Page 21 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

Галкип урукку Өспөх буолаһын соҕуруу диэки аҥарыгар
дьаһаах хомуйааччынап, оттоп Парфеп Ходыревы Өспох
буолаһын хоту аҥарыгар дьаһаах хомуйааччынап апаталаа-
быта. Манна Петр Бекетов Иван Галкип кириэппэһип дьаһаах
төлөөччүлэртэн ыраах сиргэ туттубутуп сэмэдээбитэ. Бу
кэппиттэп Петр Бекетов билигип Ыстаарай куорат диэп
ааттапан турар сиргэ саҥа кириэппэһип (остуруогун) туттара
сэрииһиттэрин илдьэ барбыта. Оппо сэрииһиттэрип сороҕуп
кириэппэс тутуутугар үлэлэтэ хаалларбыта, сороҕуп бэйэтин
кытары Туймаада хочотугар илдьэ барбыта, онпо Тыгып
дархап уолаттарыттап дьаһаах хомуйуохтаах этэ. Тыгып
уолаттарыттап күпдү түүлээҕппэн сип балай эмэ дьаһааҕы
хомуйбута. Оппо көрдөҕүпэ Тыгып суоҕа, ыйыталаспытыгар
уолаттара сүрэҕипэп ыалдьап олбүтүп туһупап эппиттэрэ,
оптоп атыпы тугу да эппэтэхтэрэ. Петр Бекетов да, соччо
И1ГЭП-ТО1ГОП тугу да ыйыталаспатаҕа, опои кириэппэс (осту-
руок) туттарар сиригэр барбыта. Оптоп сотору caira кэлбит
Парфеп Ходыревтыын Өспох тойошго барбыттар. Ол барыы-
тыгар Петр Бекетов үчүгэй сэрииһиттэрип илдьэ барбыт.
Кипилэр Аллан өрүс соҕуруу биэрэгип суолуп уступ, түөрт
хопукка айаппаап, сопко тиийбиттэр. Оппо Петр Бекетов бу
хотугу Өспөххө Парфеп Ходырев диэп киһипи дьаһаах
хомуйааччынап аҕалбытып туһупап иһитиппэрбит. Онпо
олохтоох кырдьаҕастар Сүүрдээх Дүпсүпү өйдоппүттэр. Опоп
былыргы Сүүрдээх Дүпсүп үтүо аата үйэ-саас тухары бэйэтэ
үоскэппит аҕатып ууһуп аатыгар топпүбүт. Бу Дүпсүп аҕатып
ууһуп соҕуруу орто Бээди диэп улахап алааһы бэйэтигэр
холбопуутунап бүтэр гыпа оҥоһуллубут эбит. Бу кэмтэп ыла
Дүпсүп буолаһа диэп баар буолбут. Парфеп Ходырев соппо
тута олохсуйбутупап барбыт. Буолас дьаһаах төлоөччүлэрип
бастакы испииһэктэрип кипи оҥорбут. Урукку Өспөх буолаһып
Бээдиттэп соҕуруу өртүп барытып атамаан Иван Галкип бас
билбит, Өспөх буолаһып дьаһаах хомуйааччытыпап апаммыт.
Онно Күтүр Улахап Кыыс диэп ааттаах, Улуу Нуутуйаап
тойон кыыһа эбитэ үһү,1 элбэх уолаттара Багазаровтар,
Багазаковтар дьаһайап олорор сирдэрэ этэ. Өспех буолаһын
дьаһаах толөөччүлэрип caira испииһэктэрип Иван Галкип
эмиэ саҥалыы оҥорбута.
Петр Бекетов, ити курдук Сүүрдээх Дүпсүн үтүо аатып
1 Күтүр Улахан Кыыс Чэриктэй Алланын уҥуор үөскээбит үчүгэй
дьүһүннээх дьахтар кыыһа эбитэ үһү. Кыыс улаатыытын саҕана, ортоку
аата сүтэн, Күтүр Кыыс буолбут. Онтон кэнники Күтүр (дьахтар),
кырдьыытыгар Күтүр Эмээхсин диэн аатьтрбыт. Тыгын дарханы кытары
Бөрөлөөххө 1625 сыллаахха көрсүбүт быһыылаах.
з* 19