Page 141 - Олоҥхо биһигэр

Илбис кыргыттара
Кэриспитинэн бардылар,
Оһол уолаттара
Орулаһан ойдулар,
Бэс тыаны мэлиттилэр.
Буор хайаны бурҕаттылар,
Сымара таастар сыыллылар,
Күрбэ таастар көттүлэр,
Бэтэрээ хайалар мэҥэстилэр,
Аннараа хайалар айманнылар,
Бургунас бөҕөнү буурҕа көтүттэ,
Тыһаҕас бөҕөнү тыал үүрдэ,
Т иҥ эһэ бөҕөнү тибии типтэ,
Алдьархай ааҥнаата,
И эдээн эҥ эрдэстэ...
И.А. Охлопков-Туймалыырап
1993 сыл

1.6.29. ДАНИЛОВ ИВАН ИВАНОВИЧ-ТОЙТУУН

Мин кинини 1953—1954 сыллардаахха Орто Эбэ интернатыгар оло-
рон билбитим. Интернат поварынан Бурцева Евдокия Ивановна диэн
Уйбаанабыс балта үлэлиирэ. Онон субу-субу охсуллан ааһара. Сырыы
бөҕөнү сылдьыбыт кырдьаҕас.
Хайдах эрэ нууччалыы сырдык хааннаах, томтоҕор муруннаах,
хачыгырайбыт, бэйэтин 70-нун ааспыт сааһыгар сүр тэтиэнэх, кыра
уҥуохтаах, хаччаххай төбөлөөх, сытыы тимиркэй харахтаах, сүрдээх
тыллаах-өстөөх, омуннаах сэһэннээх оҕонньор курдук өйдөөн хаал-
быппын.
Ол саҕана кшш Күөл Эбэҕэ «Кыһыл кэккэ» колхозка кыыһыгар
Маайаҕа уонна уолугар Ефимҥэ олбу-солбу олороро эбитэ үһү. Күөл
Эбэ Орто Эбэттэн быһа холуйан биэс биэрэстэ эбитэ буолуо. Онон
наар сатыы төҥкөччү сис тутгубутунан уһун түнэ этэрбэһэ интернап-
пыт сахатын дьиэтигэр биирдэ баар буола түһэрэ. Интернакка «Ктдһыл
кэккэттэн» эмиэ оҕолор олорор этилэр. Олор кэпсээннэритгэн оҕонньор
сэһэнньитин билэн баран тулутуохпут баара дуо, «ону кэпсээ, маны
ыллаа» диэн ыйан-хайан барар буоллахпыт дии, биһиги интернатчик-
тар. Санаата кэлбит кэмигэр баҕас көрдөһүннэрбэт, бэрт улгумнук
сөбүлэһэн ону-маны сэһэргиирэ даҕаны, ыллыыра даҕаны. Онтон мин
икки түбэлтэни үчүгэйдик өйдөөн хаалбыппын. Уйбаанабыс кэпсээнэ:
«Дю, биир саас биһиэхэ, Хайаҥатгаҕа (төрөөбүт сирэ) туох да бокуойа
суох, омуһах саппанньалары, дьиэ сабараанньалары анды бөҕө тобус-
толору түһэн кэбистэ. Дьэ туран, биһиги оҕуһунан үөмтэрэн киирэн
анды бөҕөнү «ныһый да ныһый» диэн буолла. Онуоха биһигини кытта

137