Page 104 - Иван Мигалкин Күн таммаҕын ыһыспыт дьылҕалар
P. 104
куһаҕаныттан сүөм түһэн, ону үчүгэй оҥорорго дьулуһар
буоллаҕына ол киһиттэн Талааннаах суруйааччы тахсар
эбит диэммин, бэйэм элбэҕи (Семен, Софрон Даниловтар,
Петр Тобуруокап, Николай Габышев, Далан, Семен Ру-
фов, Моисей Ефимов, Савва Тарасов, Р.Баҕатаайыскай
уо.д.а.) көрбүппүттэн, эдэр автордарга сүбэ кэриэтэ этэбин.
Билигин олохпут тосту уларыйда, саныыр санаа,
мөккүөр да элбээтэ. Эдэр автордар кэккэлэрэ күн-түүн
халыҥаан, элбээн иһэр. Бу үчүгэй, бу сайдыы бэлиэтэ.
Кинилэр бэйэ-бэйэлэрин кытта үчүгэй суруйууларынан,
киэҥ билиилэринэн, үрдүк культураларынан күрэс был-
дьастахтарына, өссө улаханы ситиһиэхтэрэ. Саҥаттан-саҥа
үрдэллэри ылыы — эдэрдэр ытык аналлара...
Литературанан өйдүүн-санаалыын олорор, литератураҕа
күүстэрин саҥа холонор кыргыттарга, уолаттарга ис сүрэх-
тэн эттэххэ, бастатан туран, киһи оҥорор ханнык баҕа-
рар үлэтин ытыктаа, аҕам саастаах дьоҥҥо сүгүрүй, ки-
нилэр хас этиилэрин (үөрэхтэриттэн тутулуга суох. Үөрэҕэ
суох дьоҥҥо мындыр санаа, мындыр өй баарын умнума)
болҕойон иһит, кинилэргэ биир сылаас, иһирэх тылла анаа,
үөрт. Санааларын көтөх.
Иккиһинэн, талааннаах да киһи арыгыны эккирэттэҕи-
нэ кэхтэр. Арыгыны ас быһыытынан сатаан иһэргэ үөрэ-
ниэхпит, сиртэн ыйга көтөргө диэри ыраах! Бу көтөн
күккүрээн иһэн, саахалланыаххын, умайан да хаалыах-
хын сөп. Бэл, Сир Ийэ бэйэтин буоругар кыайан харайбат
гына, күлүҥ да хаалыа суоҕа! Дьон итинниги дөбөҥнүк
умнар. Умнумуна, кэннитигэр тугу да хаалларбатах киһи-
ни! Олох сокуона — тыйыс! Тыйыс да буолан, олох —
наһаа умсулҕаннаах, күүстээх тардыһыылаах.
Үсүһүнэн, эдэр авторга хаһан баҕарар санаа түһүүтэ
баар, киһи быстах кэминээҕи психологическай туруга. Маны
эмчит көмөтө да суох Кинигэни ааҕан эмтэниэххэ сөп. Ки-
нигэни сатаан талан ааҕыахха эрэ наада. Мантыкаҥ, олоҕуҥ
тухары көрдүүр эрэллээх доҕоргун бэркэ эрэйдэнэн була-
рыҥ кэриэтэ, уустуктардаах.
Киһи өйгө хаалар үтүө тылы иһиттэҕинэ, хаһан да
умнубат. Уонча сыллааҕыта бэрт интэриэһинэй этиини ааҕан
турардаахпын: “Киһи олоҕун устата 8-10 кинигэни ааҕыах-
таах” диэн.
Эн соһуйа иһиттэҕиҥ буолуо? Билиҥҥи кэм киһини
өмүрдэр сенсацияларын автор эмиэ, куолу быһыытынан
үтүктэн, эккирэтиһэн эрдэҕэ диэҥҥин. Элбэх кинигэ быы-
лын булкуйбакка, олоххо туһалаах сыччах уонча кинигэ-
ни эрэ хайаан да булан ааҕарга дьулуһар эрэл кыымын
Эйиэхэ сахтаҕым. Биһиги бары да биир суол итэҕэстээх-
е®>. 10 0

