Page 66 - Дүпсүн сирэ

тэн кириэстии чыскынан туттарбыт курдук кытаанахтык туппут. Ол эрээри
төттөрү-таары анньыһан уол төлөрүтүммүт. Оттон анараанҥыта уол илиитин
бэйэтигэр ыга тардаат, анаар илиитинэн хоннуо ойоҕоско саайар. Уол 6—7
хаамыы сиргэ ыстанаат, эргиллибитэ киһитэ бу иһэр үһү. Ону сутуругунан
ортоку тарбаҕын чорбоччу тутан баран чэчэгэйгэ саайбыт уонна сонно тута
алларааттан харбаан ылаат, үрдүнэн элиппит. Киһитэ сир ньиргийиэр диэри
түспүт. Хат туһуннарыахха диэн туруорсубуттарын, Куччугуйдуур Куонааны
иккиһин туһуннарбатах. «Бу ким оҕотой?» — диэн ыйыппыттарын Куччугуй­
дуур эппэтэх. Биир оҕонньор Куонаан сототун унуоҕун имэрийэн баран: «Оо,
ол да иһин даа...», — диэбит.
Ити кэнниттэн 2—3 сылынан Чэриктэйгэ сир мунньаҕа буолбут. Киһи
бөҕө мунньустубут. Тустуу буолбут. Онно Куонаан 18 киһини субуруччу
быраҕаттаабыт. Тустубут дьоннор хонуу эрбэһинигэр эмэһэлэрин быһыта
түспүттэр. Дьырдьама Ыстапаан, Кэнэй уола Ыстапаан диэн чугас эргин бил-
лэр күүстээх дьоннор кытары кыайтарбыттар.
Дьокуускайга биир сарсыарда аатырар Никифоров Василий Васильевич
Куонааны ыныттаран ылан аһаппыт.
— Балбаараа, бу уолга биир ыстакаан арыгыта биэр, — диэбит. Ону иһэн
кээһэр.
— Хайа, сөп буоллун дуо?
— Эс, айаҕым аһыйда.
Эмиэ кутан биэрбиттэр. Ону иһэн баран Куонаан:
— Дьэ, чэпчээтим, — диэн махтаммыт.
Ити кэнниттэн биир нууччалыын дьаарбайыахха диэн ааттаан таһырдьа
тахсыбыттар. Үрдүк мае олбуор кэлииккэтин аһан, Куонааны урут киллэр-
биттэр уонна бэйэлэрэ киирбэккэ эрэ ааны сабаат, олуйан кээстэр. Куонаан
дьиибэргээбит, хае да хаамыыны иннин диэки онорбут. Олбуор улаҕатыттан
үрүн ыт ыстанан кэлэн үрдүгэр түспүтүн аһаран биэрбит. Ыта эргиллэн
иккиһин түспүтүн эмиэ аһарбыт. Үсүһүн кэлбитин кулгааҕыттан ылан хам
баттаабыт уонна аргыый аҕай Никифоровка соснут. Онуоха Никифоров: «Ыты
өлөрөөйөҕүн, ыыт!» — диэбит уонна нууччалыы санарбытыгар ыта олбуорун
улаҕатыгар бара турбут. Куонаан өйдөөн көрбүтэ, били ыта иитиэх магган
эһэ эбит. Ити кэнниттэн Никифоров В.В. Куонаанна сарсыарда кэлээр эрэ
диэн соруйбут. Сарсыарда кэлбитигэр эмиэ аһаппыттар, икки ыстакаан арыгы
иһэппит. Уонна:
— Кыра сарыйардаахпын. Ити быыкаа дьааһыгы ампаарга таһаар эрэ, —
диэбит. Дьааһыга хара кырааскалаах, тимир уобуруччулаах, икки өттүнэн
тимир тутаахтаах, арсыынтан ордук төгүрүмтэлээх эбит. Куонаан дьааһыгы
анаар илиитинэн тардан көрбүтэ хамсаабатах. Онтон абаран икки илиитинэн
нэһиилэ түөһүгэр тиийэ көтөхпүт уонна ампаарга диэри илпит. Никифоров
ампаара элбэх ааннаах, бэйэтэ бытааннык хаамар, ампаар аанын аһарыгар
эмиэ бытаан. Ол тухары Куонаан били дьааһыгын көтөҕө сылдьыбыт уонна
ампаар муннугар илдьэн уурбут.
Николай Николаевич Свешников,
педагогической улэ ветерана, Чэриктэй
62