Page 100 - Олоҥхо биһигэр

— Тукаам, онно тиийэн олорон бэйэҕитин кытта быһаарсыахпыт
буоллаҕа дии. Сөбүлэһии тахсыбатаҕына төннүөхпүт. Айбыт айыы-
ларбыт иннигэр биэрбит андаҕарбытын сүрэхпитинэн-быарбытынан
толоро сатыырбытын айбыт айыылар биллиннэр уонна тугунан
иэстииллэрин, иэстээбэттэрин бэйэлэрэ билэллэригэр тиийэллэр.
Тукааным сыыһаа, баран сирэй-харах, ньиччи-хоччу быһаарсарбыт
ордук буолуо этэ, — дии-дии баттаҕыттан имэрийэр. Кыыс аҕатын
тылын сөбүлүү истэн:
— Айбыт айыы эһиги сүрэххит-быаргыт истиҥин билэн, баҕар,
аһыныа, харыһыйыа. Оттон биһигини, оччоҕо ийэ иһинээҕилэри,
кут-сүр иҥэриллэ илик дьонун, туох буруйбутугар-айыыбытыгар
бурууһуруоҕай? Хайаан да аал уоппар, алаһа дьиэбэр төннүөҕүм. Чэ,
бардар да барыаҕыҥ, — диэн туран суунар-тараанар, тан нар. Арыый
дьэ «һуу-һаа» буолан оҥостон бараллар.
Оттон бу кэмҥэ Омуостаахха биир туспа атын хайысхалаах
кэпсэтии буолта үһү. Наара Суох саас маҥнайгы ичигэстэр кэллэл-
лэр эрэ ампаарга тахсан утуйар үгэһинэн утуйа сыттаҕына, ийэтэ
Маайака уһугуннарар:
— Тоойуом, Бүөккээ, бу кэтэ сылдьар таҥастарыҥ олус кир-
тийбиттэр, алдьаммыттар. Сууйан, абырахтаан биэриэм этэ. Хайа
уонна, — сонньуйан ыла-ыла, — сайылыкка киирэрбит бу кэллэ
дни. Сайылыкка киирдэххэ доҕотторуҥ, үөлээннээхтэриҥ: «Бүөккэ
холоһуох, боруобалаһыах эрэ дии-дии ытыстарыгар силлии-силлии
утары туулаан туруохтара, онно бу таҥаскынан-сапкынан көрсүөҥ
дуо? Билигин маны таҥнан эр, бардаҕына-кэллэҕинэ мааныга таҥнар
таҥаһын биэрэр. Наара Суох таҥаһын ылан таҥнар.
Хоп-дьип сэнэхсийбит курдук сананан, таһырдьа ойон тах­
сан суунан-тараанан, дьиэтигэр киирэн аһыыр-сиир. Аһаан бүтээт
таһырдьа ойон тахсыбыта, сардаҥалаах сайыҥҥы күн сайаҕас салгына
сайа охсон ордук чэбдигирбит, тэтимирбит, чэпчээбит курдук сана-
нар. Бэҕэһээ киэһэ көрдөҕүнэ күөлүн балыга ыан эрэр быһыылааҕа,
собо бөҕөнү ардьаахтаабыттар, ыларым буолуо дии санаан, улахан
тымтайын ылан, алааһын эниэтин таҥнары сүүрэн тэлээрэн, алааһын
сирэм күөх отун, тэтэркэй сибэккилэрин тэпсибэтэрбин ханнык диэ-
биттии, ыстаҥалаан эрэр курдук киэҥ-киэҥник хардыылаан сүүрэн
киирэн кэһэ сылдьан ардьаларын көрөн тымтайын толору собо бөҕөнү
лаһыгыратан таһааран ийэтин иннигэр ууран биэрэр. Ону көрөөт,
ийэтэ үөрүү бөҕөтүн үөрэн:
— Оксии, көрөҕүн дуо, Омуос, оҕобут собо бөҕөнү лаһыгыратан
таһаарда буолбаат! Дьэ, хата, маны малааһыннаатахпыт дии. Хаһан
барытын кыайан астыамый, лыыбаран хаалыа. Олоруоҥ дуо, бар
түргэнник, убайыҥ Охонооннооҕу ыҥыр, кэлэн астастыннар,
аһаатыннар, — диэн буолбут.
Төрүт үлэхтээх дьон Охоноонноох кыргыттарын илдьэ кэлэллэр,
оттон уолаттар сайылыктарын өрө тарда барбыт аатыраллар. Кыр-
дьык, үөрүү-көтүү, малааһын тэрнлэ бара турбут. Оттон Наара Суох

96