Page 140 - Олоҥхо биһигэр

1.6.28. ДАНИЛОВ ИВАН ИВАНОВИЧ-УОБУРУЧЧУЛААХ

И.И.Данилов 1891—1973 сылларга II Өлтөххө олорон ааспыта.
Кыра үөрэхтээх буолан колхозка суотчутунан, сельпоҕа атыылаач-
чынан үлэлээбитэ. Көнө, чиэһинэй, үтүө суобастаах үлэтинэн бар
дьоҥҥо хайҕаппыта. Уола Андрей Иванович армияттан кэлэн ба­
ран Орто Эбэ оскуолатыгар учууталлаабыта. Кыы һа Акулина элбэх
оҕолонон эбээ буолан олорон ыалдьан өлбүтэ.
Амарах майгылаах, күлүүлээх-оонньуулаах, кыратык тардыалатан
саҥарара, дуобаггыыра, араас номохтору, остуоруйалары билэр буолан
биһириир ыалыгар биирдэ эмэ сырыттаҕына бэркэ сэргэхситэн ааһара.
Күөгэйэр күнүгэр көнө бэйэтэ нүксүйбүт быһыылааҕа. Киниэхэ
Күөл Эбэттэн И.И.Говоров анаан-минээн хонон, астына сэһэргэһэн
барара. Онно үксүгэр былыргы бөҕөстөр, быһыйдар, аатырар сүүрүк
аттар тустарынан кэпсэтэллэрэ. 1963 сыллаахха Арыылаах кулуубу-
гар сэбиэдиссэйдээн үлэлиир кэммэр, киниэхэ көмөлөһөр баҕанан
олоҥхото суруттар диэн тылламмыппар, кырдьан дэлби умнан,
кыайан этэн биэрэр кыаҕым суох диэн сөбүлэммэтэҕэ. Ол бириэмэҕэ
Москваттан фольклорист И.В.Пухов кэлэ сылдьан кинигэтин бэлэх-
тээн ааспыта. Ону таба корон Георгий Васильевич Данилов уларсан
ылбыта уонна киниэхэ онтун төнүннэрбэтэҕиттэн хомойор этэ. 1934
сыллаахха Д.М.Говоровы куоракка арыаллаан сылдьыбытын, кэлин
1938 сыллаахха П.А. Ойуунускайы көрсүбүттэрин ахтара. Ону барытын
сиһилии кэпсэттэрэн истибэтэх хомолтолоохпун. И.И.Даниловтан
биир да күттүөннээх айымньы суруллубатах. Кинини чугастык билэр
үөрэхтээх дьон, суруйааччы буолбатах диэннэр тугу да бэлиэтэнэн
хаалбатахтар эбит. Кини концерка анаан «Бухатыырдар охсуһар буо-
лактара» диэни суруйтарбытын быһа тардан билиһиннэрэбин:

Бухатыырдар охсуһуулара
Ү өгүлэһэ-үөгүлэһэ
Өгтүктэһэн киирдилэр,
Хаһыытаһа-хаһыытаһа
Халбарытыһан бардылар,
Кууллаах бурдук саҕачча
Куораан далай ытыстарын
Куулаттан аҕалан
Кулгаах тааска кууһуннарда,
Хатан дьаакыр курдук
Хабыр дьорус сутуруктарын
Халдьаайыттан түһэрэн
Харахха биэрэн чаҕылыннарда,
Ахдьархай ааҥнаата,
И эдээн эҥ эрдэстэ....
136