Page 22 - Березкин И.Г. Сайсары күөлэ уонна Сайсары булгунньаҕа

үорүүлээхтик төиүннэриигэ кыттан баран, оспөхтөр кириэп-
пэстэрин корө барбыта. Ол барыытыгар Өспох тойону илдьэ
барбыта. Онуоха өспөхтөр түргэпник бэринэ охсубатахтар,
тойонпоро Өспөх тугу быһаарсарын билиэхтэрин баҕарбыттар
быһыылаах. Ол икки ардыгар Петр Бекетов сэрииһиттэрэ,
эмискэ саба сырсан киирбиттэр да, кириэппэһи уматан
кэбиспиттэр. Оппо 80-ча киһи уокка умайан өлбүт. Бу
дьыалаҕа эһиилгитигэр 1633 сыллааҕы сайын, Петр Бекетов
кытаанахтык мөҕүллэн, сэмэлэнэн турардаах.
Петр Бекетов, Өспөх тойон кириэппэһин уматтаран баран,
били Дүпсүн аҕатын ууһугар кэлбитэ (ити сир билинтги саҥа
карталарга Дыгдаал диэн туочуканан бэлиэтэнэр). Онтон бу
саҥа тутуллан бүппүт бэйэтин кириэппэһигэр (остуруогар)
Өспөх тойону илдьэ кэлбитэ. Онно, аан бастакынан, Өспох
тойону кытары биэс атын аҕа уустарын тойотторун холбоон,
дьаһааҕы инники ортүгэр куруутун толүү туруохтаахтарыгар
андаҕайыы оҥотторбут. Бу кэнники күннэригэр элбэх аҕа
уустарын уонна биистэрип уустарын баһылыктара
андаҕайбыттара. Ол кэнниттэн Петр Бекетов Мэҥэ тоионун
Бурууханы, Баатылы тойонун Нуоҕуйу дьаһааҕы мөккүөрэ
суох төлүүр гына кыайыталаабыт. Ити да үрдүнэн онно-мапна
араас биричиинэлэринэн дьаһааҕы төлөобокко олорор аҕа
уустара уонна биистэр уустара баар эбиттэр.
Сотник Петр Бекетов бэйэтэ туттарбыт саҥа кириэппэһигэр
(остуруогар) киирэн ньиргийэи олорбута. Ол олордоҕуна,
Бүлүү орүһүн уступ сылдьар Мангазея экспедициятын кытары
Ленаҕа 1632 сыллаахха, саас, Корытов диэн харса-хабыра
суох туттунуулаах-хаптыныылаах, халааһыннаах-талааһыннаах
казак кэлсибит. Кипи Аллан төрдүн чугаһыгар олохтоох
долганнарга уонна эбэҥкилэргэ тохтообут. Окно долган
кырдьаҕас кинээһиттэн (князеһиттэн (Тыгынтан) долганныы
таттаран эттэххэ Дыгынчаттан) элбэх дьаһааҕы көрдөөбүт.
Дыгынча оптон-мантан кэлэн күүстэринэн дьаһаах хомуйан
ааспыт дьоннорго, күндү түүлээҕинэп түөрт төгүл төлөөбүт,
онон билигин, бэсиһин, элбэх дьаһааҕы биэрэр кыаҕа суоҕа.
Ону билэ-билэ, казак Степан Корытов долган кинээһин
Дыгыны (Дыгынчаны) caira тутуллубут остуруокка хаайарга
аманаатынан ылбыта. Онтон долганнар биир бөлохтеөн
олорор сирдэригэр барбыта. Олор тойонноруттап 180 кииһи
дьаһаах хомуйбута уонна бэйэтин эмиэ аманаатынан ылбыта.
Кэлин билбитэ, ол тойон били кырдьаҕас долган кннээһин
уола эбит (аата биллибэт). Онон Степан Коры гон долган
кинээһин уолунаан иккнэннэрин, сана остуруокка кнллэрэн,
Петр Бекетовка туттаран кэбисни'1 Oiiypyoh үмһиттэрэ
20