Page 108 - Иван Мигалкин Күн таммаҕын ыһыспыт дьылҕалар
P. 108

V.  Булт.  (Эһэни,  тайаҕы  өлөрүү  —  булчут
                      дууһатыгар төһөлөөх буурҕаны бурҕайара буо-
                      луой?  Булчут  сүдү  үөрүүтэ.  Байанайга  уонна
                      Аал  Уокка  сүгүрүйүү...  Булчут  кутаата  киһи-
                      ни  тардар  сылаас  суоһа.  Иитэр  дьиэ  кэргэҥ-
                      ҥин  өлгөм  булдунан  үөрдүү.  Уол  аҕатын  кур-
                      дук  буола  улаатарыгар  баҕа  санаата,  сырдык
                      ыра үөскээһинэ. Улахан булт киһи олоҕор кут-
                      таллаах...  Биир  сыыһа  хамсаныы  киһини  күн
                      сирин сырдыгыттан матарыан сөп. Киһи уонна
                      айылҕа,  киһи  уонна  булт,  киһи  уонна  олох,
                      киһи  уонна  төрөөбүт  дойдуга  таптал.)
                      VI. Аныгы олох.
                      а)  Олох  уйгута.
                      б)  Оскуола,  үрдүк  үөрэххэ  талаһыы  (бу  эмиэ
                      бэйэтин  туһугар  буурҕа).
                      в)  Аныгы  булчут  (“Буран”  вездеход,  Снегоход
                     —  бу  2  киһилээх  таһаҕас  таһар  хайыһар,  ки-
                     ниэхэ  мотоцикл  мотуора  олорбут,  саҥа  образ
                     быһыытынан  арыйыы.)
             Итиниэхэ — саха  уола  (кыыһа)  үрдүк үөрэххэ  талаһан
          Москваҕа  кэлиитэ.  Омук  оҕолорунуун  доҕордоһуута.  Баай
          кинигэлээх  библиотекалар,  дьикти-кэрэ  музейдар,  Кыһыл
          Болуоссакка  аныгылыы  санаа  (Амма  Аччыгыйыттан  чыҥ-
          ха атыннык), үрдүк культураҕа, дириҥ билиигэ тардыһыы.
          Төрөөбүт  алаас  сүдү  ахтылҕана...
                      VII.  Айылҕа  тэбэнэтин  туһунан  кылгастык.
                      а)  Киһи  тибиини  сириитэ.
                      б)  Киһи  силлиэни  абааһы  көрүүтэ.
                      в)  Киһи  буурҕаны  кырааһына.
            Маныахаҕа:  Тибиини  уонна  силлиэни  киһи  сирэригэр,
          абааһы көрөрүгэр кини психологическай туруга... Төрүөттэ-
          рз.  ..  Элбэх тылынан  буолбакка,  бэрт судургу эрээри,  күүс-
          тээх  тылынан  ааҕааччыга  өйдөнүмтүө  гына  арыйыы.
            Олоҥхоҕо  хоһуйуллар,  үһүйээҥҥэ  кэпсэнэр,  норуот
          номоҕор  хаалбыт  саха  бухатыыра  иннигэр  сытар  сымара
          тааһы быраҕаттыы оонньуурун курдук,  Айылҕа  мэниктээ-
          һинэ,  кыра  оҕолуу  тэбэнэтэ.
            Айылҕа  эмиэ  оонньуон-көрүлүөн  баҕарыыта.
            Кини таптыыр оҕотун — Киһини хатараары, күүһүрдээ-
          ри,  нэс  буолбатын,  хаһан  да  уоскуйан  хаалбатын  диэн
          буурҕаны  түһэрэр.
                      г)  Айылҕаҕа  таптал.
            Олимпийскай  оонньуу  (футбол  уонна  хоккей)  курдук,
          тибиини,  силлиэни,  буурҕаны  таптыаҕыҥ.
            Кинилэр  биһигини  күүһүрдэллэр,  хатараллар.
                                    104
   103   104   105   106   107   108   109   110   111   112   113