Page 73 - Олоҥхо биһигэр

эбит: Эллэй Боотур — Бороҕон Дьуотту — Өнөр Өлтөх — Өркөн
Быраайы — Дьабака Дьуотту — Акаас Тураах — Чөмөхтүүр Дьуот­
ту — Буойун Өлөксөөндүр — Сэмэн Говоров уонна Бүөгүр Говоров
диэн. Сэмэн Говоров Уйбаан уонна үс Мэхээлэ диэн ааттаах, уоп-
сайа түөрт уолаттардааҕа биллэр. Уйбаантан Олоҥхоһут Миитэрэй
аҕата Боччоҕор Мэхээлэ төрүүр. Олоҥхоһут сыдьааннара, аймахтара
бэйэлэрин кэмнэригэр үрдүк дуоһунаска олорбут дьон буолаллар.
Ол курдук, хос-хос эһэтэ Буойун Өлөксөөндүр, хос эһэтэ Сэмэн I,
II Өлтөх нэһилиэктэригэр ыстаарыһалаабыттар. Сэмэн Говоров үс
Мэхээлэ диэн ааттаах уолаттарыттан Таҥараһыт Мэхээлэ диэн уола
1790 сыллар диэки төрөөбүт быһыылаах уонна 1822—1840 сылларга
ыстаарыһанан үлэлээбит. Таҥараһыт Мэхээлэ уолаттара Ньукулай
1854—1857 сс., Сахаар 1861 с. былааска киирбиттэр. Атын аймахтара
Ыстапаан Михайлович Говоров — 1863 с., Михаил Говоров — 1883 с.,
Павел Говоров — 1908 с. дуоһунаска олорбуттар. Миитэрэй итинник
үтүө төрүттэрдээх буолан үс аҥаар күрүө сиргэ тиксибит. Онон кини
бырааттара Иннокентий Федотович — 39, Михаил Федотович — 43,
Иннокентий Степанович — 46 сүөһүлэнэн олорбуттар.
И.А. Охлопков
1993 с.

1.6.4. УЛУУ ОЛОҤХОҺУТ КЫЫҺА
Мин Говоров Д.М. аатырбыт Олоҥхоһут Миитэрэй иккис кэргэ-
ниттэн төрөөбүтүм. Ийэм Мэҥэ улууһуттан төрүттээх Кычкиннар
кыыстара этэ. Өтөхпүт Сыра диэн ааттаах сир билиҥҥи Бэйдиҥэ
бөһүөлэгин илин өттүгэр баара. Аҕабыт элбэх сүөһүнү, сылгыны
ииппэтэҕэ, ол оннугар үчүгэй булчут этэ. Кус-хаас бөҕөнү өлөрөрө,
балыктыыра, куобахтыыра. Бэйэтэ да сиргэ-дойдуга сылдьарын
сөбүлүүр, сэргэхсийэр, көнньүөрэр үгэстээҕэ. Саас аайы анды бөҕөнү
өлөрөн сүгэн-көтөҕөн киирэрин өйдүүбүн.
Ийэбититтэн биһиги биэс бииргэ төрөөбүттэр этибит. Улахам-
мыт Өрүүнэ билигин Бороҕоҥҥо олорор, өр сылларга учууталлаан
баран пенсияҕа тахсыбыт Ксения Яковлевна Сыроватская ийэтэ.
Иккис эдьиийим улахан Аана М эҥэ Хаҥалас оройуонугар сүктэн
баран, дьиэлэнэн-уоттанан олорон өлбүтэ. Киниттэн Рая Ефимовна
Шергина-Харитонова диэн биир кыыс хаалан Намҥа олорор. Дьиэ
кэргэҥҥэ мин үһүспүн. Икки кэнникилэр уолаттар. Лэгэнтэй мии-
гиттэн түөрт сыл балыс этэ. Кини II Өлтөх нэһилиэгиттэн сэриигэ
баран өлбүтэ. Биллэриитэ 1944 сыллаахха кэлбитэ. Лэгэнтэйтэн үс
сыл балыс саамай аччыгыйбыт Бүөтүр диэн бырааппытын ийэм
50-ча сааһыгар, аҕам кырдьыбытын кэннэ, төрөппүт. Кини сэттэ
сааһыгар баара эрэ үс күн ыалдьан өлбүтэ. Аҕабыт улахан урууларга,
түмсүүлэргэ, улуус мунньахтарыгар хастыы да күн дьиэтигэр кэлбэккэ
халлааны сырдата олоҥхолуура. Бастакы кэргэнэ өлбүтүн кэнниттэн
Бодойбонон, Өлүөхүмэнэн, көмүс бириискэлэринэн «дьол көрдөһө»

69