Хабырыыс киһини ыга кууһан олорон ыып-
пата үһү. Кылыкаап Ньукулай күүһүнэн үчүгэй эрээри кистэнэр эбит. Кыр-
дьан баран оҕус муоһун куйахылары логлу эрийэр этэ. Куонаан улаатан баран
наар ындыыга сылдьан Парников, Борисов уо.д.а. атыыһыттар таһаҕастарын
Дьокуускайтан Халымаҕа тиийэ таһара, 12 атынан соҕотоҕун сылдьара. Кини-
ни 17 саастааҕар Өнөр баайа Бөтөрүүскэ оҕонньор үрэх баһыгар аан бастаан
илдьэ сылдьыбыт.
Ити сыл Куччугуйдуур Миитэрэй оҕонньор (Босиков Дмитрий) бу уолу куо-
ракка илдьэ киириэхпин миэхэ аҕал диэн Ыстапаантан көн үллэппит. Бөтүрүөп
иннинэ Суоттуга Мөҕүрүөн диэн сиргэ тиийбиттэр. Онно Торуой Парников
диэн баайга урууга сылдьыбыттар. Икки иһит арыгыны оҕоҕун кытта ис диэн
Куччугуйдуурга биэрбиттэр. Оҕонньор элбэҕи испит. Урууга элбэх киһи мун-
ньустубут. Аһааһын кэнниттэн тустууну тэрийбиттэр. Түһүлгэ ортотугар төрөл
уҥуохтаах, бөдөҥ-садан улахан күүстээх киһини киллэрбиттэр. Ким да кутта-
нан ол киһини кытта туста киирбэтэх.
— Нохоо, киирэн туһун эрэ, — диэн Куччугуйдуур уолун соруйбут. Онуоха
Куонаан тустумаары илгиэлэммит. Оҕонньор уолун сиэтэн таһааран, сабыс-
саҥа уллуннаах сарыы этэрбэһи кэтэрдибит. Куонаан бөдөн , модьу киһини
көрөн дьулайбыт. Тустуу саҕаланаатын кытта анараа киһи уолу икки илиитит-
61