Page 16 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

уонна хойуу мастаах-оттоох арыы ортотугар ам-паардыы
охсуулаах, ытыалаһар чуолҕаннардаах кириэппэс турарыгар
мина түспүт. Окно Иван Галкиннаах тута ытыалаһан киирэн
барбатахтар, чугуйан биэрбиттэр. Сэрии иһэрин истэи,
сахалартан сүүрбэччэ саамай күүстээх-уохтаах дъон, мае
кэрдэ охсоп, опу санныларыпап сүгэн таһап, бэрт түргэнпик
кириэппэс оҥостоп кэбиспиттэр. Сэрии кэлэ охсубатах.
Улаханнык сылайбыт дьон сорохторо утуйбуттар, сорохторо
сиргэ харабыллаап олорбуттар. Ол икки ардыгар, эмискэччи
кириэппэс аапып пууччалар харса суох ытыалаабыттар.
Сорохтор оту-маһы көтөҕө-көтөҕө саба сырсап киирбиттэр,
кинилэр кириэппэһи тула өртүттэп уматап күүгүпэтэп киирэн
барбыттар. Ол саҕана кириэппэс муннугунан үөһэ кыра
хайаҕас баарыпап биир киһи өҥөйөн көрбүт. Опу сиргэ олорор
улахан баҕайы уҥуохтаах, салгып харааччы сиэбит сирэйдээх
киһи халдьыгырыы түспүт да кураахтаах саатып оҕунан
ыппыт, онуоха киһитэ табыллап сиргэ "лис" гыпа түспүт. Дьон
бэртэрэ аапынан таһырдьа ыстапыталаабыттарын пууччалар
түҥнэритэ ытыалаап испиттэр. Онтон үс дьахтар бааллара
тахсыбыттар да пууччалар диэки сүүрбүттэр. Олору, сонупу
истээри өлөртөобөтохтор. Сахалар ити алдьархай инпинэ
аҕыйах оҕонпьор уонна эмээхеин баарып, сэрии иһэрин
биллэртэрэ, арҕаа Эҥсиэли хочотугар ыыппыттар. Дьахталлар
этиилэринэн кириэппэскэ сүүрбэччэ дьон бэртэрэ хаалбыттар
эбит. Ол иһигэр атын улуус дьонпоро эмиэ бааллара эбитэ
үһү. Норуот сэһэпип быһыытынап буоллаҕына, Боотуруускай
ууһун төрдө Боотур Уус ол кириэппэскэ умайан олбүтэ үһү,
ол иһин Боотуруускай ууһа кэпники сэриигэ кыттыбакка
хаалбыт. Атамаан Иван Галкин; аан бастаап, били тыыннаах
сырсап кэлбит дьахталлартан истэн, арҕаа мыраап анныгар
олорор Эҥсиэли хотуп аҕаларып уустарыттап дьаһаах хомуйа
тахсыбыт, онно сэп-сэбиргэл күүһүнэн куттаан туран кииһинэн
уонпа хара саһылынан дъаһаах хЬмуйбут. Онтон өссо хоту
диэки барбыт. Бүлүү орүһэ Ленаҕа түһэр сирин чугаһыгар
олорор эбэҥкилэр аҕаларын уустарыттап уонпа долган
аҕатып ууһун баһылыгыттан, Дыгынтан, эбэтэр долганныы
таттарап эттэххэ Дыгыпчаттап, дьаһаах түһэрэп ылаттаабыт.
Бу кэнниттэн оссо хоту Эдьигээнчгэ тиийбит, онтон
дьаһаах хомуйан төннүбүт. Били умаппыт кириэппэстээх
арыытыгар кэлбит. Онпо Мангазейскайдааҕы бойобуодалар,
хамнастаап туран, Бүлүү төрдүгэр хас да хайыыктаан,
биир карбаастаан ыыппыт уонна Лена өрүскэ Аллан тордүн
чугаһынааҕы эбэҥкилэртэн, долганпартап дьаһаах хомуйан
алдьатан эрэр Степан Корытов диэн элбэх киһилээх казак
14