Page 98 - Олоҥхо биһигэр

Ити курдук Наара Суох төрүөн инниттэн төлкөтө түстэммит. Со-
тору дьахталлар этэҥҥэ быыһаналлар. Санаа курдук Омуостаахха уол
050 — Наара Суох, сүрэхтэммит аатынан Бүөтүр, оттон Байбаллаахха
кыыс — Суоппуйа төрүүр. Онон аны оҕолор этэҥҥэ улааталларын
кэтэспиттэр.
Бу олордохторуна Наара Суох икки сааһын туолуута Омуос­
таахха эмиэ уол оҕо төрөөбүт. Ону Силип диэн ааттаабыттар. Бу 050
төрөөһүнэ күн үрдүгэр күнү, ый үрдүгэр ыйы, үрдүк үөрүүнү, бары
айбыт айыыларга барҕа махталы, дириҥ иэйиилээх итэҕэли иҥэрбит.
Онон айыылар үрдүк ааттарыгар мэлдьи үҥэ-сүктэ, аһата-сиэтэ оло-
рор кинилэргэ олох кэһиллибэт иэһэ буолбут уонна олох ол сиэрин
тутуспат буолуу энчирээбэт, энчирэтиллибэт иэстэбиллээх, иэдээннээх
буолуохтаах диэн өйдөбүлү өссө күүһүрдүбүт. Дьэ, ол иһин Омуостаах
чугастааҕы эн-мин дэһэр ыалларын ыҥыран айыыһыт атаарбыттар,
толору дьоллоохтук санаммыттар. Бу кэмҥэ Наара Суохтаах Суоппуйа
улаатан тылланан-өстөнөн, ону-маны билэн, сүүрэ-көтө сылдьар дьон
буолбуттар. Онтон ыла чугас эргин киһини батыһар буолуохтарыт-
тан ыла, дөрүн-дөрүн да буоллар хардарыта сылдьыһан, оҕолорун
бииргэ оонньотон доҕордоһуннара сатыыр буолбуттара үһү. Онно
оҕолоро бииргэ оонньоон туораахтаһалларын, үөрэн-көтөн, күлсэн
сыһыгыраһалларын көрө-көрө, истэ-истэ ийэлэр: «Бу үчүгэйдэриэн,
ыраастарыан, тэҥнэриэн!» — диэн бүтэйдии сүрэхтэрэ үөрэн, саҥа
таһаарбакка эрэ, эйэҕэс-эйэҕэстик мичээрдэһэ-мичээрдэһэ имнэнсэн
кэбиһэллэр эбит.
Бу сырыттахтарына курутуйуохтарын-хомойуохтарын иһин кыыс
уонун ааһаат, оччотооҕуга «ытык» диэн ааттанар уҥуох сөтөлүнэн
ыалдьан, көхсүн тоноҕоһун быһа сиэтэн хас эмэ сыл ньымсаҕыран,
симнэрэн кус түөһэ түөстэнэн, мае угун курдук көҕүстэнэн бөкчөгөр
буолан уон алта-сэттэ сааһыгар тиийэн муостуйбут курдук буолбут.
Оттон бу кэмҥэ Наара Суох сана ситэн-хотон эрэр чэгиэн-
чэбдик бэйэлээх, орто унуохтаах, сытыы-хотуу тыллаах-өстөөх, өтөрү-
батары көрбүт уоттаах сытыы харахтаах, уһун ньылбаан сирэйдээх,
сырдык ыраас сэбэрэлээх, чүмэчи курдук көнөтүк туттан дьирэлдьи-
йэн хаамар, кус быһый, ат боҕө, дьон-сэргэ улаханнык астына көрөр,
кэрэхеиир ыччата буола улаатар.
Омуостаах оччотооҕу үгэс быһыытынан, оҕолорун холбооттоон
ыал оҥорон, быалаһыыларын түмүктээн, олохторун бөҕөргөтүнэн
кэбиһээри сананан сырыттахтарына, ити кыыс Суоппуйа өлөрө-
тиллэрэ бшшибэт ыарыыга ылларбытыгган тардыллан сылдьыбыттар.
Аны торөппүттэр кыыс үтүөрдэ, муостуйда диэннэр уонна оҕолор
саастарынан ситэн-хотон барбыттарынан быалаһыыларын түмүктээн
кэбиһэргэ сүбэлэһэллэр. Ол гынан баран оҕолоро олус тэҥэ суох
буолбуттарыттан сүрэхтэрэ ытырбахтаан ыарыйдаллар, хомойдоллор.
да ол туһунан тугу эмэ этиэхтэрин тыллара тахсыбат буола-буолалар
уол, Наара Суох, ордук сытыытыттан-хотуутуттан, оттон кыыс өйө-
санаата киэҥиттэн бүтэйдии салланнар, баҕар, ол-бу буола сылдьыах-

94