Page 112 - Иван Мигалкин Күн таммаҕын ыһыспыт дьылҕалар

Сотору соҕус буолаат, Софрон Петрович киирэн кэлби-
тэ уонна:
— Уйбаан, хойутаабыппыт, остолобуойбут үлэһиттэрэ
баран хаалбыттар. Онон хоспутугар Саҥа дьылбытын
көрсүөххэ... Шампанскайда иһиэххэ, көрсүһүү туһугар, —
диэт, биир румынскай шампанскайы ыскаабыттан ылан,
туумба үрдүгэр туруорбута, онтон кэккэлэһэ олорунан
кэбиспиппит. Кэпсэтии хайдах сылдьарбыттан, тугу су-
руйарбыттан саҕаламмыта.
Софрон Петровичтыын сэһэргэһиибит туһунан дневник-
пэр маннык суруммуппун:
“Сахаҕа графика аан бастаан киириитигэр биһиги ху-
дожниктарбыт наар экзотика өттүн көрдөрүүгэ охтубут-
тара. Төһөнөн бүрэ, төһөнөн маадьаҕар буоллун да, соҕу-
руу хайҕаан испиттэрэ, онон буоллаҕа буолуо, биһиэттэрэ
наһаалаабыттара... Бэл Мунхалов үлэлэригэр уонна Вале-
риан Васильевка да итиннэ сыһыаннаахтар бааллара.
Валериан Васильев уһулуччу талааннаах киһи олорон
ааста. Онтон Афанасий Осипов живописка адьас дьиппэ-
тик таҕыста. Хара маҥнайгыттан ылыммыт стилиттэн туо-
раабакка. Кини үлэлэрин олус сөбүлүүбүн. Скульптураҕа
Семен Егоров үлэлиир да, мастарыскыайа суох сылдьан
өлөөхтөөтө. Ленин обраһын сүүһүнэн художник айдаҕа уонна
айа да сатыыр. Онтон кини ол улуу обраһы атыннык чо-
чуйан оҥорбут киһи, адьас атын хараҕынан. Искусство
быһыытынан скульптураны уонна живопиһы ордук сыа-
налыыбын. Графика диэн, кинигэ иллюстрацията буоллаҕа
дии саныыбын.
Билиҥҥи кэмҥэ саха литературата сайдар эрэ аналлаах,
биһиги литератураҕа киирэрбитигэр, кырдьык, ыарахан
этэ, урут суруллубут айымньы да аҕыйаҕа уонна инники-
тин хайдах буолуохпут биллибэт да этэ. Онтон билигин
сахалыы кинигэ 15 тыһыынча экземплярынан тахсан, атыы-
ланан бүтэр. Союз иһигэр бэйэтин литературатын маннык
умсугуйан ааҕар аҕыйах норуот баар.
Эдэрдэр, эһиги — үрдүккэ тахсар аналгыт, сорохтор,
үксүн ыччаттар этэллэр ээ, үгүс суруйааччыларбыт (Ту-
йаарыскай, Бродников уонна Кеша Эртюков да буоллун)
примитивнэйдэр диэн. Примитив да баара буолуо, ол эрэн
литератураны, кини мөлтөх өттүнэн көрбөккө, чыпчаал-
ларынан көрүөххэ наада. Холобур, Башкирия литература-
тын — Мустай Каримынан, калмыктары — Давид Ку-
гультиновынан, балкардары — Кайсын Кулиевынан, кир-
гизтэри — Чингиз Айтматовынан, авардары — Расул Гам-
затовынан уо.д.а.
Мин санаабар, литератураҕа үчүгэйдик сыһыаннаһар

108