Page 137 - Олоҥхо биһигэр

лар. Хомойуох иһин, олоҥхолоро суруллубакка хаалбыттар. Билигин
Бороҕоҥҥо киирэр айан суолун кини маастардаан туттарбыттара.

С.Т. Алексеев
1988 с.

1.6.26. БУРЦЕВ ЕРЕМЕЙ АММОСОВИЧ
Бурцев Еремей Аммосович-Илин Бырдьа, Чыраанай ийэтин
ууһун олохтооҕо. Быһа холоон, саһааны эрэ кыайбат үрдүктээх, халыҥ
дараҕар сарыннаах, эмпэрэлээх сүүһүн аннынан дириҥник олорбут
киэҥ харахтаах, ыраас сэбэрэлээх, бэйэтэ олоҥхо бухатыырын санатар
бөдөҥ-садаҥ, бадьырыттыбыт киһи. Кыра эрдэҕинэ тулаайах хаалан,
атах мээнэ барбыта үһү. Дьокуускайга, кини чугаһынааҕы улуустарга
үлэлээн, быыһыгар олоҥхолоон аһаан, өр кэмҥэ ускул сылдьыбыт.
Үөлээннээҕэ дьоннорунан барыллаатахха, 1880 сыл иннинэ төрөөбүт
быһыылаах. Дойдутугар сааһырыытын саҕана эргиллибит. Дьиэ-уот
туттан, кэргэн ылан Чыраанай сайылыга диэн сиргэ олохсуйбута.
Үлэһитэ, кыайыыта-хотуута бэрт буолан солооһун солоон, бурдук
үүннэринэн, сүөһүлэнэн сотору орто ыал ахсааныгар киирсиби-
тэ. Мууһу үрдүнэн муҥхаҕа элбэх балыгы суорҕаннаабытын, тыа
солооһунугар, мае кэрдиитигэр кыайыытын-хотуутун тустарынан
сөҕөн кэпсэтэллэрин элбэхтик истибитим. «Абааһы алдьатан эрэрин
курдук» үлэлиир киһи дэһэллэрэ Орто суон бэрэбинэлэри наар сүгэн,
соһон киллэрэн сайылыгар туттубут ампаарын кэнники Бороҕон дэ-
риэбинэтигэр көһөрөн Макеев И.Д. сайылык дьиэ оҥостунан олорор.
Кээмэйэ 6x6 м Еремей Аммосович ийэтин ууһугар хортуоппуй олор-
дуутун бастакынан саҕалаабыт. Күһүн аайы чугастааҕы ыалларыгар
олордунуҥ диэн, барыларыгар биирдии улахан чабычах хортуоппуйу
биэртэлиирэ, хайдах олордору үөрэтэрэ, сүбэлиирэ үһү.
Кини колхозка киирэн, хара маҥнайгыттан туруу үлэһитинэн
буолбута. Колхоһугар көнө сүрүннээх, кыайыылаах үлэһитин көрдөрөр
биир холобуру аҕалыахха сөп. Хоро нэһилиэгин кыра колхозтара
бөдөҥөөбүттэрин кэннэ, Мүрү хонуутун тиэрэннэр сүүһүнэн гаалаах
бааһыналар үөскээбиттэрэ. Олорго 1933—1934 сс. гаатыттан 37-38
центнер сэлиэһинэй үүнүү ылыллыбыта. Киэҥ нэлэмэн бааһыналарга
кэбиһиилээх оттор курдук, сүүнэ улахан кылаатгар бачыгыраспыттара.
Ол үлүгэр элбэх сиэмэни күһүн кылгас болдьоххо сүтүгэ суох астатан
бүтэртэрии соругун быһаарыыга дьон күргүөмнээхтик үлэлээбигтэрэ.
«Южнай» диэн сүүнэ улахан малатыылканы булуммуттар. Томтор-
тон — оройуон кииниттэн Барабыыгы (паровой миэлиҥсэни) аҕыс
оҕуһунан состорон киллэрэн. кылааттан кылаакка көһөрө сылдьан
сиэмэни астатыы саҕаламмыта. Кылаат аттыгар үрдүк лаабыс оҥорон,
малатыылканы ол аттыгар туруоран барабыыгынан эрийтэрэллэр.
Суһал туттунуулаах дьон бэртэрэ кыдама атырдьахтарынан сиэмэ
түүтэхтэрин тохтоло суох лаабыс үрдүгэр эһэллэр. Үөһэ кыл ачы-

13?