Page 135 - Олоҥхо биһигэр

бэйэтэ да соччо быһаарбат курдук, биирдэ этэн аһарбытын өйдүүбүн:
«Соруммут киһи син элбэҕи олоҥхолуо эбитэ буолуо», — диэбитэ. Ки-
ниттэн биир эмэ олоҥхо, ырыа суруллубакка хаалбытыттан хомойобун
уонна бэйэбин эмиэ буруйдааҕынан ааҕынабын. Мүрү оскуолатыгар
үөрэнэр сылларбар ким эмэ ей укпута, биитэр бэйэбэр оннук дьоллоох
санаа кылам гыммыта буоллар, биир эмэ олоҥхону суруйар кыахтаах-
пын мүччү туппут эбиппин. Син сааһыран эрэр бэдик этим буоллаҕа.
Оҕо. эдэр саастаахха киһини хаһан эмэ кырдьыаҕа, өлүөҕэ дии санаабат
үгэстээхпит, ордук уһуну-киэҥи өйдөөбөт өртүбүт.
Н.Д. Бурцев
Умнуллубат дьүһуннэр. — Дьокуускай, 1995.

1.6.23. АҔАМ ТУҺУНАН

Мин аҕам Бурцев Константин Назарович олоҥхоһут этэ. Кини
1943 сыллаахха саас 48 сааһыгар өлбүтэ. Аҕам сүрдээх уус киһи эбит.
Ол курдук, араас ойуулаах кырабыайкалары, салгын ачыкытын, тук-
ку сыарҕаны уонна да атыны оҥортуура үһү. Оскуолаҕа үөрэммэтэх
эрээри, ийэм этэринэн «халлаан үөрэхтээҕэ» эбит. Миигиттэн уонтан
тахса сыл аҕа эдьиийим кэпсииринэн П. А.Ойуунускай сылдьыбыт
1936 с. аатырар Чараҥ ыһыаҕар аҕам дьоһуннук олоҥхолообут. Дьон
батыһа, үмүөрүһэ сылдьан истибиттэр. Аҕам трибунаҕа тахсан эмиэ
ыллаабыт. Кэлин куоракка ыҥыран араадьыйаҕа ыллаппыттар. Онно
аҕабар оччолорго дэлэйэ илик патефон биэрбиттэр.
Онтон бэйэм өйдүүрүм диэн, 1940 сыл күһүнүгэр (сут
саҕаланыыта) Кэбээйигэ көһөн иһэн, Суоттуга биир ыалга хоно сытан
олоҥхолообутун өйдүүбүн. Ол ыалга «олоҥхоһут кэлбит» диэн ис-
тэн, таһынааҕы ыаллара хайдах эрэ куттаммыт курдук туттан киирэн,
оһох диэки ааспыттара. Дьиибэргээбитим баар, ким да кэпсэппэт этэ.
Аҕам атаҕын оллооннуу ууран, сыҥаах баттанан олоҥхолуу олорбута.
Мин утуйан хаалбытым. Кэбээйигэ икки кыһыны кыстаабыппыт.
Сут, сэрии кэмнэрэ этилэр. Аҕам илиитин быһах уһугар дэҥнээн,
онтон сүһүрэн олох сытан хаалбыта. Дойдубутугар төннөн муҥнанан
иһэн, били ыалбытыгар хоммуппут. Онно икки киһи аҕабын дьиэҕэ
көтөҕөн киллэрбиттэрин көрөн дьиэлээх киһи: «Оо, Көстөкүүн
Наһаарабыс, бу айылаах буолан иһээхтиигин. Баран иһэн үчүгэйдик
да олоҥхолообутуҥ», — диэбитэ. Ону мин: «Олоҥхоһут диэн үчүгэй
да эбит», — дии санаабытым. Аҕам дойдутугар Мүрүгэ тиийэн тоҕус
хоноот өлбүтэ.
Е.К. Местникова,
Олоҥхоһут Көстөкүүн кыыһа
1993 с.

9* 131