Page 102 - Олоҥхо биһигэр

атаһа-доҕоро, эмиэ бэйэтин бараата, сытыы-хотуу уол Ыкынааҥҥа
киирэр, кини дьиэтигэр-уотугар туох буолтун, онтон тэптэрэн ханна-
лаан иһэрин кэпсиир уонна сип-сибилигин тута киниттэн дьонугар
илдьит тириэрдэригэр көрдөспүт:
— Мин дьоммор биир тылы эппэккэ, дьоммуттан биир тылы ис-
тибэккэ дьиэм таһыттан быһа баран иһэбин. Сатаатахха бырааппын
Силиби, соруйан буолуо, аҕыйах хонуктааҕыта таайыгар ыыппытта-
ра. Туох үксү этиэҥий, миигин бу киэһэ аалынан куораттыыр үһү,
тыыннаахпын, тыыннаах да буолуом, күүппэтиннэр. Бука, хайаан
да айманан олордохторо. Ким да баар диэн иҥнимэ. Туох кистэлэй,
аны буолбут суол, — диэн доҕоругар этэр.
Онуоха Ь1кынаан барардыы оҥосто охсон кэлэн:
— Чэ, Бүөккээ,бардым, быраһаай! Кэлэр, көстөр түгэннээх буол-
лаххына урут миэхэ кэлээр, — диэн этэн барар.
Ол курдук Ыкынаан Наара Суох дьонугар тиийбитэ — чугас эргин
көрдөөн, хаһыытаан, ыҥыран ааттаһа сатаан бараннар, киирэн ытаһа
олордохторуна кэлэн, Бүөккэ илдьитин этэр. Чахчы тыыннааҕын ис-
тэннэр дьэ «һуу» дии түһэллэр.
Ол кэнниттэн Суоппуйа кыыс:
— Мин эппитим, санаппытым курдук буолуохтаах буолла.
Өскөтүн кини аһынан дуу, хайаан дуу сөбүлэммитэ да буоллар, мин
итинник буолуом этэ. Ити бэйэлээх киһиэхэ сымыйанан тэҥнээх
доҕор аатыран олоруохпун, олоҕун алдьатыахпын туохтааҕар да ордук
куттаммытым. Бүөккэ саамай сөпкө гынна. Мин итини киниттэн
күүппүтүм. Оттон биһиги эмиэ дьиэлээх-уоттаах этибит. Олоруохпут
дуо, барыаҕыҥ, — диэбит.
Кыыс бу тылын истээт Омуос:
— Кэбис, тукаам, инньэ диэмэ! Бары ахтар айыыларбыт иннилэ-
ригэр биэрбит тылбыт, андаҕайбыт андаҕарбыт сыттаҕа дии. Кийиит
оҥостуох буолбуппут, кийиит буол, хаал, олор. Биирдэ хатыылаах
тылынан хаарыйыахпыт, хатааннаах хараҕынан көрүөхпүт, уһун илии-
битин уунуохпут суоҕа, — диэн бэркэ долгуйан туран андаҕайардыы
этэр.
Итинтэн сиэттэрэн икки өттүттэн эҥин тылларын быһа этэн,
ону уйбакка кыыс Омуостаахха кийиит быһыытынан хаалар буолар.
Наара Суох быраата Силипчээн таайын аахтан кэлээт: «Саҥаас»
диэнтэн атыннык ыҥырбат. Ол курдук Суоппуйа бэйэтэ бас билэр
сүөһүлээх-астаах ыал курдук Омуостаахха, кэлин Силиптээххэ олорон
сааһыран иһэн өлбүт.
Наара Суох киэһэ ааллаахтары кытга биэрэккэ киирсибитэ. Онно
Өлүөнэ өрүс барахсан икки хара сыырынан эҥсиллэн дьалкыҥнаан,
бурууттанан ытыллан ыла-ыла, иирэ талахтары эрийэн-буруйан или-
бирэтэ оонньоон, уйгулаах уутунан уһааран устан долгуһута сытара.
Олоҕугтан огдолуйан иһэр оҕо киһи — Наара Суох эдэр сүрэҕэ ити
сүүрүккэ охсуллар иирэ талах курдук эриллэн, өйө-санаата эмиэ ити
буруут курдук бутуллан, ханна-ханна тиийэн-тиксэн, олох уоттаах ол-
98